Stypendia dla studentów szkół wyższych.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA KOMUNIKACJI
z dnia 14 grudnia 1948 r.
wydane w porozumieniu z Ministrem Oświaty w sprawie stypendiów dla studentów szkół wyższych.

Na podstawie art. 9 ustawy z dnia 18 marca 1933 r. o państwowych stypendiach oraz innych formach pomocy dla młodzieży szkół wyższych (Dz. U. R. P. Nr 25, poz. 207) zarządza się, co następuje:
§  1.
1.
Ustanawia się bezzwrotne stypendia dla niezamożnych i pilnych studentów szkół wyższych z sum wnoszonych corocznie do budżetu Ministerstwa Komunikacji.
2.
Ilość stypendiów oraz wysokość stypendium dla jednego studenta dla każdego kierunku i roku określa na każdy rok budżetowy Minister Komunikacji w porozumieniu z Ministrem Oświaty.
§  2.
1.
Stypendium może być przyznane studentom pierwszego i wyższych lat studiów, zasadniczo na okres odpowiadający normalnemu czasowi nauki aż do otrzymania dyplomu w danej dziedzinie i rodzaju uczelni.
2.
Nowe stypendium może być przyznane od 1 stycznia danego roku. Stypendium nie wypłaca się za miesiące lipiec, sierpień i wrzesień. Stypendium wypłaca się w ratach miesięcznych z góry.
§  3.
1.
Pierwszeństwo do uzyskania stypendium przysługuje:
1)
dzieciom pracowników (emerytów) resortu komunikacji oraz sierotom po nich;
2)
uczestnikom walki z okupantem w okresie 1939-1945 r.;
3)
osobom zasłużonym w pracy społecznej i w odbudowie gospodarczej kraju;
4)
osobom pochodzącym ze środowiska, które miało utrudniony dostęp do kultury, wykazującym ofiarność w zdobywaniu wiedzy.
2.
Okoliczności wskazane w ust. 1 pkt 2), 3) i 4) winny być stwierdzone zaświadczeniem odpowiednich władz państwowych bądź zaświadczeniem organizacyj, wydanym przez organa lokalne, a poświadczonym przez właściwe nadrzędne władze danej organizacji.
§  4.
W okresie pobierania stypendium na podstawie niniejszego rozporządzenia stypendysta nie może pobierać innego stypendium, przyjmować stałej pracy zarobkowej przeszkadzającej w studiach ani zobowiązywać się do przyjęcia służby po ukończeniu studiów w innym dziale pracy.
§  5.
1.
Podanie o stypendium należy wnosić na początku roku szkolnego do Ministerstwa Komunikacji za pośrednictwem delegatów do spraw młodzieży szkół wyższych.
2.
Podanie winno zawierać szczegółowe określenie obranego kierunku studiów, którym kandydat zamierza się poświęcić, oraz dział komunikacji, w którym zamierza pracować po ukończeniu studiów.
3.
Do podania należy dołączyć:
1)
życiorys;
2)
dokumenty, z których wynika data urodzenia i posiadanie obywatelstwa polskiego;
3)
zaświadczenia władz administracji ogólnej o stanie majątkowym kandydata i o zachowaniu się jego podczas okupacji;
4)
zaświadczenie zakładu naukowego stwierdzające odbyte studia i dotychczasowe postępy w nauce, a do podania nowowstępującego do uczelni – świadectwo ukończenia poprzedniej szkoły (odpis) oraz zaświadczenie o przyjęciu do uczelni, w której kandydat zamierza studiować;
5)
oświadczenie, że nie korzysta z innego stypendium;
6)
zobowiązanie do przepracowania na stanowiska wyznaczonym przez Ministerstwo Komunikacji okresu czasu 12 miesięcy za każdy rok szkolny pobierania stypendium;
7)
w razie niepełnoletności kandydata (poniżej 18 lat życia) – zobowiązanie rodziców lub opiekuna do zwrotu wypłaconych kwot stypendium, w przypadku uchylenia się stypendysty po dojściu do pełnoletności od zobowiązania się do odsługi pobranego przezeń stypendium oraz w przypadku, przewidzianym w § 15 ust. 3.
4.
Podpisy na zobowiązaniach wymienionych w ust. 3 pkt 6) i 7) winny być należycie uwierzytelnione.
§  6.
Delegat do spraw młodzieży szkół wyższych po zasięgnięciu opinii dziekana i komisji kwalifikacyjnej stowarzyszenia Bratniej Pomocy właściwej wyższej uczelni przesyła podanie wraz ze swoim wnioskiem do Ministerstwa Komunikacji.
§  7.
