Określenie zasad i trybu oraz organów właściwych do wydawania decyzji o umarzaniu oraz o udzielaniu ulg w spłacaniu należności przysługujących instytucjom ubezpieczeń społecznych.

ROZPORZĄDZENIE
RADY MINISTRÓW
z dnia 8 lutego 1957 r.
w sprawie określenia zasad i trybu oraz organów właściwych do wydawania decyzji o umarzaniu oraz o udzielaniu ulg w spłacaniu należności przysługujących instytucjom ubezpieczeń społecznych.

Na podstawie art. 2 ust. 1 i 2 dekretu z dnia 16 maja 1956 r. o umarzaniu i udzielaniu ulg w spłacaniu należności państwowych (Dz. U. Nr 17, poz. 92) na wniosek Centralnej Rady Związków Zawodowych zarządza się, co następuje:
§  1.
Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o kwocie należności, podlegającej umorzeniu albo rozłożeniu na raty, lub której termin płatności podlega odroczeniu, należy przez to rozumieć kwotę należności przypadającą od jednego dłużnika, bez odsetek i kosztów jej dochodzenia.
§  2.
1.
Należność może być umorzona w całości lub części, jeżeli zachodzi jedna z następujących okoliczności:
1)
niemożliwe jest ustalenie osoby dłużnika,
2)
niemożliwe jest ustalenie majątku dłużnika lub źródeł jego dochodu,
3)
w wyniku postępowania egzekucyjnego lub na podstawie innych danych ustalonych przez instytucję ubezpieczeń społecznych stwierdzono, że dłużnik nie posiada majątku, z którego można by poszukiwać należności, albo że posiadany przez dłużnika majątek wystarczyłby zaledwie na pokrycie kosztów egzekucyjnych, albo też że przeprowadzenie egzekucji skierowanej do wynagrodzenia dłużnika za pracę lub do jego dochodów mogłoby podważyć możliwości bytowe dłużnika lub jego rodziny,
4)
należność nie przekracza kwoty 500 zł, a jej ściągnięcie byłoby połączone z trudnościami bądź niewspółmiernymi kosztami,
5)
dłużnik zmarł, a na podstawie danych ustalonych przez instytucję ubezpieczeń społecznych stwierdzono, że zmarły nie pozostawił żadnego majątku albo że po zmarłym pozostały tylko ruchomości, które nie podlegają zajęciu na podstawie przepisów szczególnych lub stanowią przedmioty codziennego użytku domowego o wartości nie przekraczającej 5.000 zł.
2.
Należność z tytułu odpowiedzialności za niedobór mienia może być umorzona tylko z przyczyn wymienionych w ust. 1 pkt 2 - 5.
§  3.
Umorzenie należności, za którą obok dłużnika głównego odpowiadają również inne osoby, może nastąpić, gdy okoliczność uzasadniająca umorzenie zachodzi wobec wszystkich zobowiązanych.
§  4.
W przypadkach gospodarczo uzasadnionych lub zasługujących na szczególne uwzględnienie mogą być na wniosek dłużnika udzielone ulgi w spłacaniu należności w postaci odroczenia terminu ich zapłaty lub w postaci rozłożenia należności na raty.
§  5.
1.
Decyzje o umorzeniu należności z tytułu składek ubezpieczeniowych oraz decyzje o umorzeniu należności przypadających od osób, którym wypłacono nienależne świadczenia, wydają:
1)
dyrektorzy wojewódzkich oraz kierownicy obwodowych zarządów ubezpieczeń społecznych, jeżeli należność nie przekracza kwoty 15.000 zł,
2)
dyrektor naczelny Centralnego Zarządu Ubezpieczeń Społecznych, jeżeli należność przekracza kwotę wskazaną w pkt 1.
2.
Decyzja, na podstawie której została umorzona należność z tytułu składek, może być uchylona, a należność ściągnięta, jeśli wyjdą na jaw nowe okoliczności wskazujące na to, że dłużnik wprowadził organ wydający decyzję o umorzeniu w błąd co do swej sytuacji materialnej lub innych okoliczności, które stanowiły podstawę do umorzenia należności.
3.
Decyzje o umorzeniu innych należności przysługujących instytucjom ubezpieczeń społecznych wydają:
1)
dyrektorzy wojewódzkich oraz kierownicy obwodowych zarządów ubezpieczeń społecznych, jeżeli należność nie przekracza kwoty 500 zł,
2)
dyrektor naczelny Centralnego Zarządu Ubezpieczeń Społecznych, jeżeli należność przekracza kwotę wskazaną w pkt 1.
§  6.
1.
W przypadkach gospodarczo uzasadnionych lub zasługujących na szczególne uwzględnienie dyrektor naczelny Centralnego Zarządu Ubezpieczeń Społecznych może umarzać należności wymienione w § 5 ust. 1, jeśli kwota należności nie przekracza 10.000 zł, a należności wymienione w § 5 ust. 3, jeżeli kwota należności nie przekracza 3.000 zł - pomimo braku okoliczności określonych w § 2 ust. 1.
2.
Należności przekraczające kwoty 10.000 zł i 3.000 zł w przypadkach określonych w ust. 1 może umorzyć tylko Minister Finansów na wniosek Centralnego Zarządu Ubezpieczeń Społecznych.
§  7.
1.
Decyzje o odroczeniu terminu zapłaty lub o rozłożeniu na raty należności wymienionych w § 5 ust. 1 wydają:
1)
dyrektorzy wojewódzkich oraz kierownicy obwodowych zarządów ubezpieczeń społecznych:
a)
jeśli należność nie przekracza kwoty 25.000 zł, a okres odroczenia płatności - 6 miesięcy,
b)
jeśli okres ratalnej spłaty należności nie przekracza 24 miesięcy,
2)
w pozostałych przypadkach - dyrektor naczelny Centralnego Zarządu Ubezpieczeń Społecznych, z tym że okres odroczenia lub spłaty nie może przekraczać 5 lat.
2.
Decyzje w sprawie ulg w spłacaniu innych należności, przysługujących instytucjom ubezpieczeń społecznych, wydają:
1)
dyrektorzy wojewódzkich oraz kierownicy obwodowych zarządów ubezpieczeń społecznych, jeżeli należność nie przekracza kwoty 5.000 zł, a okres odroczenia lub okres ratalnej spłaty należności nie przekracza 1 roku,
2)
w pozostałych przypadkach - dyrektor naczelny Centralnego Zarządu Ubezpieczeń Społecznych, z tym że okres odroczenia lub spłaty nie może przekraczać 5 lat.
§  8.
1.
Postępowanie egzekucyjne może być zawieszone do czasu wydania decyzji w sprawie umorzenia lub udzielenia ulg w spłacaniu należności, jeżeli tego wymaga interes społeczny albo wzgląd na położenie rodzinne lub majątkowe dłużnika.
2.
Decyzje w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego wydają dyrektorzy wojewódzkich bądź kierownicy obwodowych zarządów ubezpieczeń społecznych.
§  9.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1957.9.37

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Określenie zasad i trybu oraz organów właściwych do wydawania decyzji o umarzaniu oraz o udzielaniu ulg w spłacaniu należności przysługujących instytucjom ubezpieczeń społecznych.
Data aktu: 08/02/1957
Data ogłoszenia: 15/02/1957
Data wejścia w życie: 15/02/1957