Właściwość władz powołanych do przechowywania rzeczy znalezionych w urządzeniach komunikacji publicznej oraz do poszukiwania osób uprawnionych do odbioru tych rzeczy, jako też sposób poszukiwań.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA SPRAWIEDLIWOŚCI
z dnia 25 października 1948 r.
wydane w porozumieniu z Ministrem Komunikacji w sprawie właściwości władz powołanych do przechowywania rzeczy znalezionych w urządzeniach komunikacji publicznej oraz do poszukiwania osób uprawnionych do odbioru tych rzeczy, jako też o sposobie poszukiwań.

Na podstawie art. 66 prawa rzeczowego (Dz. U. R. P. z 1946 r. Nr 57, poz. 319) zarządza się, co następuje:
§  1.
Pod urządzenia komunikacji publicznej w rozumieniu art. 66 § 1 prawa rzeczowego podpadają:
1)
w komunikacji kolejowej i tramwajowej - pociągi, wozy, stacje i tory w obrębie stacji, a o ile chodzi o komunikację kolejową, także tory poza obrębem stacji,
2)
w komunikacji samochodowej i trolleybusowej - pojazdy mechaniczne oraz dworce autobusowe i trolleybusowe,
3)
w komunikacji wodnej - statki i przystanie,
4)
w komunikacji lotniczej - statki powietrzne i porty lotnicze.
§  2.
Władzami właściwymi w myśl art. 64 § 1, art. 65 § 1 i art. 66 § 1 prawa rzeczowego do przyjmowania doniesień o znalezieniu, do przyjmowania i przechowywania rzeczy znalezionych oraz do poszukiwania osób uprawnionych do odbioru tych rzeczy są:
1)
w komunikacji kolejowej - kierownicy (zawiadowcy) stacji,
2)
w komunikacji tramwajowej, trolleybusowej i autobusowej miejskiej - kierownicy zajezdni (ekspedycyj),
3)
w komunikacji samochodowej - kierownicy stacji (dworców) samochodowych,
4)
w komunikacji wodnej - kierownicy przystani,
5)
w komunikacji powietrznej - kierownicy (zawiadowcy) portów lotniczych,

na których terenie rzecz znaleziono lub położonych na trasie przejazdu.

Znalazca rzeczy może złożyć doniesienie i rzecz znalezioną u każdego kierownika tych stacji, przystani lub portów.

Kierownik niewłaściwy przekazuje doniesienie i rzecz kierownikowi właściwemu.

§  3.
W urządzeniach komunikacji publicznej, służących do przewozu i znajdujących się w ruchu, właściwym do przyjmowania doniesień o znalezieniu i do odbioru rzeczy znalezionych jest personel obsługujący bezpośrednio podróżnych. Do przechowywania tych rzeczy i poszukiwania osób uprawnionych do odbioru właściwi są w tym przypadku kierownicy wymienieni w paragrafie poprzedzającym.
§  4.
Rzeczy nie odebrane w przeciągu miesiąca od chwili ich znalezienia mogą być przekazane do dalszego przechowania do specjalnych składnic.
§  5.
Każdy znalazca rzeczy zgubionej w urządzeniach komunikacji publicznej ma obowiązek złożyć niezwłocznie we właściwym miejscu doniesienie o znalezieniu i oddać tam rzecz znalezioną. Personel, który przyjął doniesienie i rzecz, powinien oddać je niezwłocznie kierownikowi najbliższej stacji na trasie przejazdu.
§  6.
Kierownicy i personel, wymienieni w §§ 2 i 3, nie mogą odmówić przyjęcia doniesień o znalezieniu i znalezionych rzeczy, obowiązani są oni ponadto roztoczyć pieczę nad rzeczami pozostawionymi w urządzeniach komunikacji publicznej, a zwłaszcza przez podróżnych, tak podczas przejazdu, jak i po przybyciu do stacji krańcowej.

Rzeczy znalezione przez funkcjonariuszów przedsiębiorstwa podczas wykonywania czynności urzędowych uważane są za znalezione przez właściciela przedsiębiorstwa.

§  7.
Sprzęt wojskowy oraz rzeczy, których nabywanie i posiadanie wymaga zezwolenia władzy (broń, amunicja, materiały wybuchowe itp.), jak również materiały żrące i łatwo zapalne znalezione w urządzeniach komunikacji publicznej podlegają przekazaniu przez kierowników, wymienionych w § 2, organom bezpieczeństwa publicznego. Do właściwości tych organów i dalszego postępowania z tymi rzeczami stosuje się przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 sierpnia 1948 r. o właściwości władz, powołanych do przechowywania rzeczy znalezionych i do poszukiwania osób uprawnionych do odbioru tych rzeczy, jako też o sposobie poszukiwań (Dz. U. R. P. Nr 41, poz. 303). Właściwość miejscową określa się według siedziby kierownika właściwego w myśl § 2.
§  8.
Funkcjonariusz przyjmujący doniesienie o znalezieniu powinien zażądać od znalazcy podania okoliczności, które mogą przyczynić się do odszukania osoby, uprawnionej do odbioru, a zwłaszcza odnoszą się do dokładnego czasu i miejsca znalezienia.

