Zakres uprawnień zjednoczeń energetycznych przy wykonywaniu zarządu i eksploatacji zakładów elektrycznych oraz sposób i tryb przejmowania zakładów elektrycznych przez te zjednoczenia.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA PRZEMYSŁU I HANDLU
z dnia 5 lipca 1948 r.
wydane w porozumieniu z Ministrami: Skarbu, Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych o zakresie uprawnień zjednoczeń energetycznych przy wykonywaniu zarządu i eksploatacji zakładów elektrycznych oraz o sposobie i trybie przejmowania zakładów elektrycznych przez te zjednoczenia.

Na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 4 lipca 1947 r. o planowej gospodarce energetycznej (Dz. U. R. P. Nr 52, poz. 271) zarządza się, co następuje:
§  1.
Powołane w rozporządzeniu niniejszym artykuły - oznaczają artykuły ustawy z dnia 4 lipca 1947 r. o planowej gospodarce energetycznej (Dz. U. R. P. Nr 52, poz. 271), a paragrafy - oznaczają paragrafy rozporządzenia niniejszego.

I.

Zakres uprawnień zjednoczeń energetycznych przy zarządzaniu i eksploatacji zakładów elektrycznych.

§  2.
1.
Zjednoczenie energetyczne z mocy samego prawa zarządza wszystkimi zakładami elektrycznymi, wchodzącymi lub włączonymi na podstawie art. 6 ust. 1-3 do zjednoczenia i eksploatuje te zakłady na własny rachunek.
2.
Przejęciu przez zjednoczenie energetyczne podlegają budynki przeznaczone dla urządzeń służących do wytwarzania, przetwarzania, przesyłania lub rozdzielania energii elektrycznej wraz z tymi urządzeniami oraz należące do zakładu elektrycznego magazyny wraz z towarami, narzędzia, środki transportowe, biura wraz z urządzeniami oraz budynki przeznaczone na mieszkania pracowników zakładu położone w obrębie zakładu elektrycznego wytwórczego lub rozdzielczego. Ponadto zjednoczenie energetyczne przejmuje prawa i zobowiązania przewidziane w art. 8.
§  3.
1.
Zjednoczeniom energetycznym służy prawo rozbudowy zakładów elektrycznych, wchodzących lub włączonych do zjednoczeń, łączenia i dzielenia tych zakładów za zgodą Centralnego Zarządu Energetyki, wznoszenia na gruntach tych zakładów budowli i urządzeń i w ogóle łączenia z nieruchomościami, wchodzącymi w skład zakładu elektrycznego, rzeczy ruchomych tak, że stają się częściami składowymi tych nieruchomości, przenoszenia maszyn i urządzeń z jednych zakładów do drugich i usuwania maszyn i urządzeń z zakładów oraz sprzedaży, zamiany, wynajmowania i wypożyczania maszyn i urządzeń, bez względu na to, czy chodzi o zakłady elektryczne własne, czy objęte w zarząd i eksploatację.
2.
Zmiany, o których mowa w punkcie poprzedzającym, dokonane w zakładach, nie stanowiących własności zjednoczeń, a objętych tylko w zarząd i eksploatację, nie wpływają na uprawnienia właścicieli zakładów elektrycznych, przewidziane w art. 9.
§  4.
Właściciel (użytkownik) zakładu elektrycznego, wchodzącego w skład zjednoczenia energetycznego, obowiązany jest dostarczyć zjednoczeniu wszelkich danych i dokumentów, jakie posiada, albo poświadczonych ich odpisów dotyczących zakładu, jako to: ksiąg, umów, planów, wykazów itp., jeżeli dane te nie są jeszcze w posiadaniu zjednoczenia. Zjednoczeniu energetycznemu służy prawo do otrzymywania ich także od wszelkich władz i urzędów oraz osób trzecich.

II.

Sposób i tryb przejmowania zakładów elektrycznych przez zjednoczenia energetyczne.

§  5.
1.
W ciągu dwóch miesięcy od daty wejścia w życie rozporządzenia niniejszego zjednoczenia energetyczne zawiadomią właścicieli i użytkowników zakładów elektrycznych, wchodzących lub włączonych do zjednoczeń energetycznych, a nie objętych postępowaniem przewidzianym w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa (Dz. U. R. P. Nr 16, poz. 62), ani nie objętych już w zarząd przez zjednoczenia energetyczne, o dacie i miejscu przejęcia zakładu elektrycznego przez zjednoczenie energetyczne i sporządzenia aktu przejęcia.
2.
Datę przejęcia należy oznaczyć z zachowaniem terminu przynajmniej dwutygodniowego od doręczenia zawiadomienia. Miejsce przejęcia należy oznaczyć, o ile można, w miejscowości, gdzie ma swoje biuro kierownictwo zakładu podlegającego przejęciu.
3.
Na żądanie zjednoczenia energetycznego właściciel (użytkownik) zakładu elektrycznego obowiązany jest dać odpowiednio urządzone pomieszczenie na wykonanie czynności przejęcia i sporządzenia aktu przejęcia.
§  6.
1.
Akt przejęcia sporządzają w czterech egzemplarzach upoważnieni przedstawiciele zjednoczenia energetycznego przy udziale właściciela i użytkownika przejmowanego zakładu elektrycznego lub ich przedstawicieli, a w razie potrzeby także przy udziale rzeczoznawców.
2.
Akt przejęcia powinien obejmować:
a)
powołanie się na zawiadomienie, przewidziane w § 5 ust. 1,
b)
ustalenie, iż zakład elektryczny podlega objęciu w zarząd i eksploatację przez zjednoczenie energetyczne,
c)
stwierdzenie przejęcia zakładu elektrycznego przez zjednoczenie energetyczne, jeżeli przejęcie nastąpiło,
d)
dokładny opis zakładu elektrycznego z wymienieniem gruntów, budynków i urządzeń technicznych, biurowych i transportowych,
e)
spis inwentarza zakładu elektrycznego,
f)
prawa i zobowiązania, o których mowa w art. 8,
g)
uwagi i zastrzeżenia osób uczestniczących w sporządzeniu aktu przejęcia.
3.
Jeżeli przejmowany zakład elektryczny obejmuje maszyny, urządzenia lub inne składniki i w ogóle przedmioty, nie należące do właściciela zakładu, a w szczególności włączone do zakładu po dniu 1 września 1939 r., należy to zaznaczyć w akcie przejęcia, wskazując zarazem, w miarę możności, skąd, kiedy, przez kogo i z jakich powodów przedmioty te włączono do zakładu.
§  7.
Dla zakładów elektrycznych wchodzących w myśl art. 6 do zjednoczeń energetycznych, a objętych już przez zjednoczenie energetyczne, sporządza się akt opisowo-inwentaryzacyjny według stanu z daty objęcia, przy odpowiednim zastosowaniu przepisów §§ 5 i 6 co do terminów postępowania i treści aktu.
§  8.
Niewzięcie udziału przez przedstawicieli właściciela i użytkownika w sporządzeniu aktu przejęcia lub aktu opisowo-inwentaryzacyjnego nie wstrzymuje dokonania czynności przejęcia jako też sporządzenia aktu oraz nie wpływa na ich ważność i skuteczność.
§  9.
Nie mają znaczenia prawnego niedokładności w oznaczeniu zakładu elektrycznego i jego właściciela (użytkownika) w zawiadomieniach o przejęciu zakładu elektrycznego oraz w aktach przejęcia i opisu, jeżeli z treści tych pism i z okoliczności ich sporządzenia i doręczenia wynika, o jaki zakład i o jaką osobę właściciela (użytkownika) chodzi.
§  10.
1.
Właścicielowi i użytkownikowi zakładu elektrycznego służy prawo zgłoszenia do Ministerstwa Przemysłu i Handlu, w ciągu miesiąca od daty aktu przejęcia, sprzeciwu przeciwko przejęciu zakładu lub poszczególnych jego części.
2.
Sprzeciw podlega rozpoznaniu przez komisję rozjemczą w składzie: przewodniczącego, wyznaczonego przez Prezesa Centralnego Urzędu Planowania, jednego przedstawiciela strony, która zgłosiła sprzeciw, i jednego przedstawiciela zjednoczenia energetycznego. Jeżeli sprzeciwy zgłosili i osobnych przedstawicieli wyznaczyli właściciel i użytkownik zakładu, zjednoczenie energetyczne wyznaczy tylu przedstawicieli, ilu przypada na zgłaszających sprzeciwy.
3.
Jeżeli zgłaszającym sprzeciw jest związek samorządu terytorialnego, przedstawiciela dla danego związku do komisji rozjemczej wyznaczy Minister Administracji Publicznej względnie Minister Ziem Odzyskanych.
4.
Jeżeli właścicielem i użytkownikiem zakładu, którego dotyczy akt przejęcia, jest przedsiębiorstwo, którego władzą nadzorczą jest Minister Przemysłu i Handlu, sprzeciw rozpozna ten Minister.
5.
Orzeczenie wydane w trybie ust. 2 lub 3 jest ostateczne.
6.
Zgłoszenie sprzeciwu nie wstrzymuje wykonania aktu przejęcia.

III.

Przepis końcowy.

§  11.
Rozporządzenie niniejsze wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1948.34.235

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Zakres uprawnień zjednoczeń energetycznych przy wykonywaniu zarządu i eksploatacji zakładów elektrycznych oraz sposób i tryb przejmowania zakładów elektrycznych przez te zjednoczenia.
Data aktu: 05/07/1948
Data ogłoszenia: 23/07/1948
Data wejścia w życie: 23/07/1948