Wykonanie ustawy o Funduszu Zakładowym.

ROZPORZĄDZENIE
RADY MINISTRÓW
z dnia 24 marca 1951 r.
w sprawie wykonania ustawy o Funduszu Zakładowym.

Na podstawie art. 5 ustawy z dnia 4 lutego 1950 r. o Funduszu Zakładowym (Dz. U. R. P. Nr 6, poz. 53) zarządza się, co następuje:
§  1.
1.
Dokonywanie odpisów na Fundusz Zakładowy i akumulacja środków w wysokości tych odpisów może mieć miejsce wyłącznie w przypadku, gdy:
1)
plan produkcji przedsiębiorstwa lub zakładu pracy został wykonany w ustalonym asortymencie,
2)
osiągnięta została suma zysku bilansowego, przewidziana w planie tego roku,
3)
wykonany został plan obniżenia kosztów własnych produkcji porównywalnej w stosunku do roku ubiegłego.

Przedsiębiorstwa przemysłowe, których plan finansowy przewiduje zysk, uzyskują prawo do przeprowadzenia odpisów na Fundusz Zakładowy pod warunkiem dopełnienia wszystkich wyżej ustalonych wymagań, natomiast przedsiębiorstwa planowo-deficytowe pod warunkiem dopełnienia wymagań, ustalonych w pkt 1 i 3.

