Uposażenie pracowników nauki.

ROZPORZĄDZENIE
RADY MINISTRÓW
z dnia 7 kwietnia 1951 r.
o uposażeniu pracowników nauki. *

Na podstawie art. 5, art. 8 ust. 2 i 37 ust. 1 ustawy z dnia 4 lutego 1949 r. o uposażeniu pracowników państwowych i samorządowych oraz przewodniczących organów wykonawczych gmin miejskich i wiejskich (Dz. U. R. P. Nr 7, poz. 39) zarządza się, co następuje:
§  1.
Przepisom niniejszego rozporządzenia podlegają pracownicy objęci art. 25 ustawy z dnia 4 lutego 1949 r. o uposażeniu pracowników państwowych i samorządowych oraz przewodniczących organów wykonawczych gmin miejskich i wiejskich (Dz. U. R. P. Nr 7, poz. 39):
a) 1
zatrudnieni w szkołach wyższych podległych Prezesowi Rady Ministrów oraz Ministrom: Szkół Wyższych i Nauki, Zdrowia, Oświaty oraz Kultury i Sztuki, z zastrzeżeniem wynikającym z § 15 niniejszego rozporządzenia,
b) 2
zatrudnieni w samodzielnych placówkach naukowo-badawczych, naukowych bibliotekach i archiwach. Za samodzielne placówki naukowo-badawcze w rozumieniu niniejszego rozporządzenia uważa się również instytuty naukowo-badawcze, objęte ustawą z dnia 8 stycznia 1951 r. o tworzeniu instytutów naukowo-badawczych dla potrzeb gospodarki narodowej (Dz. U. R. P. Nr 5, poz. 38).

1.

Stawki uposażenia zasadniczego.

§  2. 3
Kwoty uposażenia zasadniczego pracowników wymienionych w § 1 określa się, jak następuje:
1)
dla samodzielnych pracowników nauki:
grupa uposażenia miesięcznie złotych
1 1.962
2 1.731
3 1.508
4 1.330
2)
dla pozostałych pracowników nauki:
grupa uposażenia miesięcznie złotych
1 1.904
2 1.681
3 1.464
4 1.291
5 1.186
6 1.093
7 920
8 634

2.

Dodatki specjalne.

§  3. 4
Pracownikom nauki zajmującym niżej wymienione stanowiska przysługuje dodatek specjalny za kierownictwo według następujących stawek:
Stanowisko miesięcznie złotych
a b c
1. rektor 600 780 960
2. dyrektor, kierownik samodzielnej placówki naukowo-badawczej (instytutu, zakładu), prorektor, kierownik studium zaocznego, dziekan 540 600 660
3. wicedyrektor samodzielnej placówki naukowo-badawczej, prodziekan, zastępca kierownika studium zaocznego, kierownik oddziału w wydziale szkoły wyższej, zastępca kierownika oddziału w szkole wyższej, kierownik studium specjalnego w szkole wyższej, zastępca kierownika studium specjalnego 420 480 540
4. dyrektor biblioteki naukowej, dyrektor archiwum 360 480 600
5. kierownik oddziału biblioteki naukowej lub archiwum, kustosz 180 240 300
6. kierownik instytutu uczelnianego lub międzyuczelnianego, kierownik katedry (zespołowej), kliniki 360 420 480
7. kierownik zespołu katedr, kierownik zakładu, działu, oddziału, sekcji w samodzielnej placówce naukowo-badawczej, eksternatu 300 330 360
8. kierownik katedry (dawnego typu) - 264 -
9. kierownik warsztatu lub zakładu 180 192 264
§  4.
1.
Wysokość dodatku specjalnego za kierownictwo dla rektora i prorektora oraz dla dyrektora i wicedyrektora samodzielnej placówki naukowo-badawczej ustala w wysokości jednej ze stawek wymienionych w § 3, a przewidzianych dla danego stanowiska, właściwy minister, biorąc pod uwagę wielkość i znaczenie jednostki organizacyjnej.
2.
Wysokość dodatku dla pozostałych pracowników wymienionych w § 3 ustala właściwy minister na wniosek rektora lub dyrektora na zasadach wymienionych w ustępie poprzednim.
§  5.
Pracownikom nauki wymienionym w § 3 pkt 6-9, którzy zostaną powołani do pełnienia równocześnie funkcji wymienionych w § 3 pkt 1-5, przysługuje prawo do dodatku specjalnego za kierownictwo z tytułu obu funkcji.
§  6.
Właściwy minister może w granicach przeznaczonych na ten cel kredytów budżetowych przyznać pracownikom pobierającym uposażenie grupy 1-3 dodatek specjalny do uposażenia z tytułu wyjątkowo wysokich kwalifikacji, szczególnych osiągnięć w pracy badawczej lub dydaktycznej albo z tytułu szczególnych zasług na polu organizacji i rozwoju nauki. Dodatek ten nie może przewyższać 50% zasadniczego uposażenia. Jest on wolny od podatku od wynagrodzeń.

