Zasady i tryb przeprowadzania kontroli pracowników zwalnianych od pracy na podstawie zaświadczeń o czasowej niezdolności do pracy.

ROZPORZĄDZENIE
RADY MINISTRÓW
z dnia 24 czerwca 1958 r.
w sprawie zasad i trybu przeprowadzania kontroli pracowników zwalnianych od pracy na podstawie zaświadczeń o czasowej niezdolności do pracy.

Na podstawie art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1958 r. o zwalczaniu nadużyć w zakresie wykorzystywania zaświadczeń o czasowej niezdolności do pracy (Dz. U. Nr 35, poz. 154), zwanej w dalszym ciągu "ustawą", na wniosek Centralnej Rady Związków Zawodowych zarządza się, co następuje:
§  1.
1.
Kontrolę pracowników zwolnionych od pracy na podstawie zaświadczeń przeprowadzają organy ubezpieczeń społecznych, zakłady pracy i właściwe organy administracji prezydiów rad narodowych.
2.
Kontrola ma na celu ustalenie, czy pracownik zwolniony od pracy na podstawie zaświadczenia z powodu choroby, potrzeby izolacji w razie choroby zakaźnej albo potrzeby opieki domowej nad chorym członkiem rodziny stosuje się do wskazań lekarskich zamieszczonych w tym zaświadczeniu, a w szczególności czy nie wykorzystuje zwolnienia dla uchylania się od pracy w miejscu zatrudnienia lub dla wykonywania w okresie zwolnienia innej pracy zarobkowej.
§  1a. 1
1.
Pracownik zwolniony od pracy na podstawie zaświadczenia o czasowej niezdolności do pracy z powodu choroby lub o potrzebie zapewnienia opieki w domu choremu członkowi rodziny jest obowiązany doręczyć to zaświadczenie zakładowi pracy w ciągu dwóch dni po dniu ich wystawienia. Doręczenie zaświadczenia następuje osobiście lub za pośrednictwem innych osób albo przez pocztę.
2.
Przed doręczeniem zakładowi pracy zaświadczenia o czasowej niezdolności do pracy z powodu choroby pracownik zatrudniony w zakładzie pracy objętym opieką lekarską przychodni przyzakładowej lub międzyzakładowej albo przychodni (punktu lekarskiego) przy usługowym zakładzie pracy ma obowiązek zgłosić się osobiście w tej przychodni (punkcie lekarskim) dla poświadczenia zaświadczenia, które zostało wydane przez inny zakład społeczny służby zdrowia, jeżeli pracownik przebywa w miejscu zamieszkania oraz według wskazań lekarskich podanych w zaświadczeniu może chodzić.
3.
Przypadki, w jakich nie jest wymagane poświadczanie, o którym mowa w ust. 2, określają przepisy o wydawaniu orzeczeń przez zakłady społeczne służby zdrowia.
4.
Niedoręczenie zakładowi pracy zaświadczenia o czasowej niezdolności do pracy lub o potrzebie zapewnienia opieki w domu choremu członkowi rodziny w terminie i według zasad określonych w ust. 1 i 2 pociąga za sobą zastosowanie środków przewidzianych w przepisach o przestrzeganiu porządku i dyscypliny pracy.
5.
Doręczenie zaświadczenia o czasowej niezdolności do pracy po terminie określonym w ust. 1, nie później jednak niż w ciągu 3 dni po tym terminie, kierownik zakładu pracy może uznać na wniosek rady zakładowej (delegata związkowego) za usprawiedliwione i nie powodujące skutków wymienionych w ust. 4, jeżeli:
1)
według wskazań lekarskich pracownik powinien leżeć w łóżku i w tym czasie nie było domowników lub brak było innej osoby, która mogłaby doręczyć zaświadczenie w zakładzie pracy albo przesłać je przez pocztę,
2)
stawienie się pracownika w przychodni (w punkcie lekarskim) dla poświadczenia zaświadczenia (ust. 2) uniemożliwione zostało obiektywnymi przeszkodami, a w szczególności zakłóceniami w funkcjonowaniu publicznych środków komunikacji międzymiastowej lub zakładowego środka lokomocji albo pożarem, powodzią, ostrym mrozem, zgonem najbliższego członka rodziny.
6.
W razie doręczenia zaświadczenia o czasowej niezdolności do pracy przez pocztę, za datę doręczenia uważa się datę stempla pocztowego.
7.
W razie przymusowej izolacji pracownika z powodu choroby zakaźnej, decyzję o izolacji doręcza zakładowi pracy organ państwowej inspekcji sanitarnej. W razie pobytu pracownika w zamkniętym zakładzie społecznym służby zdrowia, zaświadczenie o czasowej niezdolności do pracy doręcza zakładowi pracy ten zakład.
§  2.
Do zadań organów ubezpieczeń społecznych należy w szczególności:
1)
przeprowadzanie kontroli, o której mowa w § 1, we własnym zakresie lub wspólnie z zakładami pracy i właściwymi organami administracji prezydiów rad narodowych,
2)
organizowanie narad z zakładami pracy i organami terenowymi służby zdrowia w sprawie form współpracy, organizacji i przeprowadzania kontroli,
3)
występowanie do zakładów pracy z wnioskami w sprawie stosowania sankcji na podstawie wyników przeprowadzonej kontroli,
4)
przekazywanie do organów terenowych służby zdrowia spostrzeżeń, jak również wniosków zmierzających do usprawnienia i poprawy orzecznictwa lekarskiego o niezdolności do pracy.
§  3.
Zakłady pracy przeprowadzają kontrolę swych pracowników, o której mowa w § 1, z własnej inicjatywy albo na wniosek organów ubezpieczeń społecznych lub zakładów służby zdrowia.
§  4.
1.
Właściwe organy administracji prezydiów rad narodowych przeprowadzają kontrolę, o której mowa w § 1, z własnej inicjatywy lub na wniosek zakładów pracy albo organów ubezpieczeń społecznych.
2.
Zakłady pracy i organy ubezpieczeń społecznych wskazują w swoich wnioskach pracowników, którzy mają być poddani kontroli.
3.
Kontrola wykonywana jest przez zespoły składające się z dwóch osób. Zakłady pracy na wniosek prezydium rady narodowej delegują do tych czynności swoich pracowników. Pracownicy ci zachowują prawo do wynagrodzenia za czas oddelegowania do przeprowadzania kontroli.
§  5.
1.
Zakłady służby zdrowia obowiązane są współdziałać przy wykonywaniu kontroli, a w szczególności wskazywać pracowników, którzy powinni być poddani kontroli.
2.
Organy terenowe służby zdrowia obowiązane są brać udział w naradach organizowanych przez organy ubezpieczeń społecznych w sprawie współpracy, organizacji i przeprowadzania kontroli oraz wykorzystywać wnioski organów ubezpieczeń społecznych zmierzające do usprawnienia i poprawy orzecznictwa lekarskiego o niezdolności do pracy.
§  6.
Organy ubezpieczeń społecznych i terenowe organy służby zdrowia, zakłady pracy i właściwe organy administracji prezydiów rad narodowych obowiązane są współdziałać przy organizacji i wykonywaniu kontroli, w szczególności w zakresie ustalania planów kontroli, wymiany doświadczeń oraz dostarczania środków lokomocji.
§  7.
1.
Osoba przeprowadzająca kontrolę uprawniona jest do wykonywania swych zadań w mieszkaniu pracownika lub innym miejscu jego przebywania.
2.
Osoba przeprowadzająca kontrolę obowiązana jest posiadać pisemne upoważnienie wydane przez organ zarządzający kontrolę według wzoru stanowiącego załącznik do rozporządzenia.
§  8.
1.
Osoba przeprowadzająca kontrolę sporządza protokół z wykonanej kontroli. Protokół powinien zawierać w szczególności niezbędne dane ustalające okoliczności, o których mowa w § 1 ust. 2, oraz ewentualne zastrzeżenia zainteresowanego dotyczące ustaleń zawartych w tym protokole.
2.
Zakład pracy obowiązany jest na podstawie wyników kontroli zawartych w protokole zastosować przepis art. 4 ustawy, zawiadamiając o tym pracownika na piśmie i pouczając go o możliwości zwrócenia się z żądaniem wydania pisemnej decyzji.
3.
Na żądanie pracownika, któremu odmówiono wypłaty zasiłku chorobowego, właściwy organ ubezpieczeń społecznych wydaje pisemną decyzję o pozbawieniu prawa do zasiłku chorobowego z uzasadnieniem oraz z pouczeniem o przysługujących mu środkach odwoławczych.
§  9.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 1 lipca 1958 r.

