Utworzenie Centralnego Instytutu Ochrony Pracy.

USTAWA
z dnia 4 kwietnia 1950 r.
o utworzeniu Centralnego Instytutu Ochrony Pracy.

Art.  1.

Tworzy się Centralny Instytut Ochrony Pracy, zwany w dalszym ciągu Instytutem.

Art.  2.
1.
Zadaniem Instytutu jest prowadzenie i organizowanie prac naukowo-badawczych z dziedziny ochrony pracy, a w szczególności:
1)
organizowanie i prowadzenie prac naukowo-badawczych, dotyczących higieny i bezpieczeństwa pracy oraz środków technicznych i urządzeń zapobiegających chorobom zawodowym,
2)
koordynowanie planów prac innych placówek naukowo-badawczych oraz zakładów szkół wyższych w dziedzinach, określonych w pkt 1,
3)
współdziałanie z władzami: ochrony pracy, przemysłowymi, rolnymi, morskimi, leśnymi i służby zdrowia w zakresie określonym w pkt 1 oraz ze związkami zawodowymi.
2.
Przewodniczący Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego w porozumieniu z właściwym ministrem może zlecić Instytutowi ustalanie wiążących wytycznych w zakresie, określonym w ust. 1 pkt 1 dla działalności przedsiębiorstw państwowych, do zakresu działania których należy:
1)
wydawanie opracowań naukowych i popularnych z zakresu ochrony pracy lub
2)
produkowanie urządzeń i sprzętu z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy.
Art.  3.

Instytut posiada osobowość prawną.

Art.  4.

Siedzibą Instytutu jest m. st. Warszawa.

Art.  5.

Instytut ma prawo używania pieczęci okrągłej z godłem państwowym pośrodku i napisem: "Centralny Instytut Ochrony Pracy" w otoku.

Art.  6.

Zwierzchni nadzór nad Instytutem sprawuje Przewodniczący Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego.

Art.  7.
1.
Przewodniczący Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego może w drodze zarządzenia tworzyć oddziały terenowe Instytutu oraz instytuty specjalne, wchodzące w skład Instytutu.
2.
Instytut może posiadać zakłady, wzorcownie i warsztaty.
Art.  8.
1.
Instytut ma zarząd i użytkowanie majątku nieruchomego, oddanego mu protokolarnie przez Skarb Państwa.
2.
Majątek ruchomy Instytutu wyodrębnia się protokolarnie z ogólnego majątku Skarbu Państwa i przekazuje Instytutowi na własność.
3.
Za zobowiązania Instytutu niezależnie od odpowiedzialności Instytutu odpowiada Skarb Państwa do wysokości wartości majątku nieruchomego, użytkowanego i zarządzanego przez Instytut.
4.
Rozporządzenie Rady Ministrów określi szczegółowo zasady postępowania przy ustalaniu zakresu odpowiedzialności Skarbu Państwa.
Art.  9.

Budżet Instytutu jest częścią budżetu Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego.

Art.  10.

Władzami Instytutu są dyrekcja i Rada Naukowo-Społeczna.

Art.  11.
1.
Dyrekcja kieruje całokształtem prac Instytutu i reprezentuje go na zewnątrz.
2.
W skład dyrekcji wchodzą dyrektor naczelny oraz podlegli mu dyrektorzy.
3.
Dyrektora naczelnego powołuje i odwołuje Przewodniczący Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego.
Art.  12.
1.
Do zakresu działania Rady Naukowo-Społecznej należy wytyczanie kierunku prac Instytutu i nadzór nad działalnością dyrekcji.
2.
Wysokość wynagrodzenia członków Rady Naukowo-Społecznej ustala Przewodniczący Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego w porozumieniu z Ministrem Skarbu.
Art.  13.

Przewodniczący Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego w porozumieniu z Ministrem Skarbu może w drodze zarządzenia zlecić Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej zastępstwo sądowe Instytutu w odniesieniu do wszystkich albo niektórych spraw.

Art.  14.

Szczegółowy zakres działania i organizację Instytutu, a zwłaszcza skład, sposób powoływania członków i czas trwania kadencji Rady Naukowo-Społecznej oraz liczbę i sposób powoływania dyrektorów określi statut, nadany przez Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego w porozumieniu z Ministrami Pracy i Opieki Społecznej oraz Zdrowia po zasięgnięciu opinii Centralnej Rady Związków Zawodowych.

Art.  15.
1.
Stosunek służbowy pracowników Instytutu z wyjątkiem zatrudnionych na mocy umowy o pracę jest publiczno-prawny. Do tego stosunku mają odpowiednie zastosowanie przepisy o państwowej służbie cywilnej.
2.
Pracownicy Instytutu podlegają przepisom uposażeniowym dla pracowników państwowych. Do pracowników naukowych Instytutu stosują się w tym względzie przepisy dotyczące państwowych pracowników nauki.
Art.  16.

Instytut wolny jest od podatków i opłat państwowych oraz innych danin publicznych.

Art.  17.

Uchwała Rady Ministrów, powzięta na wniosek Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego, określi, które z istniejących państwowych placówek naukowo-badawczych lub innych zakładów, wzorcowni, warsztatów lub ich części zostaną przejęte przez Instytut oraz termin i sposób przejęcia.

Art.  18.

Wykonanie ustawy porucza się Przewodniczącemu Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego.

Art.  19.

Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1950.17.139

Rodzaj: Ustawa
Tytuł: Utworzenie Centralnego Instytutu Ochrony Pracy.
Data aktu: 04/04/1950
Data ogłoszenia: 24/04/1950
Data wejścia w życie: 24/04/1950