Rejestracja maszyn i przymusowy wykup nieczynnych maszyn przemysłowych, oraz niektórych pojazdów mechanicznych.

USTAWA
z dnia 20 lipca 1950 r.
o rejestracji maszyn i przymusowym wykupie nieczynnych maszyn przemysłowych, oraz niektórych pojazdów mechanicznych. 1

W celu umożliwienia pełnego wykorzystania wszystkich środków produkcji dla dobra gospodarki narodowej i przyśpieszenia realizacji narodowych planów gospodarczych - stanowi się, co następuje:
Art.  1.
1.
Osoby prawne i fizyczne, które w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy są lub po tym dniu staną się właścicielami, posiadaczami lub dzierżycielami maszyn przemysłowych i urządzeń technicznych, obowiązane są zgłosić je do rejestracji.
2.
Obowiązek, określony w ust. 1, obejmuje także obowiązek zgłaszania wszelkich późniejszych zmian okoliczności, objętych rejestracją maszyn przemysłowych i urządzeń technicznych.
3.
Ilekroć w ustawie niniejszej jest mowa o "maszynach", rozumie się przez to maszyny przemysłowe i urządzenia techniczne.
Art.  2.

Nie podlegają rejestracji maszyny:

1)
przekazane przez Państwo do dyspozycji przedsiębiorstwom i instytucjom państwowym,
2)
stanowiące własność jednostek spółdzielczych,
3)
znajdujące się w posiadaniu przedsiębiorstw pod zarządem państwowym,
4)
wyprodukowane przez przedsiębiorstwo dla ich dalszego zbycia,
5)
stanowiące własność rzemieślnika i wykorzystywane we własnym czynnym zakładzie rzemieślniczym,
6)
stanowiące własność osób fizycznych i nadające się do wykorzystania wyłącznie dla celów gospodarstwa domowego.
Art.  3.
1.
Obowiązek rejestracji, przewidziany w art. 1, powinien być dopełniony w prezydium powiatowej rady narodowej, właściwym ze względu na miejsce, w którym znajdują się maszyny podlegające rejestracji, a na terenie m. st. Warszawy i m. Łodzi - w prezydium rad narodowych tych miast.
2.
Obowiązek rejestracji powinien być dopełniony w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wejścia w życie ustawy albo od dnia wejścia w posiadanie lub od dnia wyprodukowania maszyny.
3.
Obowiązek zgłoszenia zmian (art. 1 ust. 2) powinien być dopełniony w terminie siedmiu dni od dnia zaistnienia zmiany.
4.
Rejestracji dokonuje się przez złożenie wypełnionej deklaracji, której wzór ustali Prezes Centralnego Urzędu Drobnej Wytwórczości. Prezes Centralnego Urzędu Drobnej Wytwórczości za zgodą Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego wyda szczegółowe przepisy, dotyczące organizacji i sposobu rejestracji oraz kontroli wykonania obowiązku rejestracji. Zarządzenie to podlega ogłoszeniu w Monitorze Polskim.
Art.  4.

Zbycie lub oddanie w użytkowanie maszyn, podlegającym rejestracji, może pod nieważnością nastąpić tylko za zezwoleniem władzy rejestracyjnej (art. 3 ust. 1).

Art.  5.
1.
Maszyny nieczynne mogą ulec przymusowemu wykupowi przez Państwo.
2.
Przewodniczący Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego może w drodze rozporządzenia rozciągnąć przymusowy wykup, o którym mowa w ust. 1, na maszyny niedostatecznie wykorzystywane. Rozporządzenie to określi, jakie maszyny uważa się za niedostatecznie wykorzystywane.
Art.  6.
1.
O wykupie maszyny orzeka prezydium wojewódzkiej rady narodowej, właściwe ze względu na miejsce, w którym znajduje się przedmiot podlegający wykupowi, na wniosek prezydium powiatowej rady narodowej albo wykonawcy narodowych planów gospodarczych.
2.
Rada Ministrów w drodze rozporządzenia określi szczegółowo tryb postępowania w sprawach przymusowego wykupu, zasady szacowania maszyn, zasady i sposób wypłaty odszkodowania oraz tryb i zasady przekazywania przedmiotu wykupu wykonawcom narodowych planów gospodarczych.
Art.  7.

Kto w celu uchylenia się od obowiązku rejestracji albo wykupu ukrywa maszynę, uszkadza ją albo w inny sposób udaremnia wykonanie postanowień niniejszej ustawy

- podlega karze więzienia do lat trzech i grzywnie.

Art.  8.

Kto:

1)
nie dopełni obowiązku rejestracji maszyn albo
2)
świadomie lub z niedbalstwa bądź zgłasza do rejestracji dane niezgodne z prawdą, bądź zataja okoliczności istotne dla rejestracji

- podlega karze aresztu do trzech miesięcy i grzywnie do 150.000 zł albo jednej z tych kar. Orzekanie następuje w trybie postępowania karno-administracyjnego.

Art.  9.

W razie skazania za czyn, przewidziany w art. 7 i 8, można orzec przepadek przedmiotu, objętego obowiązkiem rejestracji.

Art.  10. 2
1.
Przepisy art. 1, art. 2 pkt 1-4, art. 5, 6, 7 i 9 stosuje się odpowiednio do autobusów, samochodów ciężarowych, ciągników i przyczep samochodowych.
2.
W odniesieniu do autobusów, samochodów ciężarowych, ciągników i przyczep samochodowych w miejsce przepisów ustawy dotyczących rejestracji stosuje się przepisy o ewidencji pojazdów mechanicznych.
Art.  11. 3

 Wykonanie ustawy porucza się Prezesowi Rady Ministrów, Przewodniczącemu Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego i właściwym ministrom.

Art.  12. 4

 Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

1 Tytuł zmieniony przez art. 1 pkt 1 dekretu z dnia 18 lutego 1955 r. (Dz.U.55.9.54) zmieniającego nin. ustawę z dniem 28 lutego 1955 r.
2 Art. 10 zmieniony przez art. 1 pkt 2 dekretu z dnia 18 lutego 1955 r. (Dz.U.55.9.54) zmieniającego nin. ustawę z dniem 28 lutego 1955 r.
3 Art. 11 według numeracji ustalonej przez art. 1 pkt 3 dekretu z dnia 18 lutego 1955 r. (Dz.U.55.9.54) zmieniającego nin. ustawę z dniem 28 lutego 1955 r.
4 Art. 12 według numeracji ustalonej przez art. 1 pkt 3 dekretu z dnia 18 lutego 1955 r. (Dz.U.55.9.54) zmieniającego nin. ustawę z dniem 28 lutego 1955 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1950.31.285

Rodzaj: Ustawa
Tytuł: Rejestracja maszyn i przymusowy wykup nieczynnych maszyn przemysłowych, oraz niektórych pojazdów mechanicznych.
Data aktu: 20/07/1950
Data ogłoszenia: 31/07/1950
Data wejścia w życie: 31/07/1950