Zakaz wywozu mienia ruchomego z obszaru Ziem Odzyskanych.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA ZIEM ODZYSKANYCH
z dnia 17 lutego 1948 r.
w sprawie zakazu wywozu mienia ruchomego z obszaru Ziem Odzyskanych. *

Na podstawie art. 66 dekretu z dnia 13 czerwca 1946 r. o przestępstwach szczególnie niebezpiecznych w okresie odbudowy Państwa (Dz. U. R. P. Nr 30, poz. 192) zarządzam, co następuje:
§  1.
Wywóz mienia ruchomego z obszaru Ziem Odzyskanych poza przedmiotami wymienionymi w § 4 niniejszego rozporządzenia, bez zezwolenia właściwej władzy, jest zabroniony.
§  2.
1.
Minister Ziem Odzyskanych udziela zezwoleń na wywóz mienia ruchomego w przypadkach wyjątkowo uzasadnionych i jeżeli wydanie zezwolenia według niniejszego rozporządzenia nie należy do władz innych.
2.
Minister Przemysłu i Handlu wydaje zezwolenia na wywóz:
1)
surowców, półfabrykatów, fabrykatów, maszyn i narzędzi pracy, wymagających wywiezienia w związku z ogólnym planem gospodarczym Ministerstwa Przemysłu i Handlu, a posiadanych lub wyprodukowanych przez podległe mu przedsiębiorstwa państwowe, nie wyłączając zakładów przemysłu spożywczego, konserwowego i fermentacyjnego oraz towarów znajdujących się w tych zakładach;
2)
towarów z produkcji bieżącej, wytworzonych przez spółdzielnie i przedsiębiorstwa prywatne, jeżeli produkcja nie jest niezbędna dla potrzeb miejscowych i jeżeli towary zostały wytworzone z surowców lub półfabrykatów, nie stanowiących mienia poniemieckiego. Jeżeli towar jest wytworzony z surowców lub półfabrykatów poniemieckich, zezwolenie może być wydane po udowodnieniu nabycia ich w urzędzie likwidacyjnym lub zapłacenia ceny w Funduszu Inwestycyjno-Obrotowym Przemysłu Ziem Odzyskanych.

Minister Przemysłu i Handlu może uprawnienia określone w ustępie niniejszym przelać na wydziały przemysłu i handlu urzędów wojewódzkich.

3.
Minister Odbudowy wydaje zezwolenia na wywóz:
1)
baraków poniemieckich, z wyjątkiem baraków znajdujących się na terenie zakładów przemysłowych, objętych przez Ministerstwo Przemysłu i Handlu,
2) 1
materiałów budowlanych, nie wymienionych w § 4 pkt 8 i 18, wyprodukowanych przez podległe mu zakłady.
4. 2
Wojewodowie na Ziemiach Odzyskanych mają prawo znieść na stałe lub na czas ograniczony zakaz wywozu zwierząt rzeźnych i hodowlanych z wyjątkiem krów i koni bądź z całego województwa, bądź z określonej jego części.
5. 3
Właściwi starostowie udzielają zezwoleń na wywóz nowych wyrobów stolarskich z produkcji bieżącej, pod warunkiem, iż przedmioty wywożone zostały wyprodukowane z surowców nie poniemieckich lub też, iż złożono dowód z urzędu likwidacyjnego o uiszczeniu ceny kupna za surowiec poniemiecki.
6. 4
Centralny Zarząd Państwowych Zakładów Graficznych może do dnia 31 grudnia 1949 r. wydawać zezwolenia na wywóz maszyn, aparatów i narzędzi drukarskich.
§  3.
Zezwolenia na wywóz są wydawane według wzoru załączonego do niniejszego rozporządzenia pod skutkiem nieważności.
§  4.
Nie wymagają zezwolenia na wywóz następujące przedmioty:
1)
odzież, bielizna, pościel i bielizna pościelowa w takiej ilości, iż nie zachodzi podejrzenie, że jest wywożona w celach spekulacyjnych, oraz przedmioty używane normalnie w związku z podróżą,
2) 5
broń, amunicja, materiały wybuchowe i sprzęt ściśle wojskowy, ujawnienie przerzutów którego byłoby naruszeniem tajemnicy wojskowej a także materiały wybuchowe dla celów górniczych oraz środki zapalające do tych materiałów,
3) 6
wełna, szczecina przędza, gotowe wyroby włókiennicze i konfekcyjne z wyjątkiem dywanów, poza dywanami wymienionymi w pkt 16,
4) 7
ziemiopłody, ich przetwory, świnie, drób oraz wszelkie artykuły żywnościowe,
5)
papier, wszelkie wyroby papierowe, druki, wydawnictwa i książki,
6)
fajans, szkło, kryształy i porcelana,
7)
kamienie wszelkiego rodzaju i wyroby z kamienia,
8) 8
cement, wyroby betonowe, wapno, gips, cegła, dachówka, dreny, łupek, materiały, surowce i wyroby ogniotrwałe, płytki ceramiczne, kwasoodporne, farby ceramiczne, barwniki, topniki, emalie, chemikalia ceramiczne, naczynia blaszane,
9)
smoła, papa i pak,
10)
nawozy sztuczne,
11)
kwas siarczany i solny,
12)
benzol, tiocol, sól glauberska, arszenik, minia, biel ołowiana, biel cynkowa, karbid i świece,
13)
zabawki i gry,
14) 9
sól, zapałki z opakowaniem, wyroby tytoniowe z opakowaniami, spirytus, surówka i wódka z opakowaniem oraz lak, kora korkowa, korki, kapsle, soki, nalewki, esencje
15) 10
wyroby hutnicze (surówka, stal, blacha, rury, szyny liny, gwoździe, drut i wyroby z drutu) na podstawie faktur wydawanych przez huty,
16)
dywany produkcji bieżącej na podstawie faktur zakładów produkcyjnych,
17)
opakowania zwrotne ze stacji odbioru do stacji nadania towaru dla instytucji, która towar ten nadała, po przedstawieniu dowodów wywiezienia tych towarów w opakowaniach,
18) 11
drzewo opałowe, użytkowe i budowlane, nowa stolarszczyzna budowlana, deszczułki posadzkowe, podkłady tarte