Właściwość władz i tryb postępowania w sprawach dowodów osobistych i tymczasowych zaświadczeń tożsamości.

ROZPORZĄDZENIE
PREZESA RADY MINISTRÓW I MINISTRA BEZPIECZEŃSTWA PUBLICZNEGO
z dnia 20 marca 1952 r.
o właściwości władz i trybie postępowania w sprawach dowodów osobistych i tymczasowych zaświadczeń tożsamości.

Na podstawie art. 18 ust. 1 dekretu z dnia 22 października 1951 r. o dowodach osobistych (Dz. U. R. P. Nr 55, poz. 382) zarządza się, co następuje:

Rozdział  I.

Przepisy ogólne.

§  1.
Powołane w niniejszym rozporządzeniu:
1)
artykuły bez bliższego określenia - oznaczają artykuły dekretu z dnia 22 października 1951 r. o dowodach osobistych (Dz. U. R. P. Nr 55, poz. 382);
2)
paragrafy bez bliższego określenia - oznaczają paragrafy niniejszego rozporządzenia.

Rozdział  II.

Właściwość władz.

§  2.
Władzą właściwą do przyjmowania zgłoszeń o wydanie dowodów osobistych i tymczasowych zaświadczeń tożsamości jest posterunek Milicji Obywatelskiej, a w miejscowościach, w których nie ma tych posterunków - komisariat Milicji Obywatelskiej, według miejsca zamieszkania zainteresowanego.
§  3.
Władzą właściwą do:
1)
wystawiania dowodów osobistych i tymczasowych zaświadczeń tożsamości,
2)
wpisu zmian dotyczących nazwiska,
3) 1
wpisu osób umysłowo chorych (art. 3) -

jest Biuro Ewidencji Ludności i Dowodów Osobistych w powiatowych (miejskich) komendach oraz komisariatach Milicji Obywatelskiej, według miejsca zamieszkania osoby obowiązanej do posiadania dowodu osobistego.

§  3a. 2
Władzą właściwą do wpisywania oraz skreślania w dowodach osobistych i tymczasowych zaświadczeniach tożsamości osób, które nie ukończyły 18 roku życia (art. 2 ust. 1) i znajdują się pod opieką posiadacza dowodu osobistego lub tymczasowego zaświadczenia tożsamości - są organy Milicji Obywatelskiej, a na terenie wsi osoby wyznaczone do prowadzenia meldunków przez prezydia gromadzkich rad narodowych.
§  4.
Dowody osobiste i tymczasowe zaświadczenia tożsamości składa się:
1)
w przypadkach powołania do czynnej służby wojskowej - władzy, określonej przez Ministra Obrony Narodowej w porozumieniu z Ministrem Bezpieczeństwa Publicznego (art. 14 ust. 2);
2)
w przypadkach wyjazdu za granicę - władzy wręczającej paszport.
§  5.
Dowody osobiste i tymczasowe zaświadczenia tożsamości zwraca się:
1)
w przypadkach zezwolenia na zmianę obywatelstwa - władzy doręczającej zezwolenie na zmianę;
2)
w przypadkach śmierci - posterunkowi lub komisariatowi Milicji Obywatelskiej według miejsca zgonu.

Rozdział  III.

Tryb postępowania.

