Samoopodatkowanie ludności wsi.

DEKRET
z dnia 8 czerwca 1955 r.
o samoopodatkowaniu ludności wsi.

W celu stworzenia sprzyjających warunków dla szybszego podnoszenia poziomu życia gospodarczego i kulturalnego wsi polskiej, w oparciu o rozwijającą się twórczą inicjatywę samych jej mieszkańców - stanowi się, co następuje:
Art.  1.
1.
Mieszkańcy wsi mogą opodatkować się na pokrycie niezbędnych kosztów związanych z remontem, budową, wyposażeniem oraz utrzymaniem ośrodków zdrowia, izb porodowych, przedszkoli, żłobków, dziecińców, łaźni, świetlic, bibliotek, szkół, dróg gromadzkich, mostów, przepraw i tam, studni, zieleńców, domu mieszkalnego dla nauczycieli, urządzeń melioracyjnych, przeciwpożarowych i sportowych oraz na inne podobne cele gospodarcze, socjalne i kulturalne.
2.
Dochody z tytułu samoopodatkowania i wydatki z tych dochodów nie są włączane ani do budżetu gromadzkiej rady narodowej, ani do budżetów rad narodowych wyższych stopni. Dochodami tymi dysponuje wyłącznie gromadzka rada narodowa.
Art.  2.
1.
Samoopodatkowanie może nastąpić jedynie na podstawie uchwały zebrania wiejskiego, zwołanego w tym celu najpóźniej 30 września danego roku.
2.
Uchwała zapada większością głosów przy obecności co najmniej połowy wyborców z danej wsi.
3.
Samoopodatkowanie może nastąpić tylko jeden raz w ciągu roku kalendarzowego.
Art.  3.
1.
Jeżeli urządzenia określone w art. 1 mają służyć mieszkańcom kilku wsi, samoopodatkowanie wymaga zgodnych uchwał, podjętych na zebraniach wiejskich mieszkańców tych wsi.
2.
Jeżeli zachodzi potrzeba budowy, remontu bądź utrzymania urządzenia dla zaspokojenia potrzeb kilku gromad, prezydium powiatowej rady narodowej może wystąpić z inicjatywą wprowadzenia samoopodatkowania w tych gromadach na pokrycie kosztów związanych z tym urządzeniem.
3.
W przypadku określonym w ust. 2 sposób zarządzania funduszami z samoopodatkowania określą zainteresowane gromadzkie rady narodowe.
Art.  4.

O zebraniu wiejskim należy zawiadomić mieszkańców wsi w sposób przyjęty w danej miejscowości, co najmniej na 3 dni przed jego terminem i z zaznaczeniem, że przedmiotem obrad będzie sprawa samoopodatkowania.

Art.  5.

Na zebraniu wiejskim przedstawiciel gromadzkiej rady narodowej zgłasza wniosek w sprawie podjęcia uchwały o samoopodatkowaniu, jak również omawia sprawę zabezpieczenia materiałowego i robocizny zarówno w ramach czynu społecznego, jak i obowiązkowych świadczeń w naturze oraz inne zagadnienia związane z realizacją projektowanego zamierzenia.

Art.  6.
1.
Podejmując uchwałę o samoopodatkowaniu zebranie wiejskie ustala:
1)
cele, na które wydatkowane będą wpływy z samoopodatkowania,
2)
wysokość wpłat i termin ich płatności,
3)
zwolnienia całkowite lub częściowe od wpłat z tytułu samoopodatkowania.
2.
Uchwała zebrania wiejskiego może uzależnić zwolnienie od wpłaty z tytułu samoopodatkowania od wniesienia określonych materiałów w naturze, uznanych przez zebranie za niezbędne dla realizacji zamierzonego urządzenia.
Art.  7.
1.
Wysokość wpłat z tytułu samoopodatkowania nie może przekraczać:
1)
od indywidualnych gospodarstw rolnych:
a)
o obszarze do 8 ha nie posiadających siły pociągowej 50 zł,
b)
o obszarze do 8 ha posiadających siłę pociągową 100 zł,
c)
o obszarze powyżej 8 ha oraz gospodarstw warzywniczych

i ogrodniczych lub warzywniczo-ogrodniczych bez względu na ich

obszar, jeżeli ze względu na przychodowość nie należą do grupy

określonej pod lit. d) 150 zł,

d)
o przychodowości przekraczającej najwyższą kwotę przychodowości,

wymienioną w przepisach o podatku gruntowym, dotyczących ustalania

wysokości stawek podatkowych na dany rok podatkowy 300 zł,

2)
od członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych (głowy rodziny) 50 zł,
3)
od budynków podlegających przepisom o podatku od nieruchomości:
a)
jeżeli lokale znajdujące się w tych budynkach podlegają przepisom

o najmie lokali 50 zł,

b)
w pozostałych przypadkach:

od budynków do 5 izb 50 zł,

od budynków ponad 5 do 10 izb 100 zł,

od budynków ponad 10 izb 200 zł,

4)
od osób otrzymujących wynagrodzenie podlegające przepisom o podatku

od wynagrodzeń oraz od członków rzemieślniczych spółdzielni pomocniczych 50 zł,

5)
od rzemieślników i od chałupników nie zatrudniających sił najemnych 50 zł,
6)
od pozostałych osób osiągających przychody nie podlegające podatkowi

od wynagrodzeń 300 zł.

