Zasady działalności i warunki korzystania ze świadczeń domów małych dzieci.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA ZDROWIA
z dnia 18 lipca 1958 r.
w sprawie zasad działalności i warunków korzystania ze świadczeń domów małych dzieci.

Na podstawie art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 października 1948 r. o zakładach społecznych służby zdrowia i planowej gospodarce w służbie zdrowia (Dz. U. z 1948 r. Nr 55, poz. 434, z 1950 r. Nr 36, poz. 327, z 1951 r. Nr 1, poz. 2 i z 1955 r. Nr 11, poz. 67) zarządza się, co następuje:
§  1.
1.
Dom małych dzieci, zwany dalej "zakładem", jest zakładem społecznym służby zdrowia, przeznaczonym dla dzieci w wieku do lat trzech, którym rodzice lub opiekunowie z uzasadnionych przyczyn nie mogą zapewnić odpowiednich warunków bytowych.
2.
Zakład zapewnia dzieciom warunki umożliwiające prawidłowy rozwój fizyczny i umysłowy, a w szczególności: mieszkanie, wyżywienie, odzież, opiekę wychowawczą, opiekę lekarską i pielęgniarską w zakresie profilaktyki, a w razie choroby pomoc leczniczą. W miarę potrzeby zakład organizuje pomoc prawną.
3.
Pierwszeństwo przyjęcia do zakładu służy dzieciom osieroconym, opuszczonym, dzieciom rodziców pozbawionych władzy rodzicielskiej oraz takim, którym matki lub opiekunowie z powodu choroby nie mogą zapewnić opieki. Pierwszeństwo przyjęcia przysługuje także dzieciom, w których bezpośrednim otoczeniu są osoby chore na gruźlicę lub inną chorobę zagrażającą zdrowiu dziecka, albo też nałogowi alkoholicy.
§  2.
1.
Do zakładu mogą być również przyjmowane kobiety ciężarne począwszy od siódmego miesiąca ciąży oraz matki karmiące, jeżeli znajdują się w trudnych warunkach bytowych, a w szczególności kobiety samotne i kobiety, których mężowie pełnią zasadniczą służbę wojskową.
2.
Kobietom, o których mowa w ust. 1, zapewnia się w zakładzie mieszkanie, wyżywienie, opiekę lekarską i pielęgniarską w zakresie pierwszej pomocy, opiekę położniczą oraz nauczanie podstawowych zasad pielęgnowania i wychowania dziecka.
3.
Kobiety korzystające ze świadczeń zakładu są obowiązane do współpracy i pomocy w pielęgnowaniu i wychowywaniu dzieci oraz w utrzymaniu czystości i porządku w zakładzie.
§  3.
1.
Zakłady pobierają za świadczenia udzielane dzieciom opłaty ustalone odrębnymi przepisami.
2.
Wykonywanie przez kobiety czynności, o których mowa w § 2 ust. 3, stanowi ekwiwalent otrzymywanych przez nie świadczeń w zakładzie.
3. 1
Szczegółowe obowiązki kobiet przebywających w zakładzie oraz obowiązki rodziców (opiekunów) dzieci określa regulamin zatwierdzony przez organ do spraw zdrowia i opieki społecznej prezydium rady narodowej sprawującej bezpośredni nadzór nad zakładem.
§  4.
Zakłady są samodzielnymi jednostkami budżetowymi finansowanymi z budżetu terenowego.
§  5. 2
Bezpośredni nadzór nad zakładami wykonują organy do spraw zdrowia i opieki społecznej prezydiów rad narodowych, na których budżecie zakłady te pozostają.
§  6. 3
Zakład może być uruchomiony lub zlikwidowany przez organ do spraw zdrowia i opieki społecznej prezydium właściwej rady narodowej (§ 5) za zgodą Ministra Zdrowia.
§  7.
1.
Na czele zakładu stoi kierownik, który ponosi odpowiedzialność za należyte funkcjonowanie zakładu.
2. 4
Szczegółową strukturę organizacyjną oraz etaty zakładu ustala organ do spraw zdrowia i opieki społecznej prezydium rady narodowej sprawującej bezpośredni nadzór nad zakładem na podstawie regulaminu wydanego przez Ministra Zdrowia.
§  8.
1.
Przy każdym zakładzie powołuje się komisję doradczą jako organ pomocniczy kierownika w sprawach:
1)
przedłużenia okresu pobytu w zakładzie,
2)
występowania do władzy opiekuńczej o pozbawienie władzy rodzicielskiej osoby zaniedbującej dziecko przebywające w zakładzie,
3)
przedterminowego wypisania z zakładu,
4)
skierowania do domu dziecka dzieci, które ukónczyły trzy lata.
2. 5
Na członków komisji doradczej organ do spraw zdrowia i opieki społecznej prezydium właściwej rady narodowej powołuje przedstawicieli: organu do spraw zdrowia i opieki społecznej, stowarzyszenia Ligi Kobiet, Towarzystwa Przyjaciół Dzieci oraz inspektoratu oświaty prezydium powiatowej (miejskiej, dzielnicowej) rady narodowej, jeżeli rozpatruje się sprawy określone w ust. 1 pkt 2 i 4.
§  9. 6
1.
Skierowanie do zakładu wydaje wojewódzki ośrodek matki i dziecka, właściwy ze względu na położenie zakładu, po stwierdzeniu, że zastosowanie żadnej z form pomocy pozazakładowej nie dałoby w danym wypadku pozytywnego wyniku.
2.
Wojewódzki ośrodek matki i dziecka określa okres pobytu w zakładzie. Dla kobiet okres ten nie powinien przekraczać 3 miesięcy, licząc od dnia urodzenia dziecka, i może być przedłużony tylko w tych wyjątkowych wypadkach, gdy według orzeczenia lekarza jest to konieczne ze względu na zdrowie dziecka.