§  6.
1.
W celu otrzymania dowodu osobistego lub tymczasowego zaświadczenia tożsamości zainteresowany powinien wypełnić ankietę i złożyć ją władzy właściwej według § 2, załączając następujące dokumenty:
1)
świadectwo urodzenia lub inny dokument, stwierdzający czas i miejsce urodzenia osoby;
2)
zaświadczenie władzy meldunkowej, stwierdzające miejsce zamieszkania;
3)
zaświadczenie z miejsca pracy lub nauki albo inny dokument, stwierdzający rodzaj zajęcia lub źródło utrzymania;
4)
trzy fotografie.
2.
Osoby podlegające powszechnemu obowiązkowi wojskowemu powinny ponadto okazać dokument, stwierdzający stosunek do powszechnego obowiązku wojskowego.
§  7.
1.
Składającemu ankietę należy wydać poświadczenie złożenia ankiety oraz załączonych do niej dokumentów.
2.
Przy odbiorze dowodu osobistego lub tymczasowego zaświadczenia tożsamości zainteresowany powinien zwrócić poświadczenie złożenia dokumentów, potwierdzając na jego odwrocie odbiór dowodu osobistego lub tymczasowego zaświadczenia tożsamości.
§  8.
Dowód osobisty i tymczasowe zaświadczenie tożsamości można odebrać tylko osobiście.
§  9.
Posiadacz dowodu osobistego lub tymczasowego zaświadczenia tożsamości powinien w terminie 7 dni od daty jego otrzymania zgłosić się do władzy meldunkowej w celu dokonania w dowodzie lub zaświadczeniu wpisu o zameldowaniu. Nie dotyczy to przypadków, w których ma zastosowanie przepis § 22.
§  10.
1.
W celu dokonania wpisu zmian dotyczących nazwiska lub osób podlegających wpisowi (§ 3), jak również w przypadku orzeczenia przez właściwą władzę zmiany nazwiska lub imienia (art. 13 ust. 1 pkt 2), posiadacz dowodu osobistego lub tymczasowego zaświadczenia tożsamości powinien w terminie 14 dni od zajścia zmiany zawiadomić o niej posterunek lub komisariat Milicji Obywatelskiej według swojego miejsca zamieszkania, załączając jednocześnie dowód osobisty lub tymczasowe zaświadczenie tożsamości wraz z dokumentem stwierdzającym zaszłą zmianę.
2.
Władza przyjmująca dowód osobisty lub tymczasowe zaświadczenie tożsamości jest obowiązana wydać zainteresowanemu poświadczenie złożenia tego dokumentu. Poświadczenie to należy zwrócić przy odbiorze dowodu osobistego lub tymczasowego zaświadczenia tożsamości.
§  11.
1.
W przypadku utraty dowodu osobistego lub tymczasowego zaświadczenia tożsamości zainteresowany powinien uzyskać nowy dowód lub zaświadczenie.
2.
Posterunek lub komisariat Milicji Obywatelskiej powinien wydać zawiadamiającemu o utracie poświadczenie tego zawiadomienia.

Rozdział  IV.

Wzory dowodów osobistych i tymczasowych zaświadczeń tożsamości oraz ankiet.

§  12. 3
Dowód osobisty stanowi książeczkę o rozmiarach 11,5 cm x 8,5 cm w miękkiej okładce płóciennej koloru szarego; dowód ten zawiera łącznie z wewnętrznymi stronami okładki 14 stron koloni jasno-niebieskiego. Wzór dowodu osobistego stanowi załącznik nr 1.
§  13.
1.
Tymczasowe zaświadczenie tożsamości, przewidziane dla osób w wieku od 16 do 18 roku życia (art. 2 ust. 2 i 3), stanowi książeczkę o rozmiarach 10,5 cm x 8 cm w miękkiej okładce płóciennej koloru czerwonego; zaświadczenie to zawiera łącznie z wewnętrznymi stronami okładki 6 stron koloru różowego.
2.
Wzór tymczasowego zaświadczenia tożsamości, o którym mowa w niniejszym paragrafie, zawiera załącznik Nr 2.
§  14.
1.
Tymczasowe zaświadczenie tożsamości, przewidziane dla osób, których tożsamość lub obywatelstwo polskie nie zostały stwierdzone w sposób niewątpliwy (art. 4), stanowi książeczkę o rozmiarach 10,5 cm x 8 cm w miękkiej okładce z kartonu koloru szarego; zaświadczenie to zawiera łącznie z wewnętrznymi stronami okładki 10 stron koloru jasnoszarego.
2.
Wzór tymczasowego zaświadczenia tożsamości, o którym mowa w niniejszym paragrafie, zawiera załącznik Nr 3.
§  15. 4
Ankieta-wniosek zawiera rubryki dotyczące danych personalnych osoby ubiegającej się o dowód osobisty lub tymczasowe zaświadczenie tożsamości oraz jej rysopis. Wzór ankiety-wniosku stanowi załącznik nr 4.