3.

Wynagrodzenie za czynności dodatkowe i zlecone w szkołach wyższych.

§  7.
1. 5
Za wykłady zlecone ustala się następujące stawki wynagrodzenia w stosunku miesięcznym za 1 godzinę tygodniowo:
a)
pracownicy nauki pobierający uposażenie według grupy 1-3 - zł 132,
b)
inne osoby - zł 126.
2. 6
Właściwy minister może w poszczególnych przypadkach przyznać na wniosek rektora osobom wymienionym wyżej w ust. 1 pkt b) posiadającym wybitne kwalifikacje wynagrodzenie w wysokości zł 156 miesięcznie za godzinę wykładu tygodniowo.
3.
Oddzielne wynagrodzenie za kolokwia i konsultacje w związku z wykładem zleconym nie przysługuje.
§  8. 7
1.
Pomocniczym pracownikom nauki w szkołach wyższych prowadzącym ćwiczenia, seminaria (proseminaria) i zajęcia praktyczne przewidziane w obowiązujących planach nauczania przysługuje podane niżej wynagrodzenie miesięczne za każdą godzinę tygodniowo przekraczającą obowiązujące normy obciążenia:
lektorzy, adiunkci zł 96
st. asystenci zł 72
asystenci zł 60
2.
Ilość godzin dodatkowych nie może przekraczać 4 godzin w tygodniu.
§  9. 8
1.
Osoby, które nie zajmując w szkołach wyższych stanowisk pracowników nauki prowadzą w ramach czynności zleconych ćwiczenia, seminaria (proseminaria) oraz zajęcia praktyczne w zakresie obowiązków pomocniczych pracowników nauki, otrzymują wynagrodzenie w wysokości zł 96 miesięcznie za godzinę tygodniowo.
2.
Płatne zajęcia wymienione w ust. 1 nie mogą przekroczyć 6 godzin tygodniowo.
3.
Przy wymiarze 6 godzin tygodniowo może być przyznane wynagrodzenie ryczałtowe w wysokości zł 600 miesięcznie.
4.
Przepisy ust. 1-3 stosuje się odpowiednio przy ustalaniu wynagrodzenia za czynności w zakresie lektoratów, przedmiotów pomocniczych i wychowania fizycznego.
§  10.
Pobieranie wynagrodzeń za godziny zlecone wykładów lub ćwiczeń w szkołach wyższych w granicach nie przekraczających wynagrodzenia za 6 godzin w tygodniu - nie pozbawia pracownika prawa do korzystania z pełnego uposażenia wraz z dodatkami przysługującego mu w miejscu jego stałego zatrudnienia ze względu na jego funkcję, stopień służbowy i kwalifikacje specjalne.
§  11.
Wynagrodzenia za wykłady i inne zajęcia dodatkowe i zlecone płatne są miesięcznie przez przeciąg 6 miesięcy, jeżeli zajęcia były prowadzone w ciągu pełnego semestru, a przez przeciąg 12 miesięcy, jeżeli były prowadzone w ciągu pełnych 2 semestrów.

4.

Przepisy końcowe.

§  12.
Wynagrodzenie pracowników zatrudnionych na podstawie umowy o pracę nie może przewyższać uposażeń wraz z dodatkami, przewidzianych niniejszym rozporządzeniem.
§  13.
1.
Adiunkci, starsi asystenci i asystenci szkół wyższych, zwolnieni we właściwym trybie z części pełnego wymiaru godzin, otrzymują przez okres zwolnienia wynagrodzenie w wysokości zmniejszonej.
2.
Zasady obniżenia wynagrodzenia ustali Minister Szkół Wyższych i Nauki w porozumieniu z właściwymi ministrami.
§  14.
Samodzielni pracownicy nauki (etatowi) mogą za zgodą właściwego ministra przyjąć dodatkowe zajęcie z wynagrodzeniem nie przekraczającym pół etatu. W wyjątkowo uzasadnionych przypadkach może być udzielone zezwolenie na pełny etat. Prezydium Rządu na wniosek właściwych ministrów określi przypadki, w których może być udzielone takie zezwolenie, oraz maksymalną ilość tych zezwoleń. Właściwi ministrowie przedkładać będą Prezydium Rządu kwartalne sprawozdania o liczbie udzielonych zezwoleń.
§  15.
Przepisy § 2 niniejszego rozporządzenia nie mają zastosowania do adiunktów, starszych asystentów i asystentów szkół wyższych, którzy nie zostaną zatrudnieni w pełnym wymiarze godzin, ustalonym przez Ministra Szkół Wyższych i Nauki w porozumieniu z właściwymi ministrami. Do osób tych mają zastosowanie przepisy dotychczasowe.
§  16.
Przepis § 15 nie dotyczy adiunktów, starszych asystentów i asystentów, których właściwy minister zwolni z części wymiaru godzin, celem umożliwienia im prowadzenia stałej pracy dydaktycznej lub naukowej poza uczelnią.
§  17.
Z dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia tracą moc obowiązującą w stosunku do pracowników nauki wymienionych w § 1, z zastrzeżeniem wynikającym z § 15, przepisy §§ 1, 2, 36-40, 42-45 rozporządzenia z dnia 19 lutego 1949 r. w sprawie stawek uposażenia zasadniczego, zasad zaszeregowania do grup uposażenia i dodatków do uposażenia pracowników nauki (Dz. U. R. P. Nr 14, poz. 84).
§  18. 9
Wykonanie rozporządzenia porucza się Prezesowi Rady Ministrów, Przewodniczącemu Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego oraz właściwym ministrom.
§  19.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą obowiązującą od dnia 1 kwietnia 1951 r.
* Z dniem 1 września 1954 r. nin. rozporządzenie traci moc w zakresie unormowanym rozporządzeniem z dnia 28 sierpnia 1954 r. w sprawie uposażenia pracowników nauki (Dz.U.54.42.187), zgodnie z § 17 powołanego rozporządzenia.

