Przekazanie sądom powszechnym dotychczasowej właściwości sądów wojskowych w sprawach karnych osób cywilnych, funkcjonariuszów organów bezpieczeństwa publicznego, Milicji Obywatelskiej i Służby Więziennej.

USTAWA
z dnia 5 kwietnia 1955 r.
o przekazaniu sądom powszechnym dotychczasowej właściwości sądów wojskowych w sprawach karnych osób cywilnych, funkcjonariuszów organów bezpieczeństwa publicznego, Milicji Obywatelskiej i Służby Więziennej.

Art.  1.
§  1.
Do właściwości sądów powszechnych przekazuje się podlegające dotychczas właściwości sądów wojskowych sprawy o przestępstwa popełnione przez osoby cywilne, a określone:
1)
w rozdziale I dekretu z dnia 13 czerwca 1946 r. o przestępstwach szczególnie niebezpiecznych w okresie odbudowy Państwa, z wyjątkiem spraw o przestępstwo określone w art. 7 tego dekretu.
2)
w art. 85 - 88 Kodeksu Karnego Wojska Polskiego,
3)
w art. 3 - 8 dekretu z dnia 26 października 1949 r. o ochronie tajemnicy państwowej i służbowej.
§  2.
Do właściwości sądów powszechnych przekazuje się również sprawy o przestępstwa popełnione przez funkcjonariuszów służby bezpieczeństwa publicznego, Milicji Obywatelskiej i Służby Więziennej, z wyjątkiem spraw o przestępstwo określone w art. 7 dekretu z dnia 13 czerwca 1946 r. o przestępstwach szczególnie niebezpiecznych w okresie odbudowy Państwa.
Art.  2.
§  1.
Sprawy osób cywilnych o przestępstwa określone w art. 1 § 1 rozpoznaje w pierwszej instancji sąd wojewódzki.
§  2.
W sprawach o przestępstwa popełnione przez osoby wymienione w art. 1 § 2 właściwość sądów powszechnych określa się według ogólnych zasad kodeksu postępowania karnego o właściwości sądu, z tym że w sprawach o przestępstwa określone w art. 1 § 1 właściwy jest w pierwszej instancji sąd wojewódzki.
Art.  3.

Do czasu wejścia w życie nowego kodeksu karnego sądy powszechne orzekać będą na podstawie art. 85 - 88 Kodeksu Karnego Wojska Polskiego, stosując przy tym przepisy części ogólnej kodeksu karnego.

Art.  4.
§  1.
Sprawy o przestępstwa przekazane z mocy przepisów niniejszej ustawy do właściwości sądów powszechnych, w których rozpoczęte przed sądem wojskowym postępowanie nie zostało przed dniem wejścia w życie ustawy zakończone wyrokiem pierwszej instancji, będą rozpoznawane przez sądy powszechne.
§  2.
Postępowanie przygotowawcze wszczęte przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy w sprawie o przestępstwa przekazane z mocy przepisów niniejszej ustawy do właściwości sądów powszechnych prokurator wojskowy przekazuje właściwemu prokuratorowi wojewódzkiemu.
Art.  5.
§  1.
W sprawach o przestępstwa przekazane z mocy przepisów niniejszej ustawy do właściwości sądów powszechnych, w których przed dniem wejścia w życie ustawy zapadły prawomocne wyroki sądów wojskowych, stosuje się przepisy kodeksu postępowania karnego w przedmiocie: wnoszenia i rozpoznawania rewizji nadzwyczajnej, wykonania wyroku, udzielenia odroczenia i przerwy wykonania kary, ułaskawienia, wznowienia postępowania oraz przywrócenia praw i zatarcia skazania.

Do wydania przewidzianych w tych przepisach orzeczeń sądu, z wyjątkiem orzeczeń, których wydanie należy do Sądu Najwyższego, właściwy jest sąd wojewódzki.

§  2.
W sprawach określonych w § 1 o warunkowym zwolnieniu osób skazanych na karę pozbawienia wolności powyżej jednego roku oraz o odwołaniu warunkowego zwolnienia orzekają sądy powszechne.
Art.  6.
§  1.
Akta w sprawach o przestępstwa, które z mocy przepisów niniejszej ustawy należą do właściwości sądów powszechnych, a w których postępowanie zakończone zostało orzeczeniem prawomocnym przed dniem wejścia w życie ustawy, sądy wojskowe przekażą sądom wojewódzkim w terminie trzech miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy.
§  2.
Akta w sprawach o przestępstwa, w których przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy zapadł wyrok sądu wojskowego w pierwszej instancji, podlegają przekazaniu w terminie trzech miesięcy od dnia wydania prawomocnego orzeczenia.
§  3.
W okresie oznaczonym w §§ 1 i 2 sądy wojskowe właściwe są aż do chwili przekazania akt sądom wojewódzkim do wydawania orzeczeń przewidzianych w art. 5 § 1.
Art.  7.

Do osób wymienionych w art. 1 § 2 nie mają zastosowania - z wyjątkiem art. 85 - 88 - przepisy Kodeksu Karnego Wojska Polskiego.

Art.  8.

Uchyla się rozdział XVII kodeksu karnego z 1932 r.

Art.  9.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 maja 1955 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1955.15.83

Rodzaj: Ustawa
Tytuł: Przekazanie sądom powszechnym dotychczasowej właściwości sądów wojskowych w sprawach karnych osób cywilnych, funkcjonariuszów organów bezpieczeństwa publicznego, Milicji Obywatelskiej i Służby Więziennej.
Data aktu: 05/04/1955
Data ogłoszenia: 12/04/1955
Data wejścia w życie: 01/05/1955