Przed przyznaniem stypendium kandydat będzie poddany badaniu zdrowia przez lekarza w celu stwierdzenia fizycznej zdolności do służby.
§  8.
1.
Stypendium przyznaje Minister Komunikacji w porozumieniu z Ministrem Oświaty.
2.
Wykaz przyznanych na dany rok stypendiów przesyła się Ministerstwu Oświaty, dziekanowi właściwego wydziału i kwesturze uniwersytetu.
§  9.
Stypendyści obowiązani są aż do czasu ukończenia studiów i otrzymania dyplomu przedkładać w terminie najpóźniej do 30 listopada każdego roku Ministerstwu Komunikacji zaświadczenia o dopełnieniu przez nich wszystkich obowiązków wymaganych programem nauki i o promowaniu ich na następny rok studiów.
§  10.
Stypendysta winien sprawować się nienagannie, pilnie się uczyć i wykazywać przynajmniej dostateczne postępy w nauce.
§  11.
1.
Stypendystom, którzy w myśl obowiązującego ich programu nauki winni przejść szkolenie praktyczne, przydziela się w okresie wakacji odpowiednie, płatne praktyki.
2.
Stypendyści, od których program nauki nie wymaga szkolenia praktycznego, mogą ubiegać się o płatną praktykę wakacyjną na własną prośbę skierowaną pisemnie do Ministerstwa Komunikacji za pośrednictwem uczelni. Czas trwania takiej praktyki określa Minister Komunikacji.
3.
Ilość praktyk wakacyjnych i wysokość wynagrodzenia określa corocznie Minister Komunikacji.
§  12.
Niezwłocznie po ukończeniu studiów i otrzymaniu dyplomu winien stypendysta zgłosić pisemnie Ministerstwu Komunikacji gotowość objęcia pracy, zgodnie z zobowiązaniem (§ 5 ust. 3 pkt 6).
§  13.
W przypadkach zasługujących na szczególne uwzględnienie, Minister Komunikacji może odroczyć lub nawet zwolnić stypendystę całkowicie lub w części od zobowiązania (§ 5 ust. 3 pkt 6) pod warunkiem zwrotu pobranego stypendium.
§  14.
1.
Stypendysta traci prawo do dalszego pobierania stypendium w przypadkach wymienionych w art. 7 ustawy z dnia 18 marca 1933 r. o państwowych stypendiach oraz innych formach pomocy dla młodzieży szkół wyższych, a także w razie:
1)
utraty obywatelstwa polskiego;
2)
utraty zdolności do pracy w resorcie komunikacji;
3)
uchylenia się od obowiązku odbycia praktyki wakacyjnej lub niedostatecznej oceny wyników praktyki;
4)
stwierdzenia, że korzysta z innego stypendium lub innej pomocy państwowej lub społecznej.
2.
We wszystkich przypadkach wymienionych w ust. 1, stypendysta obowiązany jest zwrócić Ministerstwu Komunikacji całe pobrane stypendium wraz z ustawowymi odsetkami, najpóźniej w terminie rocznym od daty utracenia prawa do pobierania stypendium.
3.
Zwrot stypendium za niepełnoletniego stypendystę obciąża jego prawnych opiekunów.
§  15.
1.
Stypendysta obowiązany jest zwrócić całe pobrane stypendium w terminie rocznym w przypadkach:
1)
nieprzedstawienia w terminie, przewidzianym w § 9, zaświadczenia uczelni o wypełnieniu przez stypendystę wszystkich ciążących na nim obowiązków szkolnych i o otrzymaniu promocji na rok następny;
2)
utraty prawa do zajmowania stanowiska w służbie państwowej lub wydalenia go ze służby w drodze dyscyplinarnej przed upływem objętego zobowiązaniem okresu służby;
3)
zwolnienia na własną prośbę ze służby przed upływem objętego zobowiązaniem okresu służby.
2.
W przypadkach przewidzianych w ust. 1 pkt 1) w razie niepełnoletności stypendysty obowiązek zwrotu pobranego stypendium obciąża rodziców bądź opiekunów stypendysty.
§  16.
W razie przerwy w nauce, wypłata stypendium może ulec zawieszeniu na czas przerwy.
§  17.
Uczelnie powinny zawiadomić niezwłocznie Ministerstwo Komunikacji o wszelkich okolicznościach przewidzianych w niniejszym rozporządzeniu, a powodujących utratę uprawnień do dalszego pobierania stypendium oraz o przerwach w nauce.
§  18.
Rozporządzenie niniejsze wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1949.6.36

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Stypendia dla studentów szkół wyższych.
Data aktu: 14/12/1948
Data ogłoszenia: 12/02/1949
Data wejścia w życie: 12/02/1949