Podwyższenie grzywien, kar pieniężnych, kar porządkowych i nawiązek.

DEKRET
z dnia 26 kwietnia 1948 r.
o podwyższeniu grzywien, kar pieniężnych, kar porządkowych i nawiązek.

Na podstawie art. 4 Ustawy Konstytucyjnej z dnia 19 lutego 1947 r. o ustroju i zakresie działania najwyższych organów Rzeczypospolitej Polskiej i ustawy z dnia 9 marca 1948 r. o upoważnieniu Rządu do wydawania dekretów z mocą ustawy (Dz. U. R. P. Nr 15, poz. 107) - Rada Ministrów postanawia, a Rada Państwa zatwierdza, co następuje:
Art.  1.
1.
Podwyższa się pięćdziesięciokrotnie przewidziane w wydanych przed dniem 5 września 1939 r. przepisach prawa materialnego i formalnego grzywny, kary pieniężne, kary porządkowe i nawiązki, oznaczone stałą kwotą pieniężną, oraz górną granicę grzywien, kar pieniężnych, kar porządkowych i nawiązek, oznaczonych w określonej kwocie pieniężnej, niezależnie od tego, czy do ich wymierzania powołane są władze sądowe czy władze administracyjne.
2. 1
Przepisy ustępu pierwszego nie stosują się do przypadków określonych w art. 3.
3.
Podwyższa się również pięćdziesięciokrotnie górną granicę grzywien, kar pieniężnych i kar porządkowych, od której zawisły jest rodzaj czynu karalnego (występek lub wykroczenie) i właściwość władzy administracyjnej do orzekania za takie czyny.
Art.  2. 2

Uprawnienia władz administracyjnych do nakładania grzywny (kary pieniężnej) w drodze nakazu karnego 3 rozszerza się do 300 złotych, a w drodze doraźnego nakazu karnego - do 100 złotych.

Art.  3.

W wymienionych niżej przepisach wprowadza się następujące zmiany:

1)
w art. 11 ustawy z dnia 5 marca 1934 r. o nadzorze nad hodowlą bydła, trzody chlewnej i owiec w brzmieniu dekretu z dnia 25 czerwca 1946 r. (Dz. U. R. P. Nr 32, poz. 203) wyrazy "do 2.000 zł" zastępuje się wyrazami "do 15.000 zł" oraz w art. 12 tejże ustawy wyrazy "do 10.000 zł" zastępuje się wyrazami "do 50.000 zł",
2)
w art. 9 ustawy z dnia 13 marca 1934 r. o nadzorze nad hodowlą koni (Dz. U. R. P. z 1946 r. Nr 23, poz. 154) wyrazy "do 3.000 zł" zastępuje się wyrazami "do 80.000 zł",
3)
w art. 90 dekretu z dnia 25 września 1945 r. prawo o aktach stanu cywilnego (Dz. U. R. P. Nr 48, poz. 272) wyrazy "do 500 zł" zastępuje się wyrazami "do 10.000 zł",
4)
w art. 8 dekretu z dnia 2 sierpnia 1945 r. o urzędach zatrudnienia (Dz. U. R. P. Nr 30, poz. 182) wyrazy "do 25.000 zł" zastępuje się wyrazami "do 150.000 zł", a w art. 9 tego dekretu wyrazy "do 3.000 zł" zastępuje się wyrazami "do 30.000 zł",
5)
w art. 8 dekretu z dnia 27 czerwca 1946 r. o reglamentowanym zaopatrywaniu ludności w przedmioty powszechnego użytku (Dz. U. R. P. Nr 35, poz. 217) wyrazy "do 30.000 zł" zastępuje się wyrazami "do 150.000 zł",
6) 4
w art. 48 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu przymusowym w administracji (Dz.U.R.P. z 1928 r. Nr 36, poz. 342, z 1933 r. Nr 84, poz. 624, z 1934 r. Nr 110, poz. 976 i z 1945 r. Nr 50, poz. 284) wyraz "500 zł" zastępuje się wyrazem "50.000 zł",
7) 5
w dekrecie z dnia 23 czerwca 1945 r. kodeks wojskowego postępowania karnego (Dz.U.R.P. Nr 36, poz. 216) zastępuje się: w art. 33 wyrazy "do 500" wyrazami "do 15.000", a w art. 69 § 1 wyrazy "do 1.000" wyrazami "do 25.000".
Art.  4.

Grzywna (kara pieniężna) wymierzona za występek nie może być niższa od 250 złotych, a wymierzona za wykroczenie oraz kara porządkowa nie może być niższa od 50 złotych.

Art.  5. 6

1.W przypadku zamiany grzywny na karę pozbawienia wolności przyjmuje się jeden dzień więzienia za równoważnik grzywny od 15 złotych do 75 złotych, a jeden dzień aresztu za równoważnik 10 złotych do 50 złotych.

2.
Przepis ust. 1 nie narusza przepisów dekretu z dnia 4 marca 1953 r. o uzupełnieniu przepisów karnych w sprawach o niewykonanie dostaw obowiązkowych (Dz.U. Nr 14, poz. 55).
Art.  6.

Przepisów dekretu niniejszego nie stosuje się do grzywien, kar pieniężnych, kar porządkowych i nawiązek, wymierzonych za czyny popełnione przed jego wejściem w życie.

Art.  7.

Wykonanie niniejszego dekretu porucza się Prezesowi Rady Ministrów oraz Ministrom: Sprawiedliwości, Skarbu, Administracji Publicznej, Ziem Odzyskanych oraz innym ministrom każdemu w jego zakresie działania.

Art.  8.

Dekret niniejszy wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Z dniem tym traci moc obowiązującą dekret z dnia 16 listopada 1945 r. o podwyższeniu grzywien, kar pieniężnych, kar porządkowych oraz nawiązek (Dz. U. R. P. Nr 56, poz. 312).

1 Art. 1 ust. 2 zmieniony przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 1950 r. (Dz.U.50.21.184) zmieniającej nin. dekret z dniem 12 maja 1950 r.
2 Art. 2 zmieniony przez art. 3 ustawy z dnia 2 grudnia 1958 r. o zmianie ustawy z dnia 15 grudnia 1951 r. o orzecznictwie karno-administracyjnym (Dz.U.58.77.396) z dniem 1 marca 1959 r.
3 Obecnie: wyroku nakazowego, stosownie do art. 10 ustawy z dnia 10 stycznia 2003 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego, ustawy - Przepisy wprowadzające Kodeks postępowania karnego, ustawy o świadku koronnym oraz ustawy o ochronie informacji niejawnych (Dz.U.03.17.155), która wchodzi w życie z dniem 1 lipca 2003 r.
4 Art. 3 pkt 6 dodany przez art. 1 pkt 2 ustawy z dnia 26 kwietnia 1950 r. (Dz.U.50.21.184) zmieniającej nin. dekret z dniem 12 maja 1950 r.
5 Art. 3 pkt 7 dodany przez art. 1 ustawy z dnia 20 lipca 1950 r. (Dz.U.50.36.335) zmieniającej nin. dekret z dniem 26 sierpnia 1950 r.
6 Art. 5:

- zmieniony przez art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 26 kwietnia 1950 r. (Dz.U.50.21.184) zmieniającej nin. dekret z dniem 12 maja 1950 r.

- zmieniony przez art. 1 dekretu z dnia 18 lutego 1955 r. (Dz.U.55.9.57) zmieniającego nin. dekret z dniem 28 lutego 1955 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1948.24.161

Rodzaj: Dekret
Tytuł: Podwyższenie grzywien, kar pieniężnych, kar porządkowych i nawiązek.
Data aktu: 26/04/1948
Data ogłoszenia: 27/04/1948
Data wejścia w życie: 27/04/1948