Zakaz lub ograniczenie używania niektórych pojazdów mechanicznych.

ROZPORZĄDZENIE
RADY MINISTRÓW
z dnia 8 stycznia 1951 r.
w sprawie zakazu lub ograniczenia używania niektórych pojazdów mechanicznych. *

Na podstawie art. 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1951 r. o transporcie drogowym (Dz. U. R. P. Nr 4, poz. 26) zarządza się, co następuje:

I.

Przepis ogólny.

§  1.
Rozporządzenie niniejsze dotyczy samochodów i ciągników z silnikami o napędzie innym aniżeli elektryczny, parowy lub zasilany gazem generatorowym, świetlnym i ziemnym.

II.

Zakazy używania niektórych pojazdów mechanicznych.

§  2.
1.
Zakazuje się używania niżej określonych pojazdów mechanicznych z silnikami zasilanymi benzyną lub mieszanką zawierającą benzynę:
1)
wszystkim osobom fizycznym i prawnym z wyjątkiem wykonujących transport zarobkowy:
a)
samochodów ciężarowych i ciągników siodłowych z silnikami o pojemności cylindrów powyżej 5,6 l,
b)
innych ciągników niż wymienione pod lit. a);
2)
osobom fizycznym i prawnym wykonującym transport zarobkowy:
a)
samochodów osobowych z silnikami o pojemności cylindrów powyżej 2,5 l,
b)
samochodów osobowych następujących marek (typów):

AUDI FRONT z silnikiem o pojemności cylindrów 2,225 l

FORD V8 22 z silnikiem o pojemności cylindrów 2,228 l

FORD GPW. (JEEP) z silnikiem o pojemności cylindrów 2,199 l

MERCEDES BENZ "230" z silnikiem o pojemności cylindrów 2,229 l

WILLYS MB (JEEP) z silnikiem o pojemności cylindrów 2,199 l

WANDERER "W45" z silnikiem o pojemności cylindrów 2,241 l

WANDERER "W50" z silnikiem o pojemności cylindrów 2,241 l

WANDERER "W250" z silnikiem o pojemności cylindrów 2,241 l

c)
samochodów ciężarowych i ciągników siodłowych o ładowności do 1,5 tony z silnikami o pojemności cylindrów powyżej 3,5 l;
3)
osobom fizycznym i przedsiębiorstwom nie uspołecznionym:
a)
samochodów osobowych nie zaopatrzonych w sprawnie działające liczniki wykazujące samoczynnie ilość przebytych kilometrów,
b)
samochodów osobowych z silnikami o pojemności cylindrów powyżej 2 l,
c)
samochodów ciężarowych i ciągników siodłowych o ładowności do 1,5 tony z silnikami o pojemności cylindrów powyżej 3,5 l.
2.
Właściciel lub inna osoba dysponująca pojazdem określonym w ust. 1, który w dniu wejścia w życie rozporządzenia był zarejestrowany lub został czasowo dopuszczony do ruchu, zwrócą tablice rejestracyjne lub tablice ze znakami próbnymi w ciągu 30 dni od dnia wejścia w życie rozporządzenia.
3.
Minister Komunikacji określi w drodze zarządzenia, w jakich przypadkach dopuszczalne jest wyjątkowo używanie pojazdów określonych w ust. 1.
4.
Minister Komunikacji może w drodze zarządzenia uchylać zakaz wynikający z ust. 1 co do poszczególnych marek (typów) oraz rodzajów pojazdów mechanicznych.
5.
Minister Komunikacji może zezwalać w wyjątkowych przypadkach na używanie poszczególnych pojazdów mechanicznych, o których mowa w ust. 1, w zakresie określonym w zezwoleniu.
6.
Przepisy niniejszego paragrafu nie stosują się do samochodów specjalnych, choćby zbudowanych na podwoziach ciężarowych lub osobowych, które są przysposobione wyłącznie do transportu wbudowanych w nie urządzeń o specjalnym przeznaczeniu.
§  3.
1.
Zakazuje się używania samochodów ciężarowych i ciągników siodłowych innych niż określone w § 2 ust. 1, a należących do osób fizycznych lub przedsiębiorstw nie uspołecznionych, nie wykonujących transportu zarobkowego, chyba że w związku z działalnością gospodarczą lub zawodową tych osób uznane to zostanie za konieczne przez prezydium właściwej wojewódzkiej rady narodowej (Prezydium Rady Narodowej m. st. Warszawy i m. Łodzi) na wniosek właściciela samochodu ciężarowego lub ciągnika.
2.
Wniosek, o którym mowa w ust. 1, powinien być złożony w ciągu 30 dni od dnia wejścia w życie rozporządzenia, jeżeli dotyczy pojazdów zarejestrowanych przed tymże dniem na osobę składającą wniosek.
3.
W razie niezłożenia wniosku w terminie, jak również w przypadku nieuznania konieczności używania samochodu ciężarowego lub ciągnika albo też cofnięcia uznania tej konieczności, stosuje się odpowiednio przepisy § 2 z tym, że termin przewidziany w § 2 ust. 2 biegnie od wyżej określonych zdarzeń.

III.

Ograniczenie ruchu samochodów osobowych.

§  4.
1.
Ogranicza się ruch na drogach publicznych samochodów osobowych w transporcie zarobkowym oraz innych samochodów należących do osób fizycznych i przedsiębiorstw nie uspołecznionych do obszarów określonych granicami administracyjnymi miast, w których znajdują się miejsca stałego postoju samochodów, uwidocznione w dowodach rejestracyjnych, a jeżeli miejsca stałego postoju znajdują się w miejscowościach liczących mniej niż 100.000 mieszkańców - do obszaru określonego promieniem 20 km, liczonym wzdłuż dróg wylotowych od granic administracyjnych tych miejscowości.
2.
Na wniosek prezydium właściwej wojewódzkiej rady narodowej (Rady Narodowej m. st. Warszawy i m. Łodzi) Minister Komunikacji może zwiększyć obszar, o którym mowa w ust. 1, dla samochodów osobowych w transporcie zarobkowym.
3.
Ogranicza się używanie samochodów osobowych należących do osób fizycznych lub przedsiębiorstw nie uspołecznionych w transporcie niezarobkowym do 200 km przebiegu w ciągu każdego miesiąca kalendarzowego.
§  5.
1.
Każdy kierowca samochodu osobowego, o którym mowa w § 4 ust. 3, obowiązany jest prowadzić książkę kontroli jazdy - zawierającą dane dotyczące przebiegu samochodu i poboru paliwa do niego, oraz okazywać ją na żądanie organom kontroli drogowej lub samochodowej, inspekcji państwowej i władzy, która samochód zarejestrowała.
2.
Minister Komunikacji określi w drodze zarządzenia sposób prowadzenia książki kontroli jazdy.
§  6.
1.
Prezydium wojewódzkiej rady narodowej (Rady Narodowej m. st. Warszawy i m. Łodzi) może zezwolić na korzystanie z samochodu osobowego w zakresie większym niż określony w § 4, w przypadku gdy samochód stanowi własność lekarza, lekarza dentysty, lekarza weterynarii albo pracownika odznaczonego odznaką: przodownika pracy, zasłużonego przodownika pracy, racjonalizatora produkcji lub zasłużonego racjonalizatora produkcji, a w razie kiedy tego wymaga stanowisko, charakter pracy lub warunki bytu, a w szczególności konieczność stałego dojazdu do miejsca pracy, przy braku odpowiednich publicznych środków komunikacji - również gdy stanowi własność innego pracownika państwowego lub spółdzielczego - jeżeli:
1)
samochód jest na niego zarejestrowany,
2)
posiada pozwolenie na prowadzenie samochodu i sam prowadzi własny samochód.
2.
Z należycie uzasadnionych i wyjątkowych względów Minister Komunikacji może zezwolić na korzystanie z samochodu osobowego w zakresie większym niż określony w § 4 również w przypadkach innych niż wymienione w ustępie poprzedzającym.
§  7.
1.
Przepisów § 4 nie stosuje się do przejazdów:
1)
do badania technicznego na pisemne wezwanie władzy dokonującej badania i z powrotem do miejscowości, w której znajduje się miejsce stałego postoju uwidocznione w dowodzie rejestracyjnym,
2)
w przypadkach uzasadnionej konieczności do miejscowości, w której ma być dokonana naprawa, i z powrotem,
3)
do miejscowości nowego miejsca stałego postoju w razie jego zmiany,
4)
od granicy państwowej lub do granicy państwowej, jeżeli chodzi o przejazd zza granicy lub wyjazd za granicę za międzynarodowymi dokumentami celnymi.
2.
W przypadkach przewidzianych w ust. 1 pkt 2 i 3 jak również w przypadku przewidzianym w ust. 1 pkt 4, gdy chodzi o wyjazd za granicę, prezydium właściwej wojewódzkiej rady narodowej (Rady Narodowej m. st. Warszawy i m. Łodzi) wyda odpowiednie zaświadczenie.

IV.

Ograniczenie ruchu samochodów ciężarowych i ciągników.

§  8.
Zakazuje się używania do ruchu na drogach publicznych samochodów ciężarowych, ciągników (przyczep ciężarowych) do niezarobkowego transportu osób z wyjątkiem:
1)
dowozu pracowników do miejsca pracy i odwozu z miejsca pracy na podstawie zezwoleń wydanych przez prezydia wojewódzkich rad narodowych (Prezydium Rady Narodowej m. Łodzi), a na obszarze miasta st. Warszawy przez Prezydium Rady Ministrów,
2)
dowozu i odwozu grup uczestników obozów, kolonii i innych miejsc wczasów lub wypoczynku, nie posiadających komunikacji kolejowej,
3)
przewozu konwojentów i wszelkiego rodzaju drużyn roboczych,
4)
przewozu zespołów osób działających w ramach akcji łączności miasta ze wsią, akcji zwalczania analfabetyzmu i innych akcji społecznych z wyłączeniem wczasowych poza przypadkami określonymi w pkt 2.
§  9. 1
1.
Zakazuje się niezarobkowego transportu towarów samochodami ciężarowymi i ciągnikami (przyczepami ciężarowymi) na odległość ponad 50 km od granic miejscowości, w której właściciel lub inna osoba dysponująca samochodem ma swe miejsce zamieszkania lub siedzibę. Przepisu tego nie stosuje się do transportu materiałów wybuchowych, żrących, łatwopalnych i łatwopsujących się, jak również towarów, których przeładunek wymaga specjalnych urządzeń przeładunkowych ze względu na ich duży ciężar i niepodzielność.
2.
Minister Komunikacji może określić przypadki, w których nie stosuje się ograniczeń przewidzianych w ustępie poprzedzającym.

V.

Przepisy końcowe.

§  10.
Minister Komunikacji określi w drodze zarządzenia wydanego w porozumieniu z Ministrem Spraw Zagranicznych zakres zastosowania przepisów niniejszego rozporządzenia do pojazdów samochodowych należących do osób korzystających z prawa zakrajowości.
§  11.
Wykonanie rozporządzenia porucza się Ministrowi Komunikacji.
§  12.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
* Z dniem 30 września 1954 r. nin. rozporządzenie traci moc w zakresie, zgodnie z rozporządzeniem z dnia 18 września 1954 r. (Dz.U.54.44.206) w sprawie używania niektórych pojazdów mechanicznych.
1 § 9 dodany przez § 9 rozporządzenia z dnia 4 czerwca 1952 r. w sprawie używania ciężarowych pojazdów samochodowych w transporcie między osiedlami i wykorzystania ich próżnych przebiegów. (Dz.U.52.29.197) z dniem 8 czerwca 1955 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1951.4.29

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Zakaz lub ograniczenie używania niektórych pojazdów mechanicznych.
Data aktu: 08/01/1951
Data ogłoszenia: 19/01/1951
Data wejścia w życie: 19/01/1951