Organizacja i zakres działania organów kontroli i rewizji finansowej.

ROZPORZĄDZENIE
RADY MINISTRÓW
z dnia 24 stycznia 1951 r.
w sprawie organizacji i zakresu działania organów kontroli i rewizji finansowej.

Na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 3 i art. 4 ustawy z dnia 7 marca 1950 r. o przekształceniu urzędu Ministra Skarbu w urząd Ministra Finansów (Dz. U. R. P. Nr 10, poz. 101) oraz art. 23 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. R. P. Nr 14, poz. 130) zarządza się za zgodą Rady Państwa, co następuje:
§  1.
1.
Minister Finansów wykonuje swoje funkcje w zakresie kontroli i rewizji finansowej przez:
1)
Departament Kontrolno-Rewizyjny w Ministerstwie Finansów,
2)
inspektoraty kontrolno-rewizyjne:
a)
przy prezydiach wojewódzkich rad narodowych (m. st. Warszawy i m. Łodzi),
b)
przy prezydiach powiatowych rad narodowych oraz prezydiach rad narodowych miast stanowiących powiaty.
2.
Organizację Departamentu Kontrolno-Rewizyjnego określa statut organizacyjny Ministerstwa Finansów.
3.
Na czele inspektoratu kontrolno-rewizyjnego przy prezydium wojewódzkiej rady narodowej (m. st. Warszawy i m. Łodzi) stoi wojewódzki inspektor kontroli finansowej.
4.
Na czele inspektoratu kontrolno-rewizyjnego przy prezydium powiatowej rady narodowej oraz prezydium rady narodowej miasta stanowiącego powiat stoi powiatowy (miejski) inspektor kontroli finansowej.
§  2.
1.
Inspektorów kontroli finansowej mianuje i zwalnia Minister Finansów.
2.
Prezydium właściwej rady narodowej jest uprawnione do występowania z umotywowanymi wnioskami o odwołanie lub zwolnienie inspektorów kontroli finansowej.
§  3.
1.
Inspektoraty kontrolno-rewizyjne kierują się w swej działalności zarządzeniami i instrukcjami Ministra Finansów oraz wskazaniami i poleceniami prezydium właściwej rady narodowej.
2.
Prezydium właściwej rady narodowej nadzoruje działalność inspektoratu kontrolno-rewizyjnego, zatwierdza jego plany pracy, rozpatruje jego sprawozdania oraz może mu zlecać przeprowadzanie pozaplanowych kontroli i rewizji w określonych przez siebie jednostkach.
§  4.
Płace i wydatki rzeczowo-administracyjne organów kontrolno-rewizyjnych pokrywane są z budżetu centralnego.
§  5.
1.
Do zakresu działania organów kontrolno-rewizyjnych należy kontrola i rewizja finansowa wykonywania budżetów jednostek budżetowych i przedsiębiorstw gospodarki uspołecznionej oraz kontrola całokształtu działalności jednostek organizacyjnych, podległych Ministrowi Finansów.
2.
W szczególności organa kontrolno-rewizyjne dokonują kontroli:
1)
gospodarki finansowej urzędów, zakładów i instytucji budżetowych pod względem wykonywania budżetów, przestrzegania dyscypliny rachunkowo-budżetowej, prawidłowego i zgodnego z budżetem pobierania i zużywania środków budżetowych, należytego gromadzenia i wykorzystania pozabudżetowych środków specjalnych oraz przestrzegania etatów, stawek i funduszu płac,
2)
gospodarki finansowej przedsiębiorstw uspołecznionych pod względem przestrzegania dyscypliny finansowej, prawidłowego i terminowego wykonywania zobowiązań wobec budżetu, wykonywania planów finansowych oraz przestrzegania przepisów dotyczących etatów, stawek i funduszu płac oraz wydatków zarządu,
3)
kasowego wykonania budżetu Państwa przez organa Narodowego Banku Polskiego,
4)
działalności głównych i starszych księgowych pod względem wykonywania przez nich uprawnień i obowiązków w zakresie przestrzegania dyscypliny finansowej,
5)
całokształtu działalności i gospodarki jednostek organizacyjnych podległych Ministrowi Finansów.
