Zastępstwo sądowe władz, urzędów, instytucji i przedsiębiorstw państwowych.

DEKRET
z dnia 2 czerwca 1954 r.
o zastępstwie sądowym władz, urzędów, instytucji i przedsiębiorstw państwowych.

Art.  1.

Władze, urzędy, państwowe instytucje, przedsiębiorstwa i banki oraz przedsiębiorstwa pozostające pod zarządem państwowym działają w sprawach cywilnych przed sądami przez swoich kierowników albo przez pełnomocników ustanowionych przez tych kierowników lub przez organy nadrzędne.

Art.  2.

Znosi się organy zastępstwa prawnego.

Art.  3.

Traci moc dekret z dnia 29 marca 1951 r. o organach zastępstwa prawnego (Dz. U. Nr 20, poz. 159).

Art.  4.
1.
W kodeksie postępowania cywilnego wprowadza się następujące zmiany:
1)
art. 25 otrzymuje brzmienie:

"Art. 25. Powództwo przeciwko Skarbowi Państwa wytacza się według siedziby organu państwowego, z którego działalnością wiąże się dochodzone roszczenie.";

2)
art. 29 § 3 i art. 140 § 3 uchyla się;
3)
w art. 79 zdanie drugie otrzymuje brzmienie: "Pełnomocnikiem organu państwowego, jednostki gospodarki uspołecznionej lub organizacji społecznej może być także ich pracownik lub pracownik ich organu nadrzędnego.";
4)
art. 98 § 2 otrzymuje brzmienie:

"§ 2. Osoby, które zastępują władze, urzędy, państwowe instytucje, przedsiębiorstwa i banki oraz przedsiębiorstwa pozostające pod zarządem państwowym, jak również prokurator zrównani są co do zwrotu kosztów procesu z adwokatami.";

5)
w art. 642 § 2 skreśla się wyrazy "zastępowanych przez Prokuratorię Generalną".
2.
W art. VII § 1 przepisów wprowadzających prawo o sądowym postępowaniu egzekucyjnym wprowadza się następujące zmiany:
1)
w pkt 2 wyrazy "na wniosek złożony w myśl ogólnych przepisów przez Prokuratorię Generalną" zastępuje się wyrazami "na polecenie sądu lub prokuratora";
2)
w pkt 4 wyrazy "przeciwko Prokuratorii Generalnej" zastępuje się wyrazami "przeciwko prokuratorowi".
3.
W art. 13 § 3 kodeksu postępowania niespornego wyrazy "Prokuratoria Generalna Rzeczypospolitej Polskiej" zastępuje się wyrazem "prokurator".
4.
W dekrecie o państwowym arbitrażu gospodarczym (Dz. U. z 1949 r. Nr 46, poz. 340 i z 1951 r. Nr 31, poz. 239) wprowadza się następujące zmiany:
1)
w art. 15 skreśla się wyrazy "po wysłuchaniu opinii przedstawiciela Urzędu Zastępstwa Prawnego";
2)
w art. 20 skreśla się zdanie ostatnie;
3)
skreśla się art. 25.
5.
Przewidziane w przepisach o ochronie wynalazków, wzorów i znaków towarowych uprawnienia b. Prokuratorii Generalnej do działania w interesie publicznym przechodzą na Prokuratora Generalnego Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.
Art.  5.
1.
W okresie od dnia 15 czerwca 1954 r. do dnia 30 września 1954 r. organy zastępstwa prawnego przekażą prowadzone przez siebie sprawy zainteresowanym władzom, urzędom, instytucjom i przedsiębiorstwom państwowym zawiadamiając niezwłocznie o przekazaniu sąd, w którym sprawa się toczy.
2.
Organy zastępstwa prawnego pełnią swoje funkcje w sprawach będących w toku do chwili zawiadomienia sądu o przekazaniu, a od tej chwili zastępstwo sądowe sprawują w tych sprawach kierownicy lub pełnomocnicy wskazani w art. 1.
3.
W sprawach wszczętych po dniu 30 czerwca 1954 r. zamiast organów zastępstwa prawnego działają kierownicy lub pełnomocnicy wskazani w art.1.
Art.  6.

Dekret wchodzi w życie z dniem 1 października 1954 r., w zakresie zaś art. 5 od dnia 15 czerwca 1954 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1954.25.93

Rodzaj: Dekret
Tytuł: Zastępstwo sądowe władz, urzędów, instytucji i przedsiębiorstw państwowych.
Data aktu: 02/06/1954
Data ogłoszenia: 09/06/1954
Data wejścia w życie: 01/10/1954, 15/06/1954