Postępowanie habilitacyjne.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA OŚWIATY
z dnia 3 lipca 1948 r.
wydane w porozumieniu z Ministrem Zdrowia w sprawie postępowania habilitacyjnego.

Na podstawie art. 62 ust. 9 i art. 112 dekretu z dnia 28 października 1947 r. o organizacji nauki i szkolnictwa wyższego (Dz. U. R. P. Nr 66, poz. 415) zarządza się, co następuje:
§  1.
Przez słowo "dekret" użyte w niniejszym rozporządzeniu należy rozumieć dekret z dnia 28 października 1947 r. o organizacji nauki i szkolnictwa wyższego (Dz. U. R. P. Nr 66, poz. 415), a przez wyrażenie "Rada Główna" - Radę Główną do Spraw Nauki i Szkolnictwa Wyższego, powołaną w myśl cytowanego dekretu.
§  2.
Celem postępowania habilitacyjnego jest stwierdzenie, czy kandydat posiada odpowiednie kwalifikacje osobiste, naukowe i pedagogiczne do nauczania w szkole akademickiej.
§  3.
Habilitację przeprowadza rada wydziałowa wydziału, obejmującego w swym programie studiów tę gałąź nauki, w zakresie której szkoła akademicka uzyskała prawo habilitowania w myśl art. 61 dekretu.
§  4.
Rada Główna przeprowadza habilitację we własnym zakresie działania:
a)
gdy żadna ze szkół akademickich nie posiada prawa habilitowania z danej gałęzi nauki,
b)
w przypadkach, przewidzianych w § 22 ust. 2 i w § 23 niniejszego rozporządzenia,
c)
w innych przypadkach, gdy na prośbę kandydata Minister Oświaty za zgodą Rady Głównej uzna to za wskazane.
§  5.
1.
Rada Główna przeprowadza habilitację we własnym zakresie działania (habilitacja centralna) za pośrednictwem sekcji specjalnej, którą powołuje Prezydium Rady Głównej do każdego przypadku oddzielnie. Sekcja składa się z przewodniczącego i najmniej czterech członków, powołanych spośród profesorów i docentów szkół akademickich lub innych wybitnych pracowników naukowych, czynnych w dziedzinie nauki, z której kandydat zamierza się habilitować lub w dziedzinach pokrewnych. W skład sekcji mogą być również powołani w liczbie nie więcej, niż 1/4 ogółu członków sekcji, wybitni praktycy z dziedziny, odpowiadającej specjalności naukowej kandydata.
2.
Jeżeli z przepisów niniejszego rozporządzenia nie wynika inaczej, postanowienia dotyczące rad wydziałowych odnoszą się do sekcji specjalnych Rady Głównej.
§  6.
Wszczęcie postępowania habilitacyjnego następuje na skutek podania kandydata. Podanie powinno zawierać określenie nauki lub samodzielnej jej części, w której kandydat zamierza uzyskać prawo nauczania.

Do podania należy dołączyć:

a)
szczegółowy życiorys kandydata ze szczególnym uwzględnieniem przebiegu studiów i pracy naukowej kandydata,
b)
dowód uzyskania stopnia doktora,
c)
10 egzemplarzy opublikowanej pracy habilitacyjnej,
d)
wykaz innych opublikowanych prac naukowych kandydata, a w miarę możności także po jednym egzemplarzu tych prac.
§  7.
Podanie składa się do dziekana właściwego wydziału, a w przypadku przewidzianym w § 4 - do Ministra Oświaty. Jeżeli podanie nie odpowiada przepisom § 6, dziekan lub Minister Oświaty zażąda usunięcia braków w zakreślonym terminie, a w razie bezskutecznego upływu tego terminu podanie odrzuci.
§  8.
Po przyjęciu podania rada wydziałowa po dyskusji orzeka w głosowaniu tajnym kartkami, czy kandydat posiada dostateczne kwalifikacje osobiste do nauczania w szkole akademickiej. Decyzja negatywna winna być umotywowana i zakomunikowana kandydatowi.
§  9.
1.
W przypadku pozytywnej oceny kwalifikacji osobistych kandydata rada wydziałowa powołuje komisję do oceny pracy habilitacyjnej w składzie nie mniejszym, niż trzech członków spośród profesorów i docentów szkół akademickich lub innych wybitnych pracowników naukowych czynnych w tej dziedzinie nauki, z której odbywa się habilitacja lub w dziedzinach pokrewnych. Przynajmniej jeden spośród członków komisji musi być powołany spoza grona nauczycielskiego uczelni, w której odbywa się habilitacja. Jednego spośród członków, należącego do składu rady wydziałowej, wyznacza rada na przewodniczącego komisji i referenta sprawy. Niezależnie od oceny pracy przez komisję rada wydziałowa może się zwrócić do innych uczonych w kraju i za granicą o wyrażenie opinii o wartości naukowej pracy habilitacyjnej i innych publikacji naukowych kandydata.