§  6.
W celu wykonania zadań określonych w § 5 organa kontrolno-rewizyjne uprawnione są do przeprowadzania rewizji finansowych, sprawdzania stanu gotówki, papierów wartościowych, wartości materialnych, dokumentów płatniczych i kasowych, zapisów buchalteryjnych, bilansów, planów, zestawień, jak również wszelkich innych dokumentów dotyczących stanu gospodarki finansowej, żądania wyjaśnień, informacji i odpisów dokumentów.
§  7.
Organa kontrolno-rewizyjne współpracują z Najwyższą Izbą Kontroli i jej miejscowymi delegaturami zgodnie z uchwałami Rady Państwa i Rządu, wydanymi na podstawie art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 9 marca 1949 r. o kontroli państwowej (Dz. U. R. P. Nr 13, poz. 74).
§  8.
Organa kontrolno-rewizyjne mają prawo wglądu do materiałów, pochodzących z kontroli dokonanych przez organa kontroli wewnętrznej (resortowej), jak również z kontroli dokonanych przez wydziały i referaty inspekcji prezydiów rad narodowych, oraz mają obowiązek wykorzystywania tych materiałów przy przeprowadzaniu kontroli i rewizji finansowej. Prawo wglądu do materiałów poufnych i tajnych uzależnione jest od zgody przewodniczącego prezydium rady narodowej.
§  9.
1.
O wynikach kontroli i stwierdzonych uchybieniach organa kontrolno-rewizyjne zawiadamiają właściwe organa finansowe oraz władzę przełożoną jednostki kontrolowanej, a w stosunku do jednostek podporządkowanych radom narodowym - prezydium właściwej rady narodowej. O wynikach kontroli i stwierdzonych uchybieniach wydziałów (referatów) prezydiów rad narodowych organa kontrolno-rewizyjne zawiadamiają prezydium rady narodowej wyższego szczebla, a w stosunku do wydziałów prezydiów wojewódzkich rad narodowych (m. st. Warszawy i m. Łodzi) Radę Państwa.
2.
Jeżeli w toku wykonywania kontroli zajdzie potrzeba wydania doraźnych zarządzeń celem usunięcia stwierdzonych uchybień w zakresie gospodarki finansowej, organ kontrolno-rewizyjny obowiązany jest wystąpić z wnioskiem o ich wydanie do kierownika jednostki kontrolowanej bądź też, jeżeli rodzaj sprawy tego wymaga, do władzy przełożonej jednostki kontrolowanej. W stosunku do jednostek podporządkowanych radom narodowym organ kontrolno-rewizyjny występuje z wnioskiem o wydanie zarządzeń do prezydium właściwej rady narodowej.
3.
Jednostka kontrolowana lub jej władza przełożona obowiązane są zawiadomić organ kontrolno-rewizyjny o wydanych zarządzeniach mających na celu usunięcie stwierdzonych uchybień. Jeżeli jednostka kontrolowana podporządkowana jest radzie narodowej, zawiadomienie należy skierować również do prezydium właściwej rady narodowej.
§  10.
1.
W przypadku jaskrawego naruszenia dyscypliny finansowej Departament Kontrolno-Rewizyjny w Ministerstwie Finansów lub prezydium właściwej rady narodowej zawiadamia o tym Najwyższą Izbę Kontroli.
2.
W przypadku stwierdzenia przestępstwa organ kontrolno-rewizyjny powiadomi o nim Najwyższą Izbę Kontroli oraz władzę przełożoną nad jednostką kontrolowaną - niezależnie od zawiadomienia władz powołanych do ścigania przestępstw.
§  11.
1.
