Wykonanie niektórych przepisów dekretu o dowodach osobistych.

ROZPORZĄDZENIE
PREZESA RADY MINISTRÓW I MINISTRA BEZPIECZEŃSTWA PUBLICZNEGO
z dnia 15 grudnia 1952 r.
w sprawie wykonania niektórych przepisów dekretu o dowodach osobistych.

Na podstawie art. 18 ust. 1 dekretu z dnia 22 października 1951 r. o dowodach osobistych (Dz. U. Nr 55, poz. 382) zarządza się, co następuje:

Rozdział  1.

Przepisy ogólne.

§  1.
Powołane w rozporządzeniu:
1)
artykuły bez bliższego określenia - oznaczają artykuły dekretu z dnia 22 października 1951 r. o dowodach osobistych (Dz. U. Nr 55, poz. 382);
2)
paragrafy bez bliższego określenia - oznaczają paragrafy rozporządzenia.

Rozdział  2.

Wpisy dotyczące przyjęcia i zwolnienia z pracy.

§  2.
1.
Państwowe i spółdzielcze zakłady pracy oraz organizacje społeczne o znaczeniu ogólnopaństwowym obowiązane są w dowodach osobistych i tymczasowych zaświadczeniach tożsamości zatrudnionych u nich osób dokonywać wpisów o dacie przyjęcia do pracy i zwolnienia.
2.
Prezes Rady Ministrów w porozumieniu z Ministrem Bezpieczeństwa Publicznego określi, które organizacje społeczne uważa się za organizacje o znaczeniu ogólnopaństwowym w rozumieniu rozporządzenia.

Rozdział  3.

Wpisy dotyczące zmiany stanu cywilnego.

§  3.
1.
Posiadacz dowodu osobistego lub tymczasowego zaświadczenia tożsamości obowiązany jest w przypadkach zmiany stanu cywilnego przedłożyć swój dowód osobisty lub tymczasowe zaświadczenie tożsamości urzędowi stanu cywilnego, określonemu w ust. 2, w celu dokonania w nim wpisu o zaszłej zmianie.
2.
Do dokonania wpisu właściwy jest urząd stanu cywilnego miejsca sporządzenia aktu stanu cywilnego lub miejsca orzeczenia sądowego, albo urząd stanu cywilnego miejsca zamieszkania posiadacza dowodu osobistego lub tymczasowego zaświadczenia tożsamości.
3.
Wpis może być dokonany wyłącznie na podstawie sporządzonego przez urząd stanu cywilnego aktu stanu cywilnego.
§  4.
1.
Czynności związane z wpisem stanu cywilnego powinny być dokonywane przez kierownika urzędu stanu cywilnego lub jego zastępcę.
2.
Wpisu dokonuje się na stronie "Adnotacje".

Rozdział  4.

Wymiana dowodu osobistego lub tymczasowego zaświadczenia tożsamości w przypadku upływu czasu jego ważności.

§  5.
1.
Posiadacz dowodu osobistego lub tymczasowego zaświadczenia tożsamości powinien w terminie jednego miesiąca przed upływem czasu ważności posiadanego dowodu lub zaświadczenia przedłożyć właściwemu organowi administracji dokumenty określone w art. 9; dokumenty te może zainteresowany przedłożyć w posterunku (komisariacie) Milicji Obywatelskiej miejsca zamieszkania.
2.
Ubiegający się o wymianę dowodu osobistego lub tymczasowego zaświadczenia tożsamości może być zwolniony od przedłożenia świadectwa urodzenia lub innego dokumentu zastępczego, stwierdzającego czas i miejsce urodzenia, jeżeli świadectwo lub dokument taki znajduje się w posiadaniu organu meldunkowego albo organu wydającego dowód osobisty lub tymczasowe zaświadczenie tożsamości.
3.
O złożeniu dokumentów wydaje się zainteresowanemu zaświadczenie.

Rozdział  5.

Postępowanie w przypadku wyjazdu za granicę posiadacza dowodu osobistego lub tymczasowego zaświadczenia tożsamości.