Z dniem 1 września 1954 r. nin. rozporządzenie traci moc w zakresie unormowanym rozporządzeniem z dnia 28 sierpnia 1954 r. w sprawie uposażenia zastępców profesora zatrudnionych w szkołach wyższych, Polskiej Akademii Nauk i podległych jej placówkach naukowych oraz osób pełniących funkcje pracowników nauki, nauczycieli przedmiotów pomocniczych i nauczycieli zawodu w szkołach wyższych (Dz.U.54.42.188), zgodnie z § 17 powołanego rozporządzenia.

Z dniem 1 lipca 1955 r. nin. rozporządzenie traci moc w stosunku do pracowników zatrudnionych w instytutach określonych w § 1 ust. 1 i 2 rozporządzenia z dnia 18 czerwca 1955 r. w sprawie uposażenia pracowników inżynieryjno-technicznych i robotników zatrudnionych w instytutach naukowo-badawczych (Dz.U.55.24.150), zgodnie z § 14 powołanego rozporządzenia.

Z dniem 1 października 1956 r. nin. rozporządzenie traci moc w zakresie unormowanym rozporządzeniem z dnia 22 września 1956 r. w sprawie uposażenia pomocniczego personelu technicznego i robotników zatrudnionych w szkołach wyższych, Polskiej Akademii Nauk i jej placówkach naukowych (Dz.U.56.41.194), zgodnie z § 12 pkt 2 powołanego rozporządzenia.

1 § 1 lit. a) zmieniony przez § 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 8 grudnia 1951 r. (Dz.U.51.63.430) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 1 stycznia 1952 r.
2 § 1 lit. b) zmieniony przez § 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 8 grudnia 1951 r. (Dz.U.51.63.430) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 1 kwietnia 1951 r.
3 § 2 zmieniony przez § 4 pkt 1 rozporządzenia z dnia 10 stycznia 1953 r. zmieniającego stawki uposażeń pracowników państwowych (Dz.U.53.5.8) z dniem 1 stycznia 1953 r.
4 § 3 zmieniony przez § 4 pkt 2 rozporządzenia z dnia 10 stycznia 1953 r. zmieniającego stawki uposażeń pracowników państwowych (Dz.U.53.5.8) z dniem 1 stycznia 1953 r.
5 § 7 ust. 1 zmieniony przez § 4 pkt 1 lit. a) rozporządzenia z dnia 10 stycznia 1953 r. zmieniającego stawki uposażenia nauczycieli oraz wynagrodzenia za czynności dodatkowe i zlecone pracowników nauki (Dz.U.53.5.9) z dniem 1 stycznia 1953 r.
6 § 7 ust. 2 zmieniony przez § 4 pkt 1 lit. b) rozporządzenia z dnia 10 stycznia 1953 r. zmieniającego stawki uposażenia nauczycieli oraz wynagrodzenia za czynności dodatkowe i zlecone pracowników nauki. (Dz.U.53.5.9) z dniem 1 stycznia 1953 r.
7 § 8 zmieniony przez § 4 pkt 2 rozporządzenia z dnia 10 stycznia 1953 r. zmieniającego stawki uposażenia nauczycieli oraz wynagrodzenia za czynności dodatkowe i zlecone pracowników nauki. (Dz.U.53.5.9) z dniem 1 stycznia 1953 r.
8 § 9 zmieniony przez § 4 pkt 3 rozporządzenia z dnia 10 stycznia 1953 r. zmieniającego stawki uposażenia nauczycieli oraz wynagrodzenia za czynności dodatkowe i zlecone pracowników nauki. (Dz.U.53.5.9) z dniem 1 stycznia 1953 r.
9 § 18 zmieniony przez § 1 pkt 3 rozporządzenia z dnia 8 grudnia 1951 r. (Dz.U.51.63.430) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 1 kwietnia 1951 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1951.21.165

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Uposażenie pracowników nauki.
Data aktu: 07/04/1951
Data ogłoszenia: 20/04/1951
Data wejścia w życie: 20/04/1951, 01/04/1951