Departament Kontrolno-Rewizyjny przeprowadza:
1)
kontrolę i rewizję finansową ministerstw, urzędów, zakładów, instytucji i przedsiębiorstw objętych budżetem centralnym,
2)
kontrolę kasowego wykonania budżetu Państwa przez organa Narodowego Banku Polskiego,
3)
kontrolę wewnętrzną jednostek organizacyjnych podległych Ministrowi Finansów oraz wydziałów finansowych prezydiów wojewódzkich rad narodowych (m. st. Warszawy i m. Łodzi).
2.
Zarząd Centralny Ministerstwa Finansów podlega wyłącznie kontroli Najwyższej Izby Kontroli.
§  12.
1.
Inspektorat kontrolno-rewizyjny przy prezydium wojewódzkiej rady narodowej przeprowadza:
1)
kontrolę i rewizję finansową wydziałów prezydium wojewódzkiej rady narodowej oraz urzędów, instytucji, zakładów i przedsiębiorstw objętych budżetem tej rady,
2)
kontrolę kasowego wykonania budżetu województwa przez organa Narodowego Banku Polskiego,
3)
kontrolę wewnętrzną wydziałów finansowych prezydiów powiatowych rad narodowych oraz rad narodowych miast stanowiących powiaty.
2.
Przepisy ust. 1 stosuje się odpowiednio do inspektoratów kontrolno-rewizyjnych przy prezydiach rad narodowych m. st. Warszawy i m. Łodzi.
§  13.
1.
Inspektorat kontrolno-rewizyjny przy prezydium powiatowej rady narodowej przeprowadza:
1)
kontrolę i rewizję finansową:
a)
wydziałów i referatów prezydium powiatowej rady narodowej,
b)
prezydiów gminnych rad narodowych i miast nie stanowiących powiatów, jak również referatów tych prezydiów,
c)
urzędów, zakładów i przedsiębiorstw objętych budżetem rad wymienionych pod a) i b),
2)
kontrolę kasowego wykonania budżetu powiatu przez organa Narodowego Banku Polskiego.
2.
Przepisy ust. 1 stosuje się odpowiednio do inspektoratów kontrolno-rewizyjnych przy prezydiach rad narodowych miast stanowiących powiaty.
§  14.
1.
Organa kontrolno-rewizyjne wyższego stopnia mogą kontrolować jednostki objęte właściwością organów kontrolno-rewizyjnych niższego stopnia, zawiadamiając o tym prezydium właściwej rady narodowej.
2.
Organa kontrolno-rewizyjne wyższego stopnia mogą zlecać dokonanie kontroli i rewizji finansowej jednostek objętych ich zakresem działania (§§ 11 i 12) organom kontrolno-rewizyjnym niższego stopnia, z wyjątkiem władz naczelnych oraz urzędów, zakładów i instytucji centralnych.
§  15.
Minister Finansów w porozumieniu z Prezesem Najwyższej Izby Kontroli i za zgodą Prezesa Rady Ministrów określi w drodze instrukcji szczegółowo tryb i organizację pracy organów kontrolno-rewizyjnych w zakresie kontroli i rewizji finansowej jak również w zakresie kontroli wewnętrznej oraz ustali organa kontroli wewnętrznej w podległych sobie jednostkach organizacyjnych.
§  16.
Do zakresu działania organów kontrolno-rewizyjnych, o których mowa w niniejszym rozporządzeniu, nie należą sprawy kontroli i rewizji finansowej w jednostkach, urzędach, zakładach, instytucjach i przedsiębiorstwach, podległych Ministrom Obrony Narodowej i Bezpieczeństwa Publicznego.
§  17.
Wykonanie rozporządzenia porucza się Prezesowi Rady Ministrów, Ministrowi Finansów i wszystkim ministrom.
§  18.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1951.8.61

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Organizacja i zakres działania organów kontroli i rewizji finansowej.
Data aktu: 24/01/1951
Data ogłoszenia: 10/02/1951
Data wejścia w życie: 10/02/1951