Normy i Polski Komitet Normalizacyjny.

DEKRET

z dnia 4 marca 1953 r.

o normach i o Polskim Komitecie Normalizacyjnym.

Rozdział  1.

Przepisy ogólne.

Art.  1.

Celem działalności normalizacyjnej jest zapewnienie postępu technicznego, zwiększenie zdolności produkcyjnej, uproszczenie i powiększenie produkcji oraz podniesienie jej jakości, uzyskanie oszczędności w materiałach i surowcach, zwiększenie bezpieczeństwa, higieny i wydajności pracy, podniesienie zdrowotności publicznej oraz ułatwienie wzajemnych stosunków gospodarczych ze Związkiem Socjalistycznych Republik Rad i z krajami demokracji ludowej.

Art.  2.

Norma określa dla powtarzających się prac w gospodarce narodowej najodpowiedniejsze cechy, wymiary, właściwości przedmiotów i ich części składowych, czynności, procesy technologiczne i metody badań oraz ustala jednolicie pojęcia i oznaczenia niezbędnych dla właściwego prowadzenia prac normalizacyjnych.

Art.  3.

Ze względu na zakres stosowania rozróżnia się normy:

1) zakładowe - stosowane w jednym lub więcej uspołecznionych zakładach pracy,

2) resortowe - stosowane w ramach resortu,

3) państwowe - stosowane na całym obszarze Państwa lub dla określonej gałęzi gospodarki narodowej.

Art.  4.

1. Przepisów niniejszego dekretu nie stosuje się do norm pracy i płacy, zaspokajania potrzeb, zużycia materiałów i energii, ubytków naturalnych, kosztorysów, zaopatrzenia i obrotu, które regulowane są osobnymi przepisami.

2. Rada Ministrów na wniosek Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego może w drodze rozporządzenia rozciągnąć przepisy niniejszego dekretu na niektóre spośród norm określonych w ust. 1.

Art.  5.

Ilekroć w dekrecie jest mowa o ministrach i ministerstwach lub resortach, rozumie się przez to również kierowników urzędów centralnych i urzędy centralne.

Rozdział  2.

Prace normalizacyjne.

Art.  6.

1. Prace normalizacyjne prowadzone są na zasadach naukowych i w sposób planowy.

2. Prace normalizacyjne prowadzone są przez Polski Komitet Normalizacyjny i inne organy wymienione w niniejszym dekrecie.

Art.  7.

1. Plany prac normalizacyjnych wchodzą w skład narodowych planów gospodarczych.

2. Plany prac normalizacyjnych uwzględniać będą w pierwszej kolejności potrzeby podstawowych gałęzi gospodarki narodowej.

3. Na wniosek Ministra Handlu Zagranicznego resorty produkujące artykuły przeznaczone na eksport uwzględnią w planach prac normalizacyjnych opracowanie norm dla artykułów przeznaczonych na eksport.

Art.  8.

1. Normy zakładowe, resortowe i projekty norm państwowych oraz ich zmiany opracowują, zgodnie z planami prac normalizacyjnych, uspołecznione zakłady pracy i jednostki organizacyjne zainteresowanych resortów. Polskiemu Komitetowi Normalizacyjnemu służy prawo wglądu do tych prac, żądania materiałów i wyjaśnień oraz zgłaszania wniosków.

2. 1 (skreślony).

Art.  9.

Normy państwowe opracowuje Polski Komitet Normalizacyjny.

Art.  10.

Normę państwową oznacza się znakiem "PN" (Polska Norma).

Art.  11. ²

(skreślony).

Art.  12.

1. Normy zakładowe i resortowe ustanawia minister w drodze zarządzenia. Projekty norm resortowych powinny być zgłoszone do Polskiego Komitetu Normalizacyjnego w celu sprawdzenia ich zgodności z normami podstawowymi.

2. Właściwy minister może przekazać podległym organom uprawnienia do ustanawiania norm zakładowych.

3. W przypadkach uzasadnionych szczególnymi względami właściwy minister może zezwolić na odstąpienie od normy zakładowej lub resortowej.

4. Odstępstwa od norm dotyczące artykułów przeznaczonych na eksport ustala właściwy minister w porozumieniu z Ministrem Handlu Zagranicznego.

