Zmiana niektórych przepisów o ubezpieczeniach społecznych.

USTAWA
z dnia 1 marca 1949 r.
o zmianie niektórych przepisów o ubezpieczeniach społecznych.

Art.  1.
1.
Znosi się odrębność finansową ubezpieczenia na wypadek choroby i macierzyństwa, ubezpieczenia od wypadków i chorób zawodowych oraz ubezpieczenia emerytalnego robotników i pracowników umysłowych. Zakład Ubezpieczeń Społecznych zarządza wspólnym funduszem tych ubezpieczeń.
2.
Na ubezpieczenie na wypadek choroby i macierzyństwa, na ubezpieczenie od wypadków i chorób zawodowych i na ubezpieczenie emerytalne robotników i pracowników umysłowych opłaca się składkę łączną. Składkę tę, zróżniczkowaną według działów gospodarki narodowej, ustala się w wysokości, wystarczającej na pokrycie świadczeń, kosztów administracyjnych i innych wydatków, związanych z wykonywaniem ubezpieczeń.
Art.  2.
1.
Znosi się ograniczenie okresu uprawnienia do pomocy leczniczej, określone w art. 95 ust. 1 pkt 1 i art. 110 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 marca 1933 r. o ubezpieczeniu społecznym (Dz. U. R. P. Nr 51, poz. 396) z późniejszymi zmianami. Po ustaniu stosunku pracy pomocy leczniczej udziela się nadal przez okres 26 tygodni.
2.
Wypłacanie zasiłku chorobowego, domowego lub szpitalnego, poza okres 26 tygodni może być przedłużone w przypadkach, gdy równocześnie przeprowadzane leczenie rokuje przywrócenie ubezpieczonemu zdolności do pracy. Szczegółowe warunki przedłużania okresu pobierania zasiłku określi Minister Pracy i Opieki Społecznej w porozumieniu z Komisją Centralną Związków Zawodowych.
3.
Podwyższa się zasiłek domowy do wysokości 50% podstawy wymiaru zasiłku chorobowego.
Art.  3-7. 1

(uchylone).

Art.  8.
1.
Zasiłek pogrzebowy w razie śmierci ubezpieczonego wynosi siedmiotygodniowy, a w razie śmierci członka rodziny - trzytygodniowy ostatni zarobek ubezpieczonego bez względu na jego wysokość. Podwyższony zasiłek pogrzebowy zastępuje zapomogę pośmiertną.
2. 2
(uchylony).
Art.  9.

Rada Ministrów na wniosek Ministra Pracy i Opieki Społecznej, zgłoszony w porozumieniu z Komisją Centralną Związków Zawodowych, ustala w drodze rozporządzeń:

1)
wysokość składki, wymienionej w art. 1 ust. 2, oraz składek na: ubezpieczenie rodzinne, zabezpieczenie na wypadek bezrobocia robotników, ubezpieczenie na wypadek braku pracy pracowników umysłowych i na ubezpieczenie pensyjne górników,
2) 3
(uchylony),
3) 4
(uchylony),
4)
zasady organizacji ubezpieczeń społecznych o charakterze powszechnym oraz likwidacji istniejących instytucji ubezpieczeń społecznych, łączenia ich i tworzenia nowych instytucji,
5) 5
(uchylony),
6) 6
(uchylony).
Art.  10.

Minister Pracy i Opieki Społecznej może wprowadzać w porozumieniu z Komisją Centralną Związków Zawodowych nowe rodzaje świadczeń w naturze dla ubezpieczonych i członków ich rodzin, służące celom polityki populacyjnej. Wydatki na ten cel pokrywa Fundusz Zasiłków Rodzinnych.

Art.  11. 7

(uchylony).

Art.  12.

Z dniem wejścia w życie niniejszej ustawy tracą moc dotychczasowe przepisy, dotyczące spraw, unormowanych tą ustawą.

Art.  13.

Wykonanie niniejszej ustawy porucza się Ministrowi Pracy i Opieki Społecznej w porozumieniu z właściwymi ministrami.

Art.  14.

Ustawa niniejsza wchodzi w życie z dniem ogłoszenia i obowiązuje od dnia 1 stycznia 1949 r.

1 Art. 3-7 uchylone przez art. 99 ust. 2 pkt 4 dekretu z dnia 25 czerwca 1954 r. o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz.U.54.30.116) z dniem 1 lipca 1954 r.
2 Art. 8 ust. 2 uchylony przez art. 99 ust. 2 pkt 4 dekretu z dnia 25 czerwca 1954 r. o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz.U.54.30.116) z dniem 1 lipca 1954 r.
3 Art. 9 pkt 2 uchylony przez art. 99 ust. 2 pkt 4 dekretu z dnia 25 czerwca 1954 r. o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz.U.54.30.116) z dniem 1 lipca 1954 r.
4 Art. 9 pkt 3 uchylony przez art. 99 ust. 2 pkt 4 dekretu z dnia 25 czerwca 1954 r. o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz.U.54.30.116) z dniem 1 lipca 1954 r.
5 Art. 9 pkt 5 uchylony przez art. 99 ust. 2 pkt 4 dekretu z dnia 25 czerwca 1954 r. o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz.U.54.30.116) z dniem 1 lipca 1954 r.
6 Art. 9 pkt 6 uchylony przez art. 99 ust. 2 pkt 4 dekretu z dnia 25 czerwca 1954 r. o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz.U.54.30.116) z dniem 1 lipca 1954 r.
7 Art. 11 uchylony przez art. 99 ust. 2 pkt 4 dekretu z dnia 25 czerwca 1954 r. o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz.U.54.30.116) z dniem 1 lipca 1954 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1949.18.109

Rodzaj: Ustawa
Tytuł: Zmiana niektórych przepisów o ubezpieczeniach społecznych.
Data aktu: 01/03/1949
Data ogłoszenia: 04/04/1949
Data wejścia w życie: 01/01/1949, 04/04/1949