Rozdział  V.

Przepisy przejściowe i końcowe.

§  16.
W celu ułatwienia obywatelom zaopatrzenia się w dowody osobiste w terminach, w jakich powstaje obowiązek posiadania dowodu osobistego (art. 26), prezydia wojewódzkich rad narodowych i wojewódzkie komendy Milicji Obywatelskiej podadzą do wiadomości publicznej w drodze obwieszczeń czasokresy przedkładania dokumentów określonych w § 6. Obwieszczenia te wskażą jednocześnie organa upoważnione - oprócz władz, o których mowa w § 2 - do przyjmowania dokumentów i załatwiania spraw związanych z uzyskaniem dowodów osobistych i tymczasowych zaświadczeń tożsamości oraz miejsca urzędowania tych organów.
§  17.
Przy składaniu ankiety należy złożyć posiadane dowody osobiste, wydane przed 1 września 1939 r., dowody wydane przez władze okupacyjne i poświadczenia tożsamości wydane po dniu 22 lipca 1944 r. oraz wszelkie inne posiadane dokumenty tożsamości.
§  18.
Osoby, które po dniu 1 października 1950 r. złożyły u władz meldunkowych akt urodzenia lub zawarcia małżeństwa, mogą w miejsce tych dokumentów wskazać organ, który je przyjął.
§  19.
Adnotacja prowadzącego meldunki na ankiecie o miejscu zamieszkania zainteresowanego jest równoznaczna z zaświadczeniem o miejscu zamieszkania.
§  20.
1.
Osoby pozostające w stosunku pracy składają zaświadczenia zakładów pracy o ich zatrudnieniu.
2.
Osoby wykonujące wolne zawody składają zaświadczenia o rodzaju ich zajęcia wydane przez organizacje zawodowe, a jeżeli nie są członkami tych organizacji - przez prezydia rad narodowych według miejsca zamieszkania.
§  21.
1.
Poświadczenie złożenia dokumentów służy łącznie z kartą meldunkową jako dokument do legitymowania się przed władzami do czasu otrzymania dowodu osobistego lub tymczasowego zaświadczenia tożsamości.
2.
Poświadczenie to wraz z kartą meldunkową należy zwrócić przy odbiorze dowodu osobistego lub tymczasowego zaświadczenia tożsamości.
§  22.
Władza wydająca dowód osobisty lub tymczasowe zaświadczenie tożsamości w okresach poprzedzających terminy, w jakich powstaje obowiązek posiadania dowodu osobistego (art. 26), sama dokona wpisu o zameldowaniu w dowodzie osobistym lub tymczasowym zaświadczeniu tożsamości.
§  23.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
ZAŁĄCZNIKI
..................................................

Notka Redakcji Systemu Informacji Prawnej LEX

Grafiki zostały zamieszczone wyłącznie w Internecie. Obejrzenie grafik podczas pracy z programem Lex wymaga dostępu do Internetu.

..................................................

ZAŁĄCZNIK Nr 1 5

DOWÓD OSOBISTY

ZAŁĄCZNIK Nr 2

TYMCZASOWE ZAŚWIADCZENIE TOŻSAMOŚCI

ZAŁĄCZNIK Nr 3

TYMCZASOWE ZAŚWIADCZENIE TOŻSAMOŚCI

ZAŁĄCZNIK Nr 4 6

............ dnia .... 19 ... r.

Powiatowa (Miejska)*) Komenda MO

w ..............................

ANKIETA - WNIOSEK

o wydanie dowodu osobistego - tymczasowego

zaświadczenia tożsamości*)

1. .........................................................