ZAŁĄCZNIK

Wzór

..................................

(nazwa i adres organu

zarządzającego kontrolę)

UPOWAŻNIENIE

Na podstawie art. 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1958 r. o zwalczaniu nadużyć w zakresie wykorzystywania zaświadczeń o czasowej niezdolności do pracy (Dz. U. Nr 35, poz. 154) i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 czerwca 1958 r. w sprawie zasad i trybu przeprowadzania kontroli pracowników zwalnianych od pracy na podstawie zaświadczeń o czasowej niezdolności do pracy (Dz. U. Nr 42, poz. 198) upoważniam Ob. .................... do przeprowadzenia kontroli pracowników zwolnionych od pracy na podstawie zaświadczenia lekarskiego w celu ustalenia, czy pracownicy stosują się do wskazań zamieszczonych w tym zaświadczeniu, a w szczególności, czy nie wykorzystują zwolnień dla uchylania się od pracy w miejscu zatrudnienia lub dla wykonywania w okresie zwolnienia innej pracy zarobkowej.

Upoważnienie ważne jest do dnia .......... łącznie

z legitymacją pracowniczą nr .................... wydaną przez

..............................................................

............. dnia ................

........................... ...............................

(pieczątka organu (podpis kierownika

zarządzającego kontrolę) organu zarządzającego kontrolę)

1 § 1a dodany przez § 1 rozporządzenia z dnia 19 grudnia 1963 r. (Dz.U.63.58.312) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 1 stycznia 1964 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1958.42.198

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Zasady i tryb przeprowadzania kontroli pracowników zwalnianych od pracy na podstawie zaświadczeń o czasowej niezdolności do pracy.
Data aktu: 24/06/1958
Data ogłoszenia: 04/07/1958
Data wejścia w życie: 01/07/1958, 04/07/1958