Termin zastosowania przepisów dekretu z dnia 28 października 1947 r. o ubezpieczeniu rodzinnym do poszczególnych kategorii osób.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA PRACY I OPIEKI SPOŁECZNEJ
z dnia 16 stycznia 1948 r.
wydane w porozumieniu z Ministrami: Obrony Narodowej, Administracji Publicznej, Ziem Odzyskanych, Skarbu, Przemysłu i Handlu, Rolnictwa i Reform Rolnych, Leśnictwa, Komunikacji oraz Poczt i Telegrafów w sprawie terminu zastosowania przepisów dekretu z dnia 28 października 1947 r. o ubezpieczeniu rodzinnym do poszczególnych kategorii osób.

Na podstawie art. 2 ust. 4 i art. 4 ust. 3 dekretu z dnia 28 października 1947 r. o ubezpieczeniu rodzinnym (Dz. U. R. P. Nr 66, poz. 414) zarządza się, co następuje:
§  1.
1.
Przepisy dekretu z dnia 28 października 1947 r. o ubezpieczeniu rodzinnym stosuje się, z zastrzeżeniem § 2, od dnia 1 stycznia 1948 r.:
1)
do osób, podlegających obowiązkowi ubezpieczenia na wypadek choroby i macierzyństwa,
2)
do osób, uprawnionych do okresowych świadczeń pieniężnych z tytułu ubezpieczenia na wypadek choroby i macierzyństwa,
3)
do osób, uprawnionych do zaopatrzeń emerytalnych lub do rent z tytułu ubezpieczeń społecznych,
4)
do sierot, uprawnionych do zaopatrzeń emerytalnych, do rent z ubezpieczeń społecznych lub do zaopatrzeń inwalidzkich,
5)
do sierot, uprawnionych do zaopatrzeń na podstawie:
a)
rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 6 marca 1928 r. o zaopatrzeniu byłych skazańców politycznych (Dz. U. R. P. z 1931 r. Nr 47, poz. 406) z późniejszymi zmianami (Dz. U. R. P. z 1935 r. Nr 85, poz. 523, z 1936 r. Nr 41, poz. 303, z 1946 r. Nr 37, poz. 228),
b)
ustawy z dnia 2 lipca 1937 r. o zapewnieniu pracy i zaopatrzeniu uczestników walk o niepodległość Państwa Polskiego (Dz. U. R. P. Nr 59, poz. 464) z późniejszą zmianą (Dz. U. R. P. z 1939 r. Nr 75, poz. 503),
c)
ustawy z dnia 23 lipca 1945 r. o zasiłkach i pomocy dla osób pozostałych po uczestnikach ruchu podziemnego i partyzanckiego, poległych w walce o wyzwolenie Polski spod najazdu hitlerowskiego (Dz. U. R. P. Nr 30, poz. 180),
d)
dekretu z dnia 13 listopada 1945 r. o zasiłkach i pomocy dla ofiar wrogów demokratycznego ustroju Polski (Dz. U. R. P. z 1947 r. Nr 28, poz. 121),
e)
dekretu z dnia 3 lutego 1947 r. o odszkodowaniu dla funkcjonariuszów służby bezpieczeństwa publicznego, żołnierzy Wojska Polskiego i członków Ochotniczej Rezerwy Milicji Obywatelskiej, którzy utracili zdolność do pracy w walce z wrogami Polski Demokratycznej, oraz dla osób pozostałych po poległych w tej walce (Dz. U. R. P. Nr 14, poz. 54).
2.
Za osoby, podlegające obowiązkowi ubezpieczenia na wypadek choroby i macierzyństwa i uprawnione do okresowych świadczeń pieniężnych z tytułu tego ubezpieczenia, do których w myśl ust. 1 pkt 1 i 2 stosuje się ubezpieczenie rodzinne, uważa się również osoby zwolnione od obowiązku ubezpieczenia na wypadek choroby i macierzyństwa na podstawie art. 6-b ust. 1 i art. 297 ustawy z dnia 28 marca 1933 r. o ubezpieczeniu społecznym (Dz. U. R. P. Nr 51, poz. 396) w brzmieniu dekretu z dnia 8 stycznia 1946 r. (Dz. U. R. P. Nr 4, poz. 28).
3.
Za osoby uprawnione do zaopatrzeń emerytalnych, do których w myśl ust. 1 pkt 3 stosuje się ubezpieczenie rodzinne, uważa się osoby uprawnione do zaopatrzeń emerytalnych z tytułu zatrudnienia, uzasadniającego zwolnienie od obowiązku ubezpieczenia powszechnego.
§  2.
1.
Przepisów § 1 ust. 1 pkt 1 i 2 nie stosuje się do pracowników rolnych, wymienionych w art. 16 ust. 2 zdanie 2 ustawy z dnia 28 marca 1933 r. o ubezpieczeniu społecznym (Dz. U. R. P. Nr 51, poz. 396) w brzmieniu dekretu z dnia 8 stycznia 1946 r. (Dz. U. R. P. Nr 4, poz. 28) - z wyjątkiem zatrudnionych w gospodarstwach leśnych i ogrodowych.
2.
Przepisów § 1 ust. 1 pkt 3 nie stosuje się do osób uprawnionych do rent z tytułu utraty mniej niż 662/3% zdolności do zarobkowania na skutek wypadku w zatrudnieniu lub choroby zawodowej.
§  3.
Wypłata zasiłku rodzinnego osobom, wymienionym w § 1 ust. 1 pkt 1 i 2, nastąpi po raz pierwszy za miesiąc styczeń 1948 r., a osobom wymienionym w § 1 ust. 1 pkt 3, 4 i 5 - od najbliższego terminu płatności zaopatrzenia (zasiłku) lub renty, przypadającego po dniu 31 stycznia 1948 r.
§  4.
Rozporządzenie niniejsze wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą obowiązującą od dnia 1 stycznia 1948 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1948.4.29

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Termin zastosowania przepisów dekretu z dnia 28 października 1947 r. o ubezpieczeniu rodzinnym do poszczególnych kategorii osób.
Data aktu: 16/01/1948
Data ogłoszenia: 28/01/1948
Data wejścia w życie: 01/01/1948, 28/01/1948