Znalazca, który żąda znaleźnego, obowiązany jest zaznaczyć to przy oddaniu rzeczy.

Przy przyjęciu znalezionej rzeczy na przechowanie należy wydać znalazcy potwierdzenie odbioru.

§  9.
Jeżeli rzecz przyjęta na przechowanie ulega szybkiemu zepsuciu lub wymaga nadmiernych kosztów przechowania, właściwy kierownik lub zawiadowca składnicy może ją sprzedać. Cena sprzedaży wchodzi w miejsce rzeczy znalezionej.
§  10.
Właściciel przedsiębiorstwa może użytkować sumy pieniężne znalezione lub uzyskane ze sprzedaży znalezionych rzeczy.
§  11.
Rzeczy znalezione powinny być zapisywane do wykazu rzeczy znalezionych urządzonego według wzoru dołączonego do niniejszego rozporządzenia. Kierownictwo prowadzące wykaz może zarządzić wpisywanie do wykazu istotnych okoliczności dotyczących rzeczy znalezionych.

Pismo dotyczące rzeczy znalezionej należy zaopatrzyć w numer, pod którym rzecz została wciągnięta, i przechowywać je w kolejności numerów. Rzecz zatrzymuje numer wykazu także w przypadku, gdy zostanie przekazana na składnicę, bez względu na to, czy otrzyma tam nową numerację.

§  12.
Kierownictwo właściwe spowoduje wywieszenie na każdej stacji, zajezdni, przystani lub w każdym porcie trasy, na której rzecz zgubiono, na przeciąg co najmniej sześciu tygodni wyciągu z wykazu z oznaczeniem rzeczy znalezionej.

Należy przeprowadzić także inne poszukiwania, jeżeli jest to wskazane lub potrzebne ze względu na szczególną wartość rzeczy, jej właściwości i cechy oraz okoliczności, w jakich została znaleziona.

§  13.
Kierownictwo, które przechowuje rzecz lub przekazało ją na składnicę, obowiązane jest do udzielania wszystkich potrzebnych wyjaśnień osobom, zgłaszającym prawa do rzeczy znalezionej.
§  14.
Rzecz albo sumę przyjętą lub cenę uzyskaną ze sprzedaży należy wydać:
1)
osobie, która rzecz zgubiła, właścicielowi lub innej osobie uprawnionej do odbioru, jeżeli znalazca nie żądał znaleźnego lub oświadczył zgodę na wydanie,
2)
znalazcy, który uczynił zadość swym obowiązkom, z upływem trzech lat od daty znalezienia, jeżeli w trzechletnim terminie nikt nie zgłosił praw do znalezionej rzeczy albo jeżeli ten, kto je zgłosił, zgodził się na wydanie rzeczy.
§  15.
Zgodę wymienioną w przepisie poprzedzającym zastępuje wyrok prawomocny.
§  16.
Jeżeli w ciągu trzech lat po otrzymaniu doniesienia o znalezieniu rzecz nie może być wydana dlatego, że uprawniony do odbioru lub znalazca mimo wezwania jej nie odbiera, albo pobyt ich nie jest znany, kierownictwo właściwe może rzecz sprzedać.
§  17.
Koszty przechowania i sprzedaży rzeczy, jej utrzymania w należytym stanie oraz poszukiwania obciążają uprawnionego do odbioru. Koszty te kierownictwo pokrywa z sum pieniężnych przyjętych na przechowanie lub uzyskanych ze sprzedaży.
§  18.
Wydanie rzeczy następuje dopiero po zapłaceniu kosztów wymienionych w paragrafie poprzedzającym. Jeżeli uprawniony do odbioru lub znalazca mimo wezwania kosztów tych nie płaci, właściwe kierownictwo uprawnione jest do sprzedania rzeczy i do pokrycia kosztów z uzyskanej ceny.
§  19.
Spieniężenie rzeczy w myśl niniejszego rozporządzenia odbywa się przez sprzedaż publiczną.
§  20.
Szczegółowe instrukcje Ministra Komunikacji określą sposób sprzedaży publicznej, przesłanki i porządek przechowywania znalezionych rzeczy na składnicach oraz wykonywanie pieczy nad rzeczami pozostawionymi w urządzeniach komunikacji publicznej.
§  21.
Rozporządzenie niniejsze wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą obowiązującą od dnia 1 stycznia 1947 r.

ZAŁĄCZNIK 

Numer bieżący Oznaczenie rzeczy Znalezienia Data Znalazcy Sprzedaży Data Żądane znaleźne i nakłady znalazcy Nakłady przedsiębiorstwa Data Odbiorcy Uwagi
miejsce czas doniesienia oddania rzeczy przez znalazcę otrzymania rzeczy przez kierownika nazwisko adres data cena wywieszenia wyciągu innego poszukiwania wydania przekazania na składnicę nazwisko adres
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1948.54.428

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Właściwość władz powołanych do przechowywania rzeczy znalezionych w urządzeniach komunikacji publicznej oraz do poszukiwania osób uprawnionych do odbioru tych rzeczy, jako też sposób poszukiwań.
Data aktu: 25/10/1948
Data ogłoszenia: 20/11/1948
Data wejścia w życie: 20/11/1948, 01/01/1947