§  6.
1.
Posiadacz dowodu osobistego lub tymczasowego zaświadczenia tożsamości otrzymujący paszport na wyjazd za granicę obowiązany jest jednocześnie z jego odbiorem złożyć swój dowód osobisty lub tymczasowe zaświadczenie tożsamości, na czas pobytu za granicą - organowi administracji, który mu paszport wydaje.
2.
Członkowie załóg statków powietrznych przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Linie Lotnicze "Lot" oraz konduktorzy przedsiębiorstwa państwowego "Orbis", obsługujący międzynarodowe pociągi, otrzymujący paszport z prawem wielokrotnego przekroczenia granicy, obowiązani są złożyć swoje dowody lub tymczasowe zaświadczenia tożsamości organowi administracji, o którym mowa w ust. 1, na czas posiadania paszportu.
3.
O złożeniu dowodu osobistego lub tymczasowego zaświadczenia tożsamości wydaje się zainteresowanemu zaświadczenie.
4.
Osobom w wieku powyżej lat 16, nie obowiązanym do posiadania dowodu osobistego lub tymczasowego zaświadczenia tożsamości, organ administracji wydający paszport na wyjazd za granicę wydaje odpowiednie zaświadczenie.
§  7.
1.
Przy wyjeździe za granicę na podstawie paszportu zbiorowego wyjeżdżający obowiązani są złożyć swoje dowody osobiste lub tymczasowe zaświadczenia tożsamości na czas pobytu za granicą w powiatowej komendzie Milicji Obywatelskiej według miejsca zamieszkania, a jeżeli wyjazd następuje z Warszawy - w Biurze Paszportów Zagranicznych Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego.
2.
Podstawą do złożenia dowodu osobistego lub tymczasowego zaświadczenia tożsamości jest zaświadczenie organu administracji wydającego zezwolenie na wyjazd o wpisaniu składającego dowód lub zaświadczenie do paszportu zbiorowego, o czym organ ten zawiadamia każdego wyjeżdżającego.
§  8.
1.
Osoby, które ze względu na charakter pracy uprawnione są do przekraczania granicy bez paszportu, obowiązane są złożyć swoje dowody osobiste lub tymczasowe zaświadczenia tożsamości:
1)
personel kolejowy przekraczający granicę - u organów Wojsk Ochrony Pogranicza w miejscu przekroczenia granicy, na czas pobytu za granicą;
2)
załogi statków żeglugi śródlądowej - w powiatowej komendzie Milicji Obywatelskiej według miejsca zamieszkania, na czas sezonu nawigacyjnego;
3)
załogi morskich statków handlowych oraz morskich statków rybackich - w powiatowej komendzie Milicji Obywatelskiej właściwej ze względu na położenie przedsiębiorstwa żeglugowego lub rybackiego, w którym członkowie załogi są zatrudnieni, bądź portu lub przystani zarejestrowania statku, na czas rejsu.
2.
O złożeniu dowodu osobistego lub tymczasowego zaświadczenia tożsamości w przypadkach określonych w ust. 1 pkt 2 i 3 wydaje się zainteresowanemu zaświadczenie.
§  9.
Obywatel polski przekraczający granicę obowiązany jest na żądanie organów Wojsk Ochrony Pogranicza okazać, oprócz dokumentu uprawniającego do przekroczenia granicy, zaświadczenie o złożeniu u właściwych organów dowodu osobistego lub tymczasowego zaświadczenia tożsamości albo też okazać zaświadczenie o nieposiadaniu dowodu osobistego lub tymczasowego zaświadczenia tożsamości (§ 6 ust. 4).
§  10.
1.
Obywatel polski po powrocie z zagranicy obowiązany jest w ciągu trzech dni od dnia przekroczenia granicy odebrać swój dowód osobisty lub tymczasowe zaświadczenie tożsamości od organu administracji, który mu wydał zaświadczenie o jego złożeniu, a w przypadku nieotrzymania takiego zaświadczenia (§ 8 ust. 1 pkt 1) niezwłocznie po powrocie - od organu administracji, u którego dokument złożył.
2.
Przepis ust. 1 nie dotyczy osób wymienionych w § 6 ust. 2 oraz w § 8 ust. 1 pkt 2, które obowiązane są odebrać swoje dowody osobiste lub tymczasowe zaświadczenia tożsamości przy zwrocie paszportu lub zaświadczenia o złożeniu dokumentu, nie później jednak niż po zakończeniu sezonu nawigacyjnego.
3.
Przepis ust. 1 nie dotyczy także osób wymienionych w § 8 ust. 1 pkt 3, jeżeli przerwa między jednym a drugim rejsem trwa krócej niż 30 dni.
§  11.
Obywatel polski wyjeżdżający za granicę obowiązany jest do zameldowania w miejscu swego zamieszkania czasowej nieobecności, niezależnie od czasu jej trwania, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej.
§  12.
1.
Osoby, korzystające z ułatwień w małym ruchu granicznym, obowiązane są przed przekroczeniem granicy złożyć swoje dowody osobiste lub tymczasowe zaświadczenia tożsamości w powiatowej komendzie Milicji Obywatelskiej według miejsca zamieszkania.
2.
Przepis ust. 1 dotyczy także osób zatrudnionych przy naprawie urządzeń granicznych (mostów, budowli wodnych itp.).
3.
Powiatowa komenda Milicji Obywatelskiej, odbierając dowód osobisty lub tymczasowe zaświadczenie tożsamości, wydaje zainteresowanemu odpowiednie zaświadczenie.
§  13.
Zaświadczenia, o których mowa w niniejszym rozdziale, są drukami ścisłego zarachowania.