2.
W razie zbiegu dwu lub więcej tytułów uzasadniających pobieranie wpłat, wpłaty pobiera się z każdego tytułu oddzielnie.
3.
Jeżeli zebranie wiejskie uchwala stawki niższe od określonych w ust. 1, wysokość wszystkich wpłat przewidzianych w tym ustępie powinna być obniżona w równym stosunku.
Art.  8.
1.
Prezydium gromadzkiej rady narodowej przesyła uchwałę zebrania wiejskiego o samoopodatkowaniu w ciągu 7 dni od jej podjęcia do prezydium powiatowej rady narodowej.
2.
Jeżeli uchwała zebrania wiejskiego narusza przepisy prawa, przekracza finansowe lub gospodarcze możliwości wsi, jeżeli brak dla jej realizacji pokrycia materiałowego albo z innych powodów jest nierealna bądź niecelowa, prezydium powiatowej rady narodowej zawiesi jej wykonanie.
3.
Zawieszając wykonanie uchwały prezydium powiatowej rady narodowej zleca prezydium gromadzkiej rady narodowej ponowne zwołanie zebrania wiejskiego w terminie dwutygodniowym. Na zebraniu tym przedstawiciel gromadzkiej rady narodowej przedstawia mieszkańcom wsi powody zawieszenia wykonania uchwały oraz wniosek o podjęcie nowej uchwały.
4.
Do nowej uchwały zebrania wiejskiego stosuje się przepisy ust. 1-3.
5.
W przypadku gdy prezydium gromadzkiej rady narodowej w ciągu 2 tygodni od daty wysłania uchwały do prezydium powiatowej rady narodowej nie zostanie zawiadomione o zawieszeniu wykonania uchwały - jest to równoznaczne z brakiem zastrzeżeń.
Art.  9.
1.
Prezydium gromadzkiej rady narodowej zawiadamia mieszkańców wsi o wysokości należnych od nich wpłat z tytułu samoopodatkowania oraz o terminie ich płatności.
2.
Wpłaty z tytułu samoopodatkowania należy wnosić do kasy prezydium gromadzkiej rady narodowej. Zaległości z tytułu tych wpłat podlegają przymusowemu ściągnięciu w trybie administracyjnym.
Art.  10.

Zażalenia na nieprawidłowe obliczenie wpłat można wnosić do prezydium gromadzkiej rady narodowej w ciągu 7 dni od dnia zawiadomienia o wysokości wpłaty. Prezydium gromadzkiej rady narodowej obowiązane jest przekazać zażalenie na najbliższą sesję gromadzkiej rady narodowej do rozpatrzenia. Decyzja gromadzkiej rady narodowej jest ostateczna.

Art.  11.
1.
Wpływy z samoopodatkowania wydatkuje prezydium gromadzkiej rady narodowej na cele ustalone w preliminarzu przyjętym uchwałą zebrania wiejskiego. Wydatki pokrywa się zgodnie z obowiązującymi przepisami o wykonywaniu budżetu, nie przekraczając w szczególności obowiązujących norm i stawek płac.
2.
Gromadzka rada narodowa sprawuje kontrolę dokonywanych wydatków.
3.
Kwoty nie wykorzystane w roku bieżącym pozostają na rachunku prezydium gromadzkiej rady narodowej i mogą być wykorzystane w roku następnym.
Art.  12.

Organy finansowe prezydium powiatowych rad narodowych oraz organy kontrolno-rewizyjne sprawują nadzór nad prawidłowym wykorzystaniem dochodów uzyskanych z samoopodatkowania.

Art.  13.

Przedstawiciel gromadzkiej rady narodowej obowiązany jest w następnym roku kalendarzowym złożyć na zebraniu wiejskim sprawozdanie z wydatkowania dochodów z samoopodatkowania.

Art.  14.

Uchwała o samoopodatkowaniu w 1955 r. powinna określać wysokość wpłat na ten rok w zasadzie w granicach połowy stawek określonych w art. 7.

Art.  15.

Dekret wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1955.22.138

Rodzaj: Dekret
Tytuł: Samoopodatkowanie ludności wsi.
Data aktu: 08/06/1955
Data ogłoszenia: 20/06/1955
Data wejścia w życie: 20/06/1955