2.
W skład komisji, o której mowa w ustępie 1, mogą być również powołani wybitni praktycy z dziedzin, odpowiadających specjalności naukowej, w liczbie nie większej, niż ¼ ogółu członków komisji.
§  10.
1.
Członkowie komisji, z wyjątkiem wymienionych w § 9 ust. 2, są obowiązani przedłożyć komisji na piśmie recenzję pracy habilitacyjnej w terminie zakreślonym przez radę wydziałową. Recenzja winna się kończyć wnioskiem, czy recenzent uznaje pracę za uzasadniającą kwalifikacje naukowe kandydata do nauczania w szkole akademickiej. Przy ocenie bierze się również pod uwagę inne prace naukowe kandydata.
2.
Wszystkie recenzje powinny być odczytane i przedyskutowane na posiedzeniu komisji, po czym komisja podejmuje uchwałę w sprawie wniosku co do oceny pracy habilitacyjnej i przedstawia ją radzie wydziałowej wraz z recenzjami i protokółem posiedzenia komisji.
3.
Recenzje powinny być tak sformułowane, aby mogły być w istotnych częściach opublikowane w fachowych czasopismach naukowych. Minister Oświaty może zarządzić opublikowanie recenzji.
§  11.
Praca habilitacyjna może być uznana za odpowiadającą wymogom tylko wtedy, jeżeli stanowi samodzielny dorobek pracy badawczej kandydata, pomnażający ogólny dorobek nauki w tej dziedzinie i świadczy o opanowaniu przez kandydata metod badania naukowego, właściwych dla danej gałęzi nauki.
§  12.
Cały materiał, dotyczący oceny pracy habilitacyjnej (§§ 9 i 10), winien być na żądanie udostępniony każdemu członkowi rady wydziałowej.
§  13.
1.
Referent sprawy przedstawia na specjalnym posiedzeniu rady wydziałowej sprawozdanie z oceny pracy habilitacyjnej i innych prac naukowych kandydata, biorąc pod uwagę zarówno cały materiał, uzyskany w postępowaniu habilitacyjnym jako też inne opublikowane recenzje, po czym rada wydziałowa orzeka w drodze uchwały, czy pracę habilitacyjną uznaje za odpowiadającą wymaganiom. Rada wydziałowa nie jest związana wnioskami komisji i recenzentów.
2.
Na posiedzenie rady wydziałowej, o którym mowa w ustępie 1, winni być zaproszeni również członkowie komisji nie będący członkami rady (§ 9).
§  14.
Uchwała rady wydziałowej winna być zakomunikowana kandydatowi. W razie negatywnego orzeczenia rady wydziałowej dziekan udostępni kandydatowi na jego żądanie cały materiał recenzyjny, znajdujący się w dyspozycji rady.
§  15.
1.
W przypadku pozytywnej oceny pracy habilitacyjnej odbywa się na specjalnym posiedzeniu rady wydziałowej dyskusja habilitacyjna z kandydatem, której celem jest stwierdzenie zdolności kandydata do obrony tez naukowych, zawartych w pracy habilitacyjnej.
2.
Do udziału w dyskusji habilitacyjnej winni być zaproszeni poza członkami rady wydziałowej członkowie komisji, powołani spoza grona rady (§ 9), wszyscy profesorowie i docenci, wykładający dany przedmiot we wszystkich szkołach akademickich w kraju, a w miarę uznania rady wydziałowej mogą być zaproszeni również inni pracownicy naukowi, czynni w tej samej dziedzinie nauki lub w dziedzinach pokrewnych tudzież wybitni praktycy. Rada wydziałowa może, a na zlecenie Ministra Oświaty jest obowiązana, zarządzić odbycie publicznej dyskusji habilitacyjnej.
§  16.
Po zakończeniu dyskusji rada wydziałowa podejmuje uchwałę, w której stwierdza, czy kandydat czyni zadość wymogowi, ustalonemu w § 15 ust. 1. Uchwała winna być zakomunikowana kandydatowi.
§  17.
Rada wydziałowa może zwolnić kandydata od dyskusji habilitacyjnej, jeżeli uważa ją za zbędną ze względu na uznaną pozycję naukową kandydata.
§  18.
1.