Rozdział  6.

Postępowanie w przypadku uzyskania zezwolenia na zmianę obywatelstwa polskiego.

§  14.
1.
Osoby, które uzyskały zezwolenie na zmianę obywatelstwa polskiego, obowiązane są złożyć swoje dowody osobiste lub tymczasowe zaświadczenia tożsamości niezwłocznie po otrzymaniu zezwolenia na zmianę obywatelstwa - w powiatowej komendzie Milicji Obywatelskiej według miejsca zamieszkania.
2.
O złożeniu dowodu osobistego lub tymczasowego zaświadczenia tożsamości wydaje się zainteresowanemu zaświadczenie.

Rozdział  7.

Postępowanie w przypadku zgonu posiadacza dowodu osobistego lub tymczasowego zaświadczenia tożsamości.

§  15.
1.
W przypadku zgonu posiadacza dowodu osobistego lub tymczasowego zaświadczenia tożsamości należy dowód lub zaświadczenie zmarłego zwrócić najpóźniej w ciągu trzech dni od chwili zgonu właściwemu organowi administracji.
2.
Do zwrotu dowodu osobistego lub tymczasowego zaświadczenia tożsamości zmarłego obowiązani są domownicy zmarłego, a w ich braku prowadzący meldunki. Za domowników zmarłego uważa się małżonka lub dzieci zmarłego oraz wszystkie osoby, które pozostawały ze zmarłym we wspólnym gospodarstwie.
§  16.
1.
Domownicy obowiązani są złożyć dowód osobisty lub tymczasowe zaświadczenie tożsamości zmarłego u prowadzącego meldunki (sołtysa).
2.
Jeżeli zgon posiadacza dowodu osobistego lub tymczasowego zaświadczenia tożsamości nastąpił w hotelu, domu wypoczynkowym itp., zobowiązanym do przekazania dowodu lub zaświadczenia zmarłego prowadzącemu meldunki (sołtysowi) jest kierownik hotelu, domu wypoczynkowego itp.
3.
Prowadzący meldunki (sołtys) przekazuje dowód osobisty lub tymczasowe zaświadczenie tożsamości zmarłego powiatowej komendzie Milicji Obywatelskiej według miejsca jego zgonu, a jeżeli w miejscu tym nie ma powiatowej komendy Milicji Obywatelskiej - najbliższemu posterunkowi lub komisariatowi Milicji Obywatelskiej.
§  17.
Jeżeli zmarły nie miał domowników, dozorca domu lub administrator domu, w którym zgon nastąpił - powinien bezzwłocznie zawiadomić o zgonie prowadzącego meldunki (sołtysa), który obowiązany jest postąpić z dowodem osobistym lub tymczasowym zaświadczeniem tożsamości zmarłego w sposób określony w § 16 ust. 3.
§  18.
Urzędy stanu cywilnego obowiązane są wypisy aktów zgonu osób zmarłych przesyłać powiatowym komendom Milicji Obywatelskiej według miejsca zgonu.

Rozdział  8.

Postępowanie w przypadku utraty dowodu osobistego lub tymczasowego zaświadczenia tożsamości.

§  19.
1.
W przypadku zagubienia, kradzieży albo zniszczenia dowodu osobistego, tymczasowego zaświadczenia tożsamości lub zaświadczenia o złożeniu tych dokumentów należy w ciągu 24 godzin zawiadomić o tym najbliższy posterunek lub komisariat Milicji Obywatelskiej oraz organ, który utracony dokument wystawił.
2.
O zgłoszeniu, o którym mowa w ust. 1, wydaje się zainteresowanemu zaświadczenie.
§  20.
Powiatowa komenda Milicji Obywatelskiej według miejsca zamieszkania osoby, która dokument utraciła, powinna wydać osobie tej tymczasowe zaświadczenie tożsamości z terminem ważności na okres nie krótszy od trzech miesięcy.
§  21.
Osoba, która znalazła dowód osobisty, tymczasowe zaświadczenie tożsamości lub zaświadczenie o złożeniu tych dokumentów, obowiązana jest w ciągu 24 godzin złożyć je w najbliższym posterunku lub komisariacie Milicji Obywatelskiej.

Rozdział  9.

Przepisy końcowe.