2.
Przedsiębiorstwa przemysłowe, nie posiadające produkcji porównywalnej, uzyskują prawo do przeprowadzania odpisów na Fundusz Zakładowy pod warunkiem dopełnienia wymagań, przewidzianych w ust. 1 pkt 1 i 2. Przedsiębiorstwa tego rodzaju planowo-deficytowe uzyskują prawo do dokonywania odpisów na Fundusz Zakładowy pod warunkiem wykonania planu kosztów własnych.
3.
Podstawę do obliczania odpisów na Fundusz Zakładowy stanowi zysk bilansowy, wykazany w zatwierdzonym bilansie rocznym przedsiębiorstwa. W przedsiębiorstwach, których plan finansowy zysku nie przewiduje, podstawę tę stanowią kwoty osiągniętego planowego i ponadplanowego obniżenia kosztów własnych, wynikające z zatwierdzonych sprawozdań rocznych.
§  2.
1.
Przepisy niniejszego rozporządzenia stosuje się odpowiednio do przedsiębiorstw przemysłowych, powstających w ciągu roku.
2.
Przedsiębiorstwa przemysłowe, wymienione w ustępie poprzednim, których plan finansowy przewiduje zysk, dokonują odpisów na Fundusz Zakładowy, pod warunkiem dopełnienia wymagań przewidzianych w § 1 ust. 1 pkt 1 i 2, natomiast przedsiębiorstwa planowo-deficytowe obowiązuje wymaganie przewidziane w § 1 ust. 1 pkt 1, przy czym w tym przypadku całą sumę obniżenia kosztów w stosunku do planu traktuje się jako obniżkę ponadplanową.
§  3.
Nadrzędna jednostka organizacyjna, uprawniona do zatwierdzenia odpisów na Fundusz Zakładowy, może na umotywowany wniosek zezwolić przedsiębiorstwu na przeprowadzenie odpisów na Fundusz Zakładowy, jeśli przedsiębiorstwo nie wykonało planu produkcji w ustalonym asortymencie z przyczyn niezależnych od przedsiębiorstwa.
§  4.
Państwowe przedsiębiorstwa przemysłowe, objęte działaniem ustawy o Funduszu Zakładowym, dokonują odpisów zaliczkowych w ciągu roku na Fundusz Zakładowy, przy czym podstawę do obliczania odpisów zaliczkowych stanowi zysk, wykazany za okres od początku roku w bilansie tego kwartału, w którym przedsiębiorstwo spełniło wymagania, przewidziane w § 1 ust. 1.
§  5.
1.
Zaliczkowe odpisy na Fundusz Zakładowy od zysku bilansowego za kwartały I, II i III każdego roku oblicza się przy zastosowaniu połowy stawek, ustalonych w danym roku dla odpisów na Fundusz Zakładowy od zysku planowego i ponadplanowego. Za IV kwartał nie będą dokonywane odpisy zaliczkowe, lecz włączone zostaną do ostatecznego obliczenia odpisu całorocznego. Przepisy niniejszego ustępu stosuje się odpowiednio do przedsiębiorstw, których plan finansowy nie przewiduje zysku. Obliczenia odpisów na Fundusz Zakładowy dokonuje się na ustalonym wzorze (załącznik nr 1).
2.
Zyskiem ponadplanowym jest nadwyżka zysku bilansowego ponad zysk, wynikający z obowiązującego planu przemysłowo-finansowego.
3.
Przez ponadplanowe obniżenie kosztów własnych w przedsiębiorstwach, których plan finansowy zysku nie przewiduje, rozumie się osiągnięcie dla produkcji towarowej (porównywalnej i nieporównywalnej) danego okresu niższych rzeczywistych kosztów własnych od planowanych dla tejże produkcji. Obliczenia dokonuje się na ustalonym wzorze (załącznik nr 2).
4.
Obliczenie odpisów na Fundusz Zakładowy powinno być każdorazowo zaopiniowane przez bank finansujący działalność eksploatacyjną przedsiębiorstwa i zatwierdzone przez jednostkę nadrzędną.
§  6.
1.
W przypadku, gdy zysk planowany lub ponadplanowy bądź oszczędności w wykonaniu planu kosztów powstały w całości lub w części na skutek przyczyn, niezależnych od przedsiębiorstwa czy zakładu, lub na skutek tych przyczyn przedsiębiorstwo nie osiągnęło zysku planowego albo nie wykonało planu obniżenia kosztów własnych, należy wpływ tych przyczyn wyeliminować z obliczenia podstaw odpisu na Fundusz Zakładowy.
2.
Za przyczyny, o których mowa w ust. 1, uznaje się zmiany:
a)
cen na materiały podstawowe, pomocnicze, paliwo i inne,
b)
świadczeń i płac,
c)
cen innych pozycji składowych kalkulacji,
d)
cen zbytu wyrobów gotowych, półfabrykatów typowych i wyrobów półgotowych.
3.
Z podstawy obliczenia odpisów na Fundusz Zakładowy należy wyeliminować także odpisane na zyski zobowiązania przedawnione.
§  7.
1.
Jeżeli odpisy zaliczkowe na Fundusz Zakładowy przeprowadzone w ciągu roku przekroczą wysokość rocznego odpisu, obliczoną na podstawie zatwierdzonego rocznego bilansu i rachunku wyników, podlegają one skorygowaniu do wysokości, wynikającej z zatwierdzonego bilansu rocznego.
2.
Jeżeli w przypadku omówionym w ustępie poprzednim środki Funduszu zostały rozchodowane, to różnicę wynikającą z obliczenia rocznego zalicza się jako wydatek, obciążający odpisy na Fundusz Zakładowy roku następnego.
3.
Żadne kwoty nie mogą być rozchodowane z odpisów roku bieżącego do czasu całkowitego wyrównania odpisami bieżącymi różnicy, o której mowa w ust. 2.
§  8.
Nie wykorzystane środki Funduszu Zakładowego w przedsiębiorstwach zlikwidowanych przelewa się do budżetu Państwa.
§  9.
Pozalimitowe inwestycje kulturalne i socjalne, o których mowa w art. 2 ust. 1 lit. a) ustawy z dnia 4 lutego 1950 r. o Funduszu Zakładowym (Dz. U. R. P. Nr 6, poz. 53), powinny objąć w szczególności wyposażenie i rozbudowę zakładowych świetlic, czytelni, klubów techniki, urządzeń służących opiece nad zdrowiem pracownika, matki i dziecka oraz urządzeń z zakresu sportu i wychowania fizycznego, ogródków działkowych, stołówek itp.
§  10.
1.
Przez państwowe przedsiębiorstwo przemysłowe w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o Funduszu Zakładowym rozumieć należy działające na zasadach rozrachunku gospodarczego i samodzielnie bilansujące przedsiębiorstwa: energetyczne, wytwórcze, przetwórcze lub eksploatacyjne bogactw naturalnych, których przedmiotem działalności podstawowej jest produkcja dóbr materialnych.
2.
Przepisy ustawy o Funduszu Zakładowym stosuje się do zakładów o charakterze przemysłowym, określonym w ust. 1, chociażby podlegały organizacyjnie przedsiębiorstwom tą ustawą nie objętym, jeżeli pozostają one na pełnym wewnętrznym rozrachunku gospodarczym.
§  11.
1.
Upoważnia się Ministra Finansów do wydania zarządzenia w sprawie odpisania na straty kwot wypłaconych na poczet odpisów na Fundusz Zakładowy 1951 r. przez przedsiębiorstwa, objęte działaniem ustawy o Funduszu Zakładowym, w okresie od 1 września 1950 r. do 31 grudnia 1950 r. tytułem nagród indywidualnych i za osiągnięcia we współzawodnictwie w przypadkach, gdy:
1)
przedsiębiorstwa w ogóle nie uzyskały w 1950 r. prawa do przeprowadzenia odpisów na Fundusz Zakładowy lub gdy
2)
przeprowadzone odpisy nie pokrywają wydatków, o których wyżej mowa.
2.
W przypadku, przewidzianym w ust. 1 pkt 2, odpisaniu na straty podlegają tylko wydatki nie pokryte przeprowadzonym odpisem na Fundusz Zakładowy.
§  12.
Wykonanie niniejszego rozporządzenia porucza się Prezesowi Rady Ministrów, Ministrowi Finansów oraz właściwym ministrom.
§  13.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą obowiązującą od dnia 1 stycznia 1951 r. Jednocześnie traci moc obowiązującą rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 czerwca 1950 r. w sprawie wykonania ustawy o Funduszu Zakładowym (Dz. U. R. P. Nr 29, poz. 272).
ZAŁĄCZNIKI
..................................................

Notka Redakcji Systemu Informacji Prawnej LEX

Grafiki zostały zamieszczone wyłącznie w Internecie. Obejrzenie grafik podczas pracy z programem Lex wymaga dostępu do Internetu.

..................................................

ZAŁĄCZNIK Nr 1

OBLICZENIE

ZAŁĄCZNIK Nr 2

OBLICZENIE

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1951.19.151

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Wykonanie ustawy o Funduszu Zakładowym.
Data aktu: 24/03/1951
Data ogłoszenia: 10/04/1951
Data wejścia w życie: 01/01/1951, 10/04/1951