3.
W wyjątkowych wypadkach kierownik zakładu może przyjąć dziecko lub kobietę bez skierowania wojewódzkiego ośrodka matki i dziecka. Przyjęcie takie ma charakter warunkowy do czasu wydania skierowania przez ten ośrodek.
§  10.
1. 7
Osoba ubiegająca się o przyjęcie dziecka do zakładu powinna złożyć do organu do spraw zdrowia i opieki społecznej prezydium powiatowej (miejskiej, dzielnicowej) rady narodowej, właściwej ze względu na miejsce zamieszkania, podanie wraz z następującymi załącznikami:
1)
wyciąg z aktu urodzenia dziecka,
2)
świadectwo lekarskie o stanie zdrowia dziecka,
3)
zaświadczenie stwierdzające stan rodzinny, środki utrzymania i ich wysokość,
4)
w miarę możności inne dokumenty wydane przez instytucje państwowe bądź społeczne, stwierdzające warunki bytowe i społeczne.
2.
Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do kobiety ubiegającej się o przyjęcie do zakładu; powinna ona złożyć:
1)
dokumenty określone w ust. 1 pkt 3 i 4,
2)
świadectwo lekarskie stwierdzające, że stan zdrowia kobiety nie stanowi przeciwskazania do przyjęcia jej do zakładu,
3)
zaświadczenie wydane przez poradnię "K" o przewidywanej dacie porodu oraz stwierdzenie, że przebieg ciąży nie stanowi przeciwskazania do przyjęcia kobiety ciężarnej do zakładu.
§  11.
Przy przyjęciu do zakładu wymagane jest przedłożenie zaświadczenia wystawionego przez lekarza zakładu społecznego służby zdrowia właściwego ze względu na miejsce zamieszkiwania lub pobytu dziecka (kobiety). Zaświadczenie powinno być wystawione nie później niż na trzy dni przed terminem przyjęcia do zakładu; powinno ono stwierdzać, że dziecko (kobieta) nie jest dotknięte chorobą zakaźną ani że w okresie ostatnich 21 dni nie było w otoczeniu dziecka (kobiety) osób chorych na zakaźną chorobę. Przy umieszczaniu w zakładzie dziecka należy ponadto przedstawić dokumenty stwierdzające, że dziecko było szczepione przeciw ospie, gruźlicy i błonicy.
§  12.
1.
Wypisanie dziecka z zakładu następuje w przypadku:
1)
upływu okresu oznaczonego w skierowaniu,
2)
ustania okoliczności uzasadniających pobyt dziecka w zakładzie,
3)
ukończenia przez dziecko trzech lat życia,
4)
żądania matki lub prawnego opiekuna.
2.
Wypisanie kobiety z zakładu następuje w przypadkach określonych w ust. 1 pkt 1 i 2, na własne żądanie oraz w razie niestosowania się kobiety do regulaminu zakładu.
3. 8
Po wypisaniu kobiety z zakładu jej dziecko może pozostać w zakładzie tylko wówczas, gdy zostało to przewidziane w odrębnym skierowaniu (§ 9).
§  13.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
1 § 3 ust. 3 zmieniony przez § 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 26 października 1963 r. (Dz.U.63.48.272) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 6 listopada 1963 r.
2 § 5 zmieniony przez § 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 26 października 1963 r. (Dz.U.63.48.272) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 6 listopada 1963 r.
3 § 6 zmieniony przez § 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 26 października 1963 r. (Dz.U.63.48.272) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 6 listopada 1963 r.
4 § 7 ust. 2 zmieniony przez § 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 26 października 1963 r. (Dz.U.63.48.272) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 6 listopada 1963 r.
5 § 8 ust. 2 zmieniony przez § 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 26 października 1963 r. (Dz.U.63.48.272) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 6 listopada 1963 r.
6 § 9 zmieniony przez § 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 21 września 1964 r. (Dz.U.64.35.231) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 8 października 1964 r.
7 § 10 ust. 1 zmieniony przez § 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 26 października 1963 r. (Dz.U.63.48.272) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 6 listopada 1963 r.
8 § 12 ust. 3:

- zmieniony przez § 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 26 października 1963 r. (Dz.U.63.48.272) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 6 listopada 1963 r.

- zmieniony przez § 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 21 września 1964 r. (Dz.U.64.35.231) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 8 października 1964 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1958.48.238

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Zasady działalności i warunki korzystania ze świadczeń domów małych dzieci.
Data aktu: 18/07/1958
Data ogłoszenia: 05/08/1958
Data wejścia w życie: 05/08/1958