Zabezpieczenie racjonalnego i oszczędnego użytkowania energii elektrycznej i cieplnej.

DEKRET
z dnia 28 stycznia 1953 r.
o zabezpieczeniu racjonalnego i oszczędnego użytkowania energii elektrycznej i cieplnej.

Art.  1.

Energia elektryczna i energia cieplna, wytwarzana w połączeniu z wytwarzaniem energii elektrycznej, powinny być przez wszystkich odbiorców użytkowane racjonalnie i oszczędnie.

Art.  2.
1.
Minister Energetyki określa wymagania, jakim ze stanowiska racjonalnego i oszczędnego użytkowania energii powinny odpowiadać elektryczne i cieplne urządzenia odbiorcze i ich eksploatacja.
2.
Minister Energetyki wydaje w szczególności przepisy obowiązujące dostawców i odbiorców energii w zakresie:
1)
budowy, eksploatacji i bezpieczeństwa urządzeń odbiorczych,
2)
środków i usprawnień zabezpieczających racjonalne i oszczędne użytkowanie energii,
3)
dostawy i użytkowania energii,
4)
wprowadzenia postępu technicznego w dziedzinie racjonalnego i oszczędnego użytkowania energii.
Art.  3.
1.
Pobór energii elektrycznej i jej mocy oraz energii cieplnej ulega normowaniu.
2.
Normy zużycia energii na jednostkę produkcji lub na inną jednostkę, wytyczne dla poprawiania współczynników mocy oraz zasady regulowania przebiegu obciążeń i dopuszczalnego poboru mocy w godzinach obciążenia szczytowego określa Minister Energetyki w porozumieniu z Przewodniczącym Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego i zainteresowanym ministrem.
Art.  4.
1.
Państwowy nadzór i kontrolę nad przestrzeganiem przepisów, przewidzianych w art. 2 i 3, sprawuje Państwowa Inspekcja Energetyczna Ministerstwa Energetyki.
2.
Minister Energetyki może w określonym zakresie upoważnić również inne podległa mu organy do sprawowania państwowego nadzoru i kontroli nad użytkowaniem energii elektrycznej i cieplnej.
Art.  5.

Państwowy nadzór i kontrola (art. 4) obejmują w szczególności:

1)
sprawdzanie stanu i działania urządzeń odbiorczych oraz sposobu ich eksploatowania, jak również prawo żądania potrzebnych wyjaśnień i sprawozdań,
2)
zobowiązywanie odbiorców do przeprowadzania określonych zmian w urządzeniach odbiorczych i w ich eksploatacji,
3)
zarządzanie wstrzymania działania urządzeń odbiorczych w razie zagrożenia awarią, pożarem lub innym niebezpieczeństwem,
4)
badanie przyczyn awarii urządzeń odbiorczych,
5)
sprawdzanie środków stosowanych przez odbiorców w dziedzinie racjonalnego i oszczędnego użytkowania energii,
6)
sprawdzanie realizacji planu postępu technicznego.
Art.  6.
1.
Kto wbrew przepisom narusza obowiązek racjonalnego i oszczędnego użytkowania energii elektrycznej i cieplnej albo kto nie stosuje się do zarządzeń, nakazów i zakazów wydanych w tym zakresie, albo uniemożliwia lub utrudnia organom inspekcji energetycznej wykonanie ich uprawnień nadzorczych i kontrolnych, podlega karze grzywny do 1.000 zł.
2.
Orzekanie w sprawach o wykroczenia, określone w ust. 1, następuje w trybie postępowania karno-administracyjnego.
3.
Przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się do jednostek gospodarki uspołecznionej i do ich pracowników w zakresie pracy w tych jednostkach.
Art.  7.
1.
Za czyn, określony w art. 6 ust. 1, jednostka gospodarki uspołecznionej podlega karze pieniężnej od 500 do 20.000 zł.
2.
Ponadto może być nałożona kara pieniężna do 1.000 zł na kierowników jednostki gospodarki uspołecznionej oraz na pracowników służby energetycznej, odpowiedzialnych w tej jednostce za użytkowanie energii elektrycznej i cieplnej.
3.
O karach określonych w ust. 1 i 2 orzeka Minister Energetyki, który może uprawnienie to przekazać podległym organom.
4.
Rada Ministrów określi w drodze rozporządzenia stanowiska pracownicze, które należy uważać za kierujące i osoby odpowiedzialne w rozumieniu ust. 2, tryb postępowania oraz tryb ściągania kar określonych w ust. 1 i 2.
Art.  8.

Dotychczasowe przepisy w zakresie racjonalnego i oszczędnego użytkowania energii elektrycznej i cieplnej pozostają w mocy do czasu zastąpienia ich przepisami wydanymi na podstawie niniejszego dekretu.

Art.  9.

Wykonanie dekretu porucza się Prezesowi Rady Ministrów, Przewodniczącemu Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego, Ministrowi Energetyki i wszystkim ministrom.

Art.  10.

Dekret wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1953.9.26

Rodzaj: Dekret
Tytuł: Zabezpieczenie racjonalnego i oszczędnego użytkowania energii elektrycznej i cieplnej.
Data aktu: 28/01/1953
Data ogłoszenia: 07/02/1953
Data wejścia w życie: 07/02/1953