§  22.
Sposoby dokonywania wpisów w dowodach osobistych i tymczasowych zaświadczeniach tożsamości określi Prezes Rady Ministrów i Minister Bezpieczeństwa Publicznego, a wzory zaświadczeń, o których mowa w rozporządzeniu, określi Minister Bezpieczeństwa Publicznego w porozumieniu z zainteresowanymi ministrami.
§  23.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Maciej Berek: Do projektu MRPiPS o PIP wprowadziliśmy bardzo istotne zmiany

Komitet Stały Rady Ministrów wprowadził bardzo istotne zmiany do projektu ustawy przygotowanego przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej – poinformował minister Maciej Berek w czwartek wieczorem, w programie „Pytanie dnia” na antenie TVP Info. Jak poinformował, projekt nowelizacji ustawy o PIP powinien trafić do Sejmu w grudniu 2025 roku, aby prace nad nim w Parlamencie trwały w I kwartale 2026 r.

Grażyna J. Leśniak 05.12.2025
Lekarze i pielęgniarki na kontraktach „uratują” firmy przed przekształcaniem umów?

4 grudnia Komitet Stały Rady Ministrów przyjął projekt zmian w ustawie o PIP - przekazało w czwartek MRPiPS. Nie wiadomo jednak, jaki jest jego ostateczny kształt. Jeszcze w środę Ministerstwo Zdrowia informowało Komitet, że zgadza się na propozycję, by skutki rozstrzygnięć PIP i ich zakres działał na przyszłość, a skutkiem polecenia inspektora pracy nie było ustalenie istnienia stosunku pracy między stronami umowy B2B, ale ustalenie zgodności jej z prawem. Zdaniem prawników, to byłaby kontrrewolucja w stosunku do projektu resortu pracy.

Grażyna J. Leśniak 05.12.2025
Klub parlamentarny PSL-TD przeciwko projektowi ustawy o PIP

Przygotowany przez ministerstwo pracy projekt zmian w ustawie o PIP, przyznający inspektorom pracy uprawnienie do przekształcania umów cywilnoprawnych i B2B w umowy o pracę, łamie konstytucję i szkodzi polskiej gospodarce – ogłosili posłowie PSL na zorganizowanej w czwartek w Sejmie konferencji prasowej. I zażądali zdjęcia tego projektu z dzisiejszego porządku posiedzenia Komitetu Stałego Rady Ministrów.

Grażyna J. Leśniak 04.12.2025
Prezydent podpisał zakaz hodowli zwierząt na futra, ale tzw. ustawę łańcuchową zawetował

Prezydent Karol Nawrocki podpisał we wtorek ustawę z 7 listopada 2025 r. o zmianie ustawy o ochronie zwierząt. Jej celem jest wprowadzenie zakazu chowu i hodowli zwierząt futerkowych w celach komercyjnych, z wyjątkiem królika, w szczególności w celu pozyskania z nich futer lub innych części zwierząt. Zawetowana została jednak ustawa zakazująca trzymania psów na łańcuchach. Prezydent ma w tym zakresie złożyć własny projekt.

Krzysztof Koślicki 02.12.2025
Przekształcanie umów B2B dołoży pracy sądom

Resort pracy nie podjął nawet próby oszacowania, jak reklasyfikacja umów cywilnoprawnych i B2B na umowy o pracę wpłynie na obciążenie sądów pracy i długość postępowań sądowych. Tymczasem eksperci wyliczyli, że w wariancie skrajnym, zakładającym 150 tys. nowych spraw rocznie, skala powstałych zaległości rośnie do ponad 31 miesięcy dodatkowej pracy lub koniecznego zwiększenia zasobów sądów o 259 proc. Sprawa jest o tyle ważna, że na podobnym etapie prac są dwa projekty ustaw, które – jak twierdzą prawnicy – mogą zwiększyć obciążenie sądów.

Grażyna J. Leśniak 25.11.2025
MZ znosi limit tzw. nadwykonań świadczeń udzielanych osobom do 18. roku życia - projekt przyjęty przez rząd

Rada Ministrów przyjęła projekt nowelizacji ustawy o Funduszu Medycznym - poinformował w środę rzecznik rządu Adam Szłapka. Przygotowana przez resort zdrowia propozycja zakłada, że Narodowy Fundusz Zdrowia będzie mógł w 2025 r. otrzymać dodatkowo około 3,6 mld zł z Funduszu Medycznego. MZ chce również, by programy inwestycyjne dla projektów strategicznych były zatwierdzane przez ministra zdrowia, a nie jak dotychczas, ustanawiane przez Radę Ministrów. Zamierza też umożliwić dofinansowanie programów polityki zdrowotnej realizowanych przez gminy w całości ze środków Funduszu Medycznego.

Grażyna J. Leśniak 19.11.2025
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1952.49.329

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Wykonanie niektórych przepisów dekretu o dowodach osobistych.
Data aktu: 15/12/1952
Data ogłoszenia: 23/12/1952
Data wejścia w życie: 23/12/1952