Art.  13. ³

1. Normę państwową ustanawia Polski Komitet Normalizacyjny w porozumieniu z zainteresowanymi ministerstwami jako normę obowiązującą lub zalecaną i ogłasza ją w Monitorze Polskim przez wymienienie jej numeru, tytułu, daty ustanowienia, daty, od której norma obowiązuje, i zakresu mocy obowiązującej.

2. W przypadkach uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym właściwy minister po uzgodnieniu z zainteresowanymi ministrami i Polskim Komitetem Normalizacyjnym może zezwolić w drodze pisemnej decyzji na odstąpienie od obowiązującej normy państwowej.

Art.  14.

Organ zezwalający na odstąpienie od normy obowiązującej powinien równocześnie określić, jakie warunki mają być zachowane w związku z udzielonym zezwoleniem.

Art.  15.

1. Wykaz norm państwowych ogłasza Polski Komitet Normalizacyjny w "Biuletynie PKN".

2. Właściwi ministrowie prowadzą rejestry norm zakładowych i resortowych.

3. 4 (skreślony).

Art.  16.

Minister Finansów w porozumieniu z Przewodniczącym Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego określa źródła i sposób finansowania prac normalizacyjnych w uspołecznionych zakładach pracy.

Rozdział  3.

Polski Komitet Normalizacyjny.

Art.  17.

Polski Komitet Normalizacyjny, utworzony na mocy ustawy z dnia 20 grudnia 1949 r. o utworzeniu Polskiego Komitetu Normalizacyjnego oraz o polskich normach i standartach (Dz. U. Nr 63, poz. 493), przekształca się w urząd o tejże nazwie.

Art.  18.

1. Polski Komitet Normalizacyjny, zwany w dalszym ciągu Komitetem, jest centralnym organem administracji państwowej w zakresie normalizacji.

2. Komitet podlega Przewodniczącemu Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego.

3. Na czele Komitetu stoi Prezes, którego mianuje i odwołuje Prezes Rady Ministrów na wniosek Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego. Zastępców Prezesa Komitetu mianuje i odwołuje na jego wniosek Przewodniczący Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego.

Art.  19.

1. Do zakresu działania Komitetu - oprócz spraw wymienionych w poprzednich artykułach - należy w szczególności:

1) nadawanie kierunku pracom normalizacyjnym, zapewniającego postęp techniczny, oraz opracowywanie sposobów wszechstronnego wykorzystania osiągnięć naukowych i technicznych w gospodarce narodowej przez normalizację, a w szczególności sposobów pełnego wykorzystania osiągnięć przodującej nauki radzieckiej i radzieckich standartów,

2) prowadzenie studiów i prac badawczych w zakresie metodyki i techniki normalizacyjnej oraz ustalenie na zasadach naukowych metod prac normalizacyjnych,

3) 5 opracowywanie wniosków do wieloletnich i rocznych planów prac normalizacyjnych w gospodarce narodowej i przekazywanie ich właściwym resortom oraz opiniowanie opracowanych przez resorty projektów tych planów,

4) 6 (skreślony),

5) sprawowanie kontroli nad wykonywaniem planów prac normalizacyjnych w gospodarce narodowej i nad stosowaniem norm oraz prowadzenie związanej z tym sprawozdawczości,

6) wydawanie organu Komitetu pod nazwą "Biuletyn PKN" oraz wydawanie i rozprowadzanie norm państwowych,

7) organizowanie szkolenia, upowszechnianie wiadomości z zakresu normalizacji i wydawanie prac naukowych i katalogów norm państwowych oraz czasopism fachowych,

8) wymiana doświadczeń i publikacji z odpowiednimi organizacjami innych państw oraz występowanie za granicą w sprawach dotyczących normalizacji,

9) 7 (skreślony).

2. Przy wykonywaniu swoich zadań Komitet działa w porozumieniu z zainteresowanymi ministerstwami i współpracuje z instytucjami naukowymi.

Art.  20.

Organizację i szczegółowy zakres działania Komitetu określa statut nadany przez Radę Ministrów.

Art.  21.

1. Przy Komitecie działa Rada Normalizacyjna. Przewodniczącego Rady oraz jego zastępców powołuje Przewodniczący Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego ⁸ .

2. W skład Rady Normalizacyjnej wchodzą przedstawiciele zainteresowanych ministerstw, instytucji i zakładów naukowych oraz wybitni specjaliści. Prezes Komitetu i jego zastępcy biorą z urzędu udział w posiedzeniach Rady.