W przypadku uznania wyniku dyskusji za pozytywny dla kandydata lub zwolnienia kandydata od wymogu dyskusji, kandydat na specjalnym posiedzeniu rady wydziałowej jest obowiązany wygłosić jednogodzinny wykład habilitacyjny, którego celem jest wykazanie umiejętności wykładania na poziomie akademickim. Temat wykładu wybiera kandydat za zgodą rady wydziałowej z zakresu nauki, z której kandydat się habilituje. Wykład habilitacyjny jest publiczny.
2.
Rada wydziałowa może zwolnić kandydata od wykładu habilitacyjnego, jeżeli uważa, że kandydat w inny sposób wykazał umiejętność wykładania.
§  19.
Rada wydziałowa ustala uchwałą ocenę wykładu habilitacyjnego i wynik komunikuje kandydatowi. Równocześnie z oceną pozytywną wykładu habilitacyjnego lub z decyzją o zwolnieniu kandydata od wykładu rada wydziałowa stwierdza zakończenie postępowania habilitacyjnego i postanawia nadać kandydatowi prawo nauczania.
§  20.
Wszystkie uchwały rady wydziałowej w sprawie habilitacji, jak również przebieg dyskusji, poprzedzającej uchwały rady i komisji (§ 10 ust. 2), powinny być szczegółowo zaprotokółowane. Uchwały komunikuje się kandydatowi bądź w drodze pisemnej, bądź ustnie z zapisaniem do protokółu.
§  21.
Od decyzji dziekana o odrzuceniu podania o habilitację (§ 7) oraz od decyzji odmownych rady wydziałowej w sprawie kwalifikacji osobistych kandydata (§ 8), oceny pracy habilitacyjnej (§ 14), wyniku dyskusji habilitacyjnej (§ 16) i oceny wykładu habilitacyjnego (§ 19) służy kandydatowi odwołanie do Ministra Oświaty. Odwołanie należy wnieść za pośrednictwem dziekana w terminie 14 dni, licząc od dnia zawiadomienia kandydata o decyzji. W ciągu dalszych 14 dni dziekan przedkłada Ministrowi Oświaty odwołanie wraz z wszystkimi materiałami, dotyczącymi dotychczasowego przebiegu postępowania habilitacyjnego.
§  22.
1.
Odwołanie rozstrzyga Minister Oświaty za zgodą Rady Głównej.
2.
W przypadku uwzględnienia odwołania Minister Oświaty za zgodą Rady Głównej może przekazać sprawę radzie wydziałowej do dalszego postępowania, albo też może zarządzić dalsze prowadzenie postępowania habilitacyjnego przez Radę Główną w jej własnym zakresie działania. W tym ostatnim przypadku Rada Główna podejmuje sprawę i prowadzi ją w trybie, przewidzianym w § 5, przy czym Prezydium Rady Głównej może zarządzić powtórzenie stadiów, już odbytych w radzie wydziałowej.
§  23.
Jeżeli na skutek zażalenia kandydata Minister Oświaty uzna, że postępowanie habilitacyjne przed radą wydziałową przewleka się bez dostatecznego uzasadnienia, wtedy - za zgodą Rady Głównej - może przenieść postępowanie habilitacyjne z rady wydziałowej do Rady Głównej. Przepis § 22 ust. 2 zdanie ostatnie stosuje się w tym przypadku odpowiednio.
§  24.
W ciągu 14 dni od chwili zakończenia postępowania habilitacyjnego dziekan przedstawia uchwałę rady wydziałowej o nadaniu prawa nauczania do zatwierdzenia Ministrowi Oświaty, który decyduje za zgodą Rady Głównej. Do wniosku o zatwierdzenie należy dołączyć:
a)
podanie kandydata o nadanie prawa nauczania oraz po jednym egzemplarzu załączników (§ 6),
b)
protokóły, dotyczące uchwał i przebiegu dyskusji odnośnie wszystkich stadiów postępowania (§ 20),
c)
recenzje i opinie o pracy habilitacyjnej i innych publikacjach naukowych (§ 9).
§  25.
W stosunku do habilitacji, przeprowadzanych w akademiach lekarskich, podlegających Ministrowi Zdrowia, wszystkie kompetencje, należące w myśl przepisów niniejszego rozporządzenia do Ministra Oświaty, odnoszą się do Ministra Zdrowia, który działa w porozumieniu z Ministrem Oświaty.
§  26.
Rozporządzenie niniejsze wchodzi w życie z dniem ogłoszenia i nie ma zastosowania do habilitacji, wszczętych przed wejściem w życie dekretu.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1948.41.298

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Postępowanie habilitacyjne.
Data aktu: 03/07/1948
Data ogłoszenia: 26/08/1948
Data wejścia w życie: 26/08/1948