Tryb postępowania przy przyjmowaniu kandydatów na I rok studiów do państwowych szkół wyższych na rok szkolny 1948/49.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA OŚWIATY
z dnia 19 maja 1948 r.
o trybie postępowania przy przyjmowaniu kandydatów na I rok studiów do państwowych szkół wyższych na rok szkolny 1948/49.

Na podstawie art. 83, 85 i 86 dekretu z dnia 28 października 1947 r. o organizacji nauki i szkolnictwa wyższego (Dz. U. R. P. Nr 66, poz. 415) zarządzam, co następuje:
§  1.
Podstawą przyjęcia na I rok studiów na wszystkich wydziałach (oddziałach, studiach specjalnych) jest egzamin wstępny.
§  2.
Doboru kandydatów na wydziały (oddziały, studia specjalne) dokonuje komisja dla doboru kandydatów.
§  3.
W skład komisji wchodzą:
1)
dziekan wydziału jako przewodniczący - oraz jako członkowie:
2)
delegat Ministra Oświaty,
3)
jeden z członków Rady Wydziałowej, powołany przez Ministra Oświaty po wysłuchaniu opinii dziekana,
4)
przedstawiciel Okręgowej Komisji Związków Zawodowych (Rady Związków Zawodowych w Warszawie),
5)
przedstawiciel Zarządu Wojewódzkiego Związku Samopomocy Chłopskiej.

Członków komisji, wymienionych w pkt 4) i 5) niniejszego paragrafu, powołuje Minister Oświaty na wnioski wymienionych organizacji.

Ponadto Minister Oświaty może powołać do komisji jako członka przedstawiciela innego ministerstwa, które jest zainteresowane zakresem studiów danego wydziału. Powołanie następuje na wniosek właściwego ministra.

Dziekana w komisji zastępuje prodziekan; Minister Oświaty powołuje w miarę potrzeby zastępców członków komisji w tym samym trybie jak członków komisji.

§  4.
W przypadku, gdy liczba kandydatów na pierwszy rok studiów danego wydziału (oddziału, studium) przekracza 300, Minister Oświaty może powołać dodatkowe komisje; dziekana jako przewodniczącego komisji zastępuje wówczas członek Rady Wydziałowej, powołany przez Ministra Oświaty po wysłuchaniu opinii dziekana.
§  5.
Doboru kandydatów dokonuje komisja na podstawie oceny egzaminu wstępnego i kwalifikacji osobistych kandydata.

Egzamin wstępny obejmuje:

1)
egzamin pisemny - na temat, związany z kierunkiem studiów,
2)
egzamin ustny - z nauki o Polsce współczesnej.

Ponadto na wydziałach (oddziałach, studiach), na których liczba miejsc została ograniczona, rady wydziałowe mogą wprowadzić następujące egzaminy:

1)
na wydziałach technicznych, na sekcjach matematycznych i fizycznych wydziałów matematyczno-przyrodniczych, na wydziałach leśnych i na wydziałach i sekcjach architektury - pisemny z matematyki,
2)
na wydziałach i sekcjach architektury - z rysunku odręcznego,
3)
w Wyższej Szkole Handlu Morskiego - pisemny z języka nowożytnego.

Rady wydziałów technicznych mogą nadto wprowadzić dalszy egzamin pisemny z fizyki, rady wydziałów lekarskich, farmaceutycznych, stomatologicznych, weterynaryjnych, rolniczych, leśnych i ogrodniczych - egzamin pisemny z chemii lub biologii.

§  6.
Bez egzaminu wstępnego zostają przyjęci:
a)
absolwenci wstępnego roku studiów, którzy złożyli egzamin końcowy z wynikiem pomyślnym i zostali zakwalifikowani na dany wydział,
b)
kandydaci do kompanii akademickich, zakwalifikowani przez Ministerstwo Obrony Narodowej.
§  7. 1
W przypadku, jeżeli liczba zgłoszeń przekracza ustaloną ilość miejsc na danym wydziale (oddziale, studium), spośród kandydatów, którzy pomyślnie złożyli egzamin, mają pierwszeństwo przyjęcia:

A. dzieci robotników, chłopów oraz inteligencji pracującej szczególnie ze środowisk mających utrudniony dostęp do kultury oraz młodzież autochtoniczna Ziem Odzyskanych wreszcie osoby, wykazujące się zaświadczeniem dowództwa brygady "Służba Polsce", stwierdzającym odbycie służby w pierwszym lub drugim turnusie 1948 r. w łącznej liczbie, którą określi w drodze zarządzenia Minister Oświaty;

B. 1) kandydaci wykazujący się zaświadczeniem władz wojskowych, że jako żołnierze brali udział w wojnie 1939-45 r.,

2) kandydaci, którzy wykażą się co najmniej roczną pracą społeczną w organizacjach młodzieżowych, poświadczoną przez zarządy wojewódzkie odnośnych organizacji,

3) kandydaci, którzy wykażą się co najmniej roczną pracą zawodową związaną z obranym kierunkiem studiów, a więc:

a) technicznych - praktyką w przemyśle w charakterze robotnika lub technika,

b) lekarskich, stomatologicznych i farmaceutycznych - praktyką w Służbie Zdrowia z wyłączeniem pracy w charakterze pracownika administracyjnego,

c) weterynaryjnych, rolniczych, leśnych i ogrodniczych - praktyką w zakresie weterynarii, rolnictwa, leśnictwa i ogrodnictwa,

d) prawnych, ekonomicznych, administracyjnych, handlowych, spółdzielczych i społecznych - praktyką w sądach, urzędach i przedsiębiorstwach państwowych, samorządowych, spółdzielczych oraz w instytucjach społecznych,

4) nauczyciele.

§  8.
Podania o przyjęcie na pierwszy rok studiów winny być złożone we właściwym dziekanacie w terminie od 15 do 28 sierpnia 1948 r. włącznie.

Komisje wykonują swe czynności w czasie od 30 sierpnia do 31 października 1948 r.

Egzaminy wstępne odbywają się w terminie od 3 do 20 września 1948 r.

§  8a. 2
Kandydaci, którzy odbywali służbę w brygadach "Służba Polsce" w turnusie od 6 lipca do 28 sierpnia 1948 r. składają podania o przyjęcie na I rok studiów w terminie od 30 sierpnia do 4 września 1948 r. włącznie i składają egzaminy wstępne w terminie od 10 do 20 września 1948 r.
§  9.
Na wydziałach (oddziałach, studiach), na których liczba przyjętych nie osiągnęła liczby ustalonej, przeprowadzi się dodatkowe wpisy dla tych kandydatów, którzy ubiegali się o przyjęcie na inne wydziały (oddziały, studia) lub uczelnie w roku 1948 i zdali egzamin wstępy, a nie zostali przyjęci z powodu braku miejsc.

Zapisy dodatkowe odbywają się od dnia 27 września do dnia 9 października 1948 r.

§  10.
Wszyscy kandydaci, wymienieni w § 9 niniejszego rozporządzenia, składają egzamin według § 5 niniejszego rozporządzenia, z tym, że zwolnieni są od egzaminów z tych przedmiotów, z których otrzymali oceny co najmniej dostateczne przy poprzednim egzaminie.

Egzaminy dodatkowe odbywają się w terminie od dnia 11 do 23 października 1948 r.

§  11.
Regulamin komisji określi zarządzenie Ministra Oświaty.
§  12.
Rozporządzenie niniejsze nie dotyczy szkół wyższych, o których mowa w art. 112 dekretu z dnia 28 października 1947 r. o organizacji nauki i szkolnictwa wyższego.
§  13.
Rozporządzenie niniejsze wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
1 § 7 zmieniony przez § 1 lit. a) rozporządzenia z dnia 21 października 1948 r. (Dz.U.48.53.421) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 10 sierpnia 1948 r.
2 § 8a dodany przez § 1 lit. b) rozporządzenia z dnia 21 października 1948 r. (Dz.U.48.53.421) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 10 sierpnia 1948 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1948.29.196

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Tryb postępowania przy przyjmowaniu kandydatów na I rok studiów do państwowych szkół wyższych na rok szkolny 1948/49.
Data aktu: 19/05/1948
Data ogłoszenia: 16/06/1948
Data wejścia w życie: 16/06/1948