3. Do zadań Rady Normalizacyjnej należy:

1) ustalanie wytycznych dla kierunku prac Komitetu,

2) inicjowanie prac naukowo-badawczych,

3) opiniowanie planów prac i preliminarzy budżetowych Komitetu oraz sprawozdań z wykonania tych planów i budżetu,

4) wykonywanie innych zadań zleconych przez Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego ⁹ .

4. Szczegółowy zakres działania i skład Rady Normalizacyjnej, tryb powoływania jej członków, organizację i sposób jej działania określa statut, nadany przez Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego ¹⁰ .

Art.  22.

Przewodniczący Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego ¹¹ po zasięgnięciu opinii Ministra Szkolnictwa Wyższego i Polskiej Akademii Nauk określi stanowiska w Komitecie, na których powinni być zatrudniani pracownicy nauki.

Art.  23.

Ogół dochodów i wydatków Komitetu objęty jest budżetem Państwa (budżet centralny).

Art.  24. ¹²

(skreślony).

Art.  25.

1. Komitet prowadzi rejestr norm państwowych i ewidencję norm resortowych.

2. Przewodniczący Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego ¹³ określi sposób prowadzenia rejestru norm i ewidencji norm, o których mowa w ust. 1.

Art.  26. ¹⁴

(skreślony).

Rozdział  4.

Przepisy karne.

Art.  27.

1. Kto, będąc kierownikiem zakładu pracy albo osobą odpowiedzialną za produkcję lub za kontrolę techniczną produkcji, nie stosuje w procesie produkcji obowiązujących norm państwowych, dopuszcza do wykonania prac niezgodnych z tymi normami lub wypuszcza na rynek produkcję nie odpowiadającą tym normom, albo też nie zachowuje szczególnych warunków ustanowionych w związku z zezwoleniem udzielonym na odstąpienie od obowiązującej normy państwowej,

podlega karze więzienia do lat dwóch lub karze aresztu do lat dwóch.

2. Osoba określona w ust. 1, która powoduje wprowadzenie do obrotu z zagranicą produkcji niezgodnej z obowiązującymi normami państwowymi albo też ze szczególnymi warunkami ustanowionymi w związku z zezwoleniem udzielonym na odstąpienie od obowiązującej normy państwowej,

podlega karze więzienia do lat trzech.

3. Jeżeli sprawca czynu określonego w ust. 1 lub 2 działa nieumyślnie,

podlega karze aresztu do 6 miesięcy lub karze grzywny do 5.000 zł.

Art.  28.

Kto używa znaków normalizacyjnych niezgodnie z przepisami,

podlega karze aresztu do roku lub karze grzywny do 10.000 zł.

Rozdział  5.

Przepisy końcowe i przejściowe.

Art.  29.

Pracownicy Polskiego Komitetu Normalizacyjnego, utworzonego na mocy ustawy z dnia 20 grudnia 1949 r. (Dz. U. Nr 63, poz. 495), przechodzą do służby w Komitecie.

Art.  30.

Majątek Polskiego Komitetu Normalizacyjnego, określonego w art. 29, przydziela się Komitetowi.

Art.  31.

Normy dotyczące narzędzi mierniczych, podlegających obowiązkowi legalizacji, nie mogą być sprzeczne z przepisami dekretu z dnia 19 kwietnia 1951 r. o organach administracji miar oraz o miarach i narzędziach mierniczych (Dz. U. Nr 26, poz. 195) oraz z przepisami na jego podstawie wydanymi.

Art.  32.

Dotychczasowe normy, uznane przez Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego za obowiązujące, stają się obowiązującymi normami państwowymi w rozumieniu niniejszego dekretu, z zastrzeżeniem przepisów art. 13 ust. 3.

Art.  33.

1. Tracą moc wszelkie przepisy w przedmiotach normowanych niniejszym dekretem, a w szczególności:

1) ustawa z dnia 3 lipca 1947 r. o normach i standartach budowlanych (Dz. U. Nr 52, poz. 269),

2) ustawa z dnia 20 grudnia 1949 r. o utworzeniu Polskiego Komitetu Normalizacyjnego oraz o polskich normach i standartach (Dz. U. Nr 63, poz. 493).

2. Do czasu wydania przepisów wykonawczych na podstawie niniejszego dekretu zachowują moc przepisy dotychczasowe, o ile nie są sprzeczne z niniejszym dekretem.