Nazwisko i imiona (mężatki podają również nazwisko rodowe

i nazwisko z poprzedniego małżeństwa)

2. .........................................................

Imiona rodziców i nazwisko rodowe matki

3. ..........................................

Data urodzenia (dzień, miesiąc, rok) i miejsce urodzenia

(miejscowość, powiat, województwo)

4. ..........................................................

Wykształcenie, zawód, miejsce pracy i zajmowane stanowisko

5. ..........................................................

Stosunek do powszechnego obowiązku wojskowego

6. ..........................................................

Stan cywilny (podać imię współmałżonka i nazwisko rodowe

żony)

7. ..........................................................

Narodowość Obywatelstwo

8. ..........................................................

Miejsce zamieszkania (podać dokładny adres)

9. ..........................................................

Czy posiadał inne nazwiska lub pseudonimy - wymienić jakie

Wypełnia organ wydający RYSOPIS

dowód osobisty (tymczasowe Wzrost ....... włosy ......

zaświadczenie tożsamości) twarz ........ oczy .......

znaki szczególne

_____________________________________________________________

Oświadczam, że:

1. dowodu osobistego (tymczasowego zaświadczenia tożsamości)*)

nie posiadałem(am)*)

2. posiadany dowód osobisty (tymczasowe zaświadczenie

tożsamości)*) seria ... nr ... wydany przez Powiatową

(Miejską)*) Komendę MO w ....... z terminem ważności do dnia

......

a) podlega wymianie z powodu upływu terminu ważności, zmiany

imienia lub nazwiska, uszkodzenia*)

b) został utracony: zagubiony, skradziony, zniszczony.*)

Do wniosku załączam 3 fotografie oraz:

1. .........................................................

2. .........................................................

3. .........................................................

Uprzedzony o odpowiedzialności karnej z art. 140 § 1 kk

wiarogodność powyższych danych własnoręcznym podpisem

stwierdzam.**)

.......................

własnoręczny podpis

_______________________________________________________________

Dodatkowe informacje

...............................................................

...............................................................

...............................................................

...............................................................

...............................................................

Adnotacje urzędowe:

Stwierdza się, że obywatel(ka) zameldowany(a) jest na pobyt stały (zamieszkanie) pod adresem wskazanym na odwrocie.

mp.

...............................

podpis organu meldunkowego

Dowód osobisty (tymczasowe zaświadczenie tożsamości*)

Seria ...... Nr .....................................

Ważny do dnia .......................................

Wydano dnia .........................................

........................

podpis wydającego

_________

*) Niepotrzebne skreślić.

**) Art. 140 § 1 kk: Kto składając zeznanie, mające służyć za

dowód dla sądu lub innej władzy, zeznaje nieprawdę lub

zataja prawdę, podlega karze więzienia do lat 5 lub

aresztu.

1 § 3 pkt 3 według numeracji ustalonej przez § 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 21 marca 1956 r. (Dz.U.56.8.47) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 30 marca 1956 r.
2 § 3a dodany przez § 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 21 marca 1956 r. (Dz.U.56.8.47) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 30 marca 1956 r.
3 § 12 zmieniony przez § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 20 listopada 1958 r. (Dz.U.58.70.346) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 1 grudnia 1958 r.
4 § 15 zmieniony przez § 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 20 listopada 1958 r. (Dz.U.58.70.346) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 1 grudnia 1958 r.
5 Załącznik nr 1 zmieniony przez § 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 20 listopada 1958 r. (Dz.U.58.70.346) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 1 grudnia 1958 r.
6 Załącznik nr 4 zmieniony przez § 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 20 listopada 1958 r. (Dz.U.58.70.346) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 1 grudnia 1958 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1952.13.82

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Właściwość władz i tryb postępowania w sprawach dowodów osobistych i tymczasowych zaświadczeń tożsamości.
Data aktu: 20/03/1952
Data ogłoszenia: 26/03/1952
Data wejścia w życie: 26/03/1952