Obrót nieruchomościami rolnymi.

USTAWA
z dnia 13 lipca 1957 r.
o obrocie nieruchomościami rolnymi.

Art.  1.
1.
Przepisy niniejszej ustawy stosuje się do obrotu nieruchomościami rolnymi położonymi na obszarze gromad.
2.
Nieruchomość uważa się za rolną, jeżeli jest użytkowana na cele produkcji rolnej nie wyłączając produkcji ogrodniczej, sadowniczej, leśnej i rybnej albo jeżeli nieruchomość jest przeznaczona do takiej produkcji według planów zagospodarowania przestrzennego.
Art.  2.
1.
Osoba fizyczna może nabyć nieruchomość rolną lub jej część wydzieloną bądź ułamkową, jeżeli posiada kwalifikacje praktyczne lub teoretyczne do prowadzenia gospodarstwa na tej nieruchomości.
2. 1
Przepis ust. 1 nie ma zastosowania do nabycia działki budowlanej określonej w przepisach o terenach budowlanych na obszarach wsi, jeżeli nabywca nie posiada takiej działki w tej samej miejscowości.
3. 2
Nabycie nieruchomości w drodze dziedziczenia regulują odrębne przepisy.
Art.  3.
1.
W przypadku gdy nabycie nieruchomości rolnej uzależnione jest od posiadania kwalifikacji do prowadzenia na niej gospodarstwa (art. 2), akt o przeniesieniu własności nieruchomości może być sporządzony tylko po przedstawieniu przez nabywcę zaświadczenia stwierdzającego posiadanie przez niego wymaganych kwalifikacji. Zaświadczenie to powinno być wystawione przez prezydium gromadzkiej, miejskiej, dzielnicowej rady narodowej lub rady narodowej osiedla właściwej ze względu na miejsce zamieszkania nabywcy. Zaświadczenie dołącza się do aktu o przeniesieniu prawa własności.
2. 3
Nieruchomość rolna obciążona należnością Państwowego Funduszu Ziemi lub Banku Rolnego z tytułu nabycia w drodze nadania i sprzedaży albo należnością b. Funduszu Obrotowego Reformy Rolnej bez względu na to, czy należność jest ujawniona w księdze wieczystej lub zbiorze dokumentów, może być zbywana pod warunkiem przejęcia tej należności przez nabywcę do zapłaty na dotychczasowych warunkach.
3. 4
Zbycie części nieruchomości, o której mowa w ust. 2, może nastąpić pod warunkiem przejęcia przez nabywcę do zapłaty odpowiedniej części należności, jaką określi właściwy do spraw rolnych organ prezydium powiatowej rady narodowej.
Art.  4. 5

1.
Obszar gruntu nabywanego przez osobę fizyczną łącznie z obszarem gruntów, które stanowią już wyłączną własność nabywcy lub jego udział we współwłasności, nie może przekraczać:
1)
w przypadku nabycia nieruchomości w drodze dziedziczenia albo nabycia od właściciela przez jego małżonka lub zstępnych - norm określonych w art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13);
2)
w pozostałych przypadkach - 15 ha, a jeżeli nieruchomość rolna ma ze względu na rodzaj użytków rolnych charakter gospodarstwa hodowlanego - 20 ha.
2.
W przypadku nabycia gruntów przez współmałżonka bierze się pod uwagę łączny obszar gruntów należących do obu małżonków lub stanowiących ich udział we współwłasności.
Art.  5.
1.
W przypadku nabycia nieruchomości rolnej przez osobę fizyczną z przekroczeniem norm obszarowych określonych w art. 4 - nadwyżka gruntu z tej nieruchomości może być przejęta na własność Państwa bez odszkodowania i wolna od obciążeń z wyjątkiem służebności gruntowych.
2.
O przejęciu nadwyżki gruntu na własność Państwa orzeka prezydium powiatowej rady narodowej.
Art.  6.
1.
Nabycie nieruchomości rolnej przez osobę prawną w drodze umowy sprzedaży lub zamiany może nastąpić po uprzednim zezwoleniu prezydium wojewódzkiej rady narodowej. Orzeczenie o zezwoleniu dołącza się do aktu o przeniesieniu prawa własności.
2.
Przepis ust. 1 nie dotyczy nabycia nieruchomości rolnej przez jednostki państwowe, rolnicze spółdzielnie produkcyjne, kółka rolnicze oraz inne społeczne i spółdzielcze organizacje rolnicze.
Art.  7.
1.
W przypadku nabycia nieruchomości rolnej po dniu 12 września 1944 r., a przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, z przekroczeniem norm obszarowych określonych w art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13) - nadwyżka gruntów z tej nieruchomości może być przejęta na własność Państwa w trybie i na zasadach przewidzianych w art. 5.
2.
Przepis ust. 1 nie dotyczy nieruchomości rolnych objętych już we władanie Państwa przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosownie do przepisów o przeprowadzeniu reformy rolnej.
Art.  8.

Ustawa niniejsza nie narusza przepisów o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców oraz o darowiznach i zapisach na rzecz osób prawnych.

Art.  9.

Tracą moc wszelkie dotychczasowe przepisy ograniczające obrót nieruchomościami rolnymi, a w szczególności:

1)
rozporządzenie tymczasowe Rady Ministrów z dnia 1 września 1919 r. normujące przenoszenie własności nieruchomości ziemskich (Dz. U. Nr 73, poz. 428);
2)
ustawa z dnia 14 kwietnia 1937 r. o ograniczeniu obrotu nieruchomościami powstałymi z parcelacji (Dz. U. Nr 36, poz. 272);
3)
art. 13 dekretu z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13);
4)
art. 8 dekretu z dnia 6 września 1951 r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych (Dz. U. Nr 46, poz. 340);
5)
art. 20 dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i o uregulowaniu innych spraw, związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym (Dz. U. Nr 18, poz. 107).
Art.  10.
1.
W dekrecie z dnia 8 listopada 1946 r. o postępowaniu niespornym z zakresu prawa rzeczowego (Dz. U. z 1946 r. Nr 63, poz. 345 i z 1950 r. Nr 38, poz. 349) wprowadza się następujące zmiany:

1) w art. 35 skreśla się § 2;

2) w art. 39 § 2 skreśla się wyrazy "a nadto przesłać projekt podziału do powiatowej władzy ziemskiej dla wyrażenia opinii co do żywotności gospodarstw, mających powstać w wyniku projektowanego podziału".

2.
W dekrecie z dnia 8 listopada 1946 r. o postępowaniu spadkowym (Dz. U. z 1946 r. Nr 63, poz. 346 i z 1950 r. Nr 38, poz. 349) wprowadza się następujące zmiany:
1)
w art. 147 skreśla się § 2;
2)
w art. 152 § 2 skreśla się wyrazy "a nadto przesłać projekt podziału do powiatowej władzy ziemskiej dla wyrażenia opinii co do żywotności gospodarstw, mających powstać w wyniku projektowanego podziału".
3.
W art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1948 r. o podziale nieruchomości na obszarach miast i niektórych osiedli (Dz. U. Nr 35, poz. 240) w zdaniu pierwszym wyrażenie "lit. c)" zastępuje się wyrażeniem "lit. b) i c)".
Art.  11.

Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

1 Art. 2 ust. 2 zmieniony przez art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o ograniczeniu podziału gospodarstw rolnych (Dz.U.63.28.168) z dniem 5 lipca 1963 r.
2 Art. 2 ust. 3 dodany przez art. 26 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o ograniczeniu podziału gospodarstw rolnych (Dz.U.63.28.168) z dniem 5 lipca 1963 r.
3 Art. 3 ust. 2 zmieniony przez art. 26 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o ograniczeniu podziału gospodarstw rolnych (Dz.U.63.28.168) z dniem 5 lipca 1963 r.
4 Art. 3 ust. 3 dodany przez art. 26 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o ograniczeniu podziału gospodarstw rolnych (Dz.U.63.28.168) z dniem 5 lipca 1963 r.
5 Art. 4 zmieniony przez art. 26 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o ograniczeniu podziału gospodarstw rolnych (Dz.U.63.28.168) z dniem 5 lipca 1963 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1957.39.172

Rodzaj: Ustawa
Tytuł: Obrót nieruchomościami rolnymi.
Data aktu: 13/07/1957
Data ogłoszenia: 26/07/1957
Data wejścia w życie: 26/07/1957