Art.  34.

Wykonanie dekretu porucza się Prezesowi Rady Ministrów, Przewodniczącemu Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego i wszystkim ministrom.

Art.  35.

Dekret wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

1 Art. 8 ust. 2 skreślony przez art. 10 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 15 listopada 1956 r. o utworzeniu przy Radzie Ministrów Komisji Planowania i o zniesieniu Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego (Dz.U.56.54.244) z dniem 1 stycznia 1957 r.

2 Art. 11 skreślony przez art. 10 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 15 listopada 1956 r. o utworzeniu przy Radzie Ministrów Komisji Planowania i o zniesieniu Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego (Dz.U.56.54.244) z dniem 1 stycznia 1957 r.

3 Art. 13 zmieniony przez art. 10 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 15 listopada 1956 r. o utworzeniu przy Radzie Ministrów Komisji Planowania i o zniesieniu Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego (Dz.U.56.54.244) z dniem 1 stycznia 1957 r.

4 Art. 15 ust. 3 skreślony przez art. 10 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 15 listopada 1956 r. o utworzeniu przy Radzie Ministrów Komisji Planowania i o zniesieniu Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego (Dz.U.56.54.244) z dniem 1 stycznia 1957 r.

5 Art. 19 ust. 1 pkt 3 zmieniony przez art. 10 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 15 listopada 1956 r. o utworzeniu przy Radzie Ministrów Komisji Planowania i o zniesieniu Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego (Dz.U.56.54.244) z dniem 1 stycznia 1957 r.

6 Art. 19 ust. 1 pkt 4 skreślony przez art. 10 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 15 listopada 1956 r. o utworzeniu przy Radzie Ministrów Komisji Planowania i o zniesieniu Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego (Dz.U.56.54.244) z dniem 1 stycznia 1957 r.

7 Art. 19 ust. 1 pkt 9 skreślony przez art. 10 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 15 listopada 1956 r. o utworzeniu przy Radzie Ministrów Komisji Planowania i o zniesieniu Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego (Dz.U.56.54.244) z dniem 1 stycznia 1957 r.

8 Z dniem 1 stycznia 1957 r. - Prezes Polskiego Komitetu Normalizacyjnego, zgodnie z art. 10 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 15 listopada 1956 r. o utworzeniu przy Radzie Ministrów Komisji Planowania i o zniesieniu Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego (Dz.U.56.54.244).

9 Z dniem 1 stycznia 1957 r. - Prezesa Polskiego Komitetu Normalizacyjnego, zgodnie z art. 10 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 15 listopada 1956 r. o utworzeniu przy Radzie Ministrów Komisji Planowania i o zniesieniu Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego (Dz.U.56.54.244).

10 Z dniem 1 stycznia 1957 r. - Prezesa Polskiego Komitetu Normalizacyjnego zgodnie z art. 10 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 15 listopada 1956 r. o utworzeniu przy Radzie Ministrów Komisji Planowania i o zniesieniu Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego (Dz.U.56.54.244).

11 Z dniem 1 stycznia 1957 r. - Prezes Polskiego Komitetu Normalizacyjnego, zgodnie z art. 10 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 15 listopada 1956 r. o utworzeniu przy Radzie Ministrów Komisji Planowania i o zniesieniu Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego (Dz.U.56.54.244).

12 Art. 24 skreślony przez art. 10 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 15 listopada 1956 r. o utworzeniu przy Radzie Ministrów Komisji Planowania i o zniesieniu Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego (Dz.U.56.54.244) z dniem 1 stycznia 1957 r.

13 Z dniem 1 stycznia 1957 r. - Prezes Polskiego Komitetu Normalizacyjnego, zgodnie z art. 10 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 15 listopada 1956 r. o utworzeniu przy Radzie Ministrów Komisji Planowania i o zniesieniu Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego (Dz.U.56.54.244).

14 Art. 26 skreślony przez art. 10 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 15 listopada 1956 r. o utworzeniu przy Radzie Ministrów Komisji Planowania i o zniesieniu Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego (Dz.U.56.54.244) z dniem 1 stycznia 1957 r.

• Identyfikator: Dz.U.1953.15.61
• Rodzaj: Dekret
• Tytuł: Normy i Polski Komitet Normalizacyjny.
• Data aktu: 04/03/1953
• Data ogłoszenia: 16/03/1953
• Data wejścia w życie: 16/03/1953