Kuratorzy sądowi dla nieletnich.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA SPRAWIEDLIWOŚCI
z dnia 30 marca 1951 r.
o kuratorach sądowych dla nieletnich.

Na podstawie art. 493 § 2 k.p.k. (Dz. U. R. P. z 1950 r. Nr 40, poz. 364) zarządza się, co następuje:
§  1.
1.
Przy każdym sądzie dla nieletnich powołuje się kuratorów sądowych dla nieletnich, którzy są organem pomocniczym sądu.
2.
Kurator obowiązany jest do szczególnej czujności wobec wpływów wroga klasowego, inspirującego nieletnich do popełniania przestępstw.
§  2.
1.
Do obowiązków kuratora sądowego dla nieletnich należy wykonywanie czynności zleconych w toku śledztwa przez sędziego dla nieletnich (art. 477 i 481 k.p.k.) oraz sprawowanie dozoru nad nieletnimi powierzonymi mu na mocy orzeczeń sądów karnych (art. 69 § 2, 71, 73 § 2 i 75 § 2 k.k.).
2.
Kurator sprawując dozór nad nieletnim zobowiązany jest poczynić wszelkie starania celem zapewnienia mu korzystania z warunków rozwojowych dostępnych dziecku i młodzieży w ustroju ludowo-demokratycznym, a zwłaszcza w zakresie wykształcenia ogólnego i ideologicznego oraz przygotowania do zawodu.
§  3.
Kuratorów sądowych dla nieletnich powołuje i odwołuje prezes sądu wojewódzkiego na wniosek przewodniczącego wydziału dla nieletnich.
§  4.
Do sprawowania obowiązków kuratora sądowego dla nieletnich mogą być powoływane osoby, które:
1)
posiadają obywatelstwo polskie i korzystają z pełni praw cywilnych i obywatelskich,
2)
dają rękojmię należytego wypełniania włożonych na nich obowiązków.
§  5.
Nie mogą być kuratorami sądowymi dla nieletnich osoby:
1)
pozbawione na mocy orzeczenia sądu władzy rodzicielskiej,
2)
karane sądownie,
3)
które z powodu wady umysłowej lub fizycznej nie są w stanie pełnić obowiązków kuratora.
§  6.
1.
Kuratorzy składają przed przewodniczącym wydziału dla nieletnich najpóźniej przed objęciem pierwszego dozoru następujące przyrzeczenie:

"Świadomy wagi mych słów i odpowiedzialności przed prawem przyrzekam uroczyście, że powierzone mi obowiązki kuratora sądowego dla nieletnich wykonam z całą sumiennością, mając zawsze na względzie dobro Polski Ludowej i osoby podlegającej mojemu dozorowi.".

2.
Z odebrania przyrzeczenia sporządza się protokół, który podpisują odbierający i składający przyrzeczenie.
§  7.
1.
Protokół odebrania przyrzeczenia przesyła się prezesowi sądu wojewódzkiego, który wydaje kuratorowi sądowemu dla nieletnich legitymację. (Wzór legitymacji w załączniku.)
2.
Legitymacja powinna zawierać wezwanie Milicji Obywatelskiej oraz innych władz o udzielenie kuratorowi, jako organowi pomocniczemu sądu, pomocy w zakresie prowadzonych przez kuratora czynności śledztwa oraz sprawowanego dozoru.
§  8.
Kuratorzy sądowi dla nieletnich obowiązani są do zachowania w tajemnicy okoliczności, o których powzięli wiadomość przy sprawowaniu swoich obowiązków.
§  9.
Prezes sądu wojewódzkiego odwołuje kuratora sądowego dla nieletnich:
1)
gdy kurator nie spełnia należycie swoich obowiązków,
2)
na skutek uzasadnionej prośby o zwolnienie od pełnienia obowiązków kuratora,
3)
jeżeli wymagają tego względy organizacyjne,
4)
jeżeli zajdą przyczyny wymienione w § 5.
§  10.
Prezes sądu wojewódzkiego na wniosek przewodniczącego wydziału dla nieletnich zawiesza w czynnościach kuratora sądowego dla nieletnich, przeciwko któremu toczy się postępowanie karne.
§  11.
Pełnienie obowiązków kuratora sądowego dla nieletnich jest funkcją społeczną. W związku ze sprawowaniem przez kuratora jego funkcji może on otrzymywać ryczałt miesięczny, którego wysokość powinna być uzależniona od ilości i rodzaju czynności wykonywanych na zlecenie sądu. Ryczałt nie może przekraczać zasadniczego uposażenia pracownika państwowego w najniższej grupie.
§  12.
Prezes sądu wojewódzkiego na wniosek przewodniczącego wydziału dla nieletnich zatwierdza wysokość poszczególnych ryczałtów dla kuratorów.
§  13.
Przy zwalnianiu kuratorów w godzinach pracy dla wykonania obowiązków, przewidzianych w niniejszym rozporządzeniu, mają zastosowanie przepisy § 3 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 oraz § 5 ust. 4 uchwały Rady Ministrów z dnia 5 maja 1950 r. w przedmiocie określenia przypadków usprawiedliwiających nieobecność w pracy oraz warunków i trybu usprawiedliwienia nieobecności (Monitor Polski Nr A-51, poz. 584) z późniejszymi zmianami.
§  14.
Sędzia dla nieletnich kontroluje działalność kuratorów sądowych dla nieletnich oraz udziela im potrzebnych wskazań. O poważniejszych uchybieniach kuratora sędzia dla nieletnich zawiadamia prezesa sądu wojewódzkiego.
§  15.
Szczegółowy tryb powoływania kuratorów sądowych dla nieletnich, organizację wewnętrzną sieci kuratorów, sposób powierzania dozoru nad nieletnimi i innych czynności oraz zakres praw i obowiązków kuratorów ustali osobna instrukcja.
§  16.
Traci moc obowiązującą rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 25 czerwca 1935 r. o kuratorach nieletnich (Dz. U. R. P. Nr 46, poz. 316) i wydane na jego podstawie przepisy.
§  17.
Rozporządzenie niniejsze wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
..................................................

Notka Redakcji Systemu Informacji Prawnej LEX

Grafiki zostały zamieszczone wyłącznie w Internecie. Obejrzenie grafik podczas pracy z programem Lex wymaga dostępu do Internetu.

..................................................

ZAŁĄCZNIK

Wzór legitymacji kuratora sądowego dla nieletnich.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1951.25.188

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Kuratorzy sądowi dla nieletnich.
Data aktu: 30/03/1951
Data ogłoszenia: 10/05/1951
Data wejścia w życie: 10/05/1951