Ustalanie cen na niektóre artykuły w przemyśle prywatnym i spółdzielczym.

DEKRET
z dnia 21 kwietnia 1948 r.
o ustalaniu cen na niektóre artykuły w przemyśle prywatnym i spółdzielczym.

Na podstawie art. 4 Ustawy Konstytucyjnej z dnia 19 lutego 1947 r. o ustroju i zakresie działania najwyższych organów Rzeczypospolitej Polskiej oraz ustawy z dnia 9 marca 1948 r. o upoważnieniu Rządu do wydawania dekretów z mocą ustawy (Dz. U. R. P. Nr 15, poz. 107) - Rada Ministrów postanawia, a Rada Państwa zatwierdza, co następuje:
Art.  1.
1.
Przepisy niniejszego dekretu stosuje się do przedsiębiorstw przemysłowych i rzemieślniczych o charakterze wytwórczym lub przetwórczym, stanowiących własność osób fizycznych lub prawnych prawa prywatnego.
2.
Spod działania przepisów niniejszego dekretu wyłącza się jedynie przedsiębiorstwa wymienione w art. 1 pkt a), b) i d) dekretu z dnia 24 września 1947 r. o ustalaniu cen w przedsiębiorstwach prowadzonych przez Państwo lub samorząd (Dz. U. R. P. Nr 61, poz. 337) oraz w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 17 października 1947 r. w sprawie normowania wynagrodzeń za usługi oraz za wartość pracy i wydatków przy umowie o dzieło i przy wytwarzaniu lub przetwarzaniu artykułów pierwszej potrzeby (Dz. U. R. P. Nr 67, poz. 418).
Art.  2.

Minister Przemysłu i Handlu w porozumieniu z zainteresowanymi ministrami ustali wykazy:

I. - artykułów

1. - powszedniego użytku,

2. - wytwarzanych z surowców objętych reglamentacją państwową w zakresie rozdzielnictwa,

3. - pomocniczych dla przemysłu państwowego oraz

II. - ceny tych artykułów bądź dopuszczalną przy obliczaniu tych cen wysokość zysku brutto, które mogą być pobierane w przedsiębiorstwach, wymienionych w art. 1 ust. 1.

Art.  3.

Ceny lub dopuszczalne wysokości zysku brutto na poszczególne artykuły lub ich grupy ustala Minister Przemysłu i Handlu po wysłuchaniu opinii organizacji spółdzielczych, samorządu gospodarczego, zrzeszeń branżowych kupiectwa prywatnego oraz organizacji branżowych przemysłu państwowego.

Art.  4.
1.
Kto żąda lub pobiera ceny wyższe niż przewidziane w art. 2 lub dopuszcza się takich nieuczciwych czynności lub zaniechań, które mogłyby wywołać zwyżkę cen, a w szczególności, kto bierze udział w handlu łańcuszkowym albo kto dla osiągnięcia nadmiernego zysku skupuje, gromadzi lub ukrywa artykuły, objęte wykazami, przewidzianymi w art. 2, podlega karze więzienia do lat 5 i grzywny do 5.000.000 zł lub jednej z tych kar.
2.
Tej samej karze podlega, kto prowadząc przedsiębiorstwo, określone w art. 1 ust. 1, lub sprawując nad nim nadzór dopuszcza do popełnienia przestępstw określonych w ust. 1 niniejszego artykułu.
3.
Jeżeli sprawca działa nieumyślnie, podlega karze aresztu do jednego roku i grzywny do 500.000 zł lub jednej z tych kar.
4.
Przepisy art. 16-18 ustawy z dnia 2 czerwca 1947 r. o zwalczaniu drożyzny i nadmiernych zysków w obrocie handlowym (Dz. U. R. P. Nr 43, poz. 218) stosuje się odpowiednio.
Art.  5.

Wykonanie niniejszego dekretu porucza się Ministrowi Przemysłu i Handlu w porozumieniu z właściwymi ministrami.

Art.  6.

Dekret niniejszy wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1948.23.157

Rodzaj: Dekret
Tytuł: Ustalanie cen na niektóre artykuły w przemyśle prywatnym i spółdzielczym.
Data aktu: 21/04/1948
Data ogłoszenia: 27/04/1948
Data wejścia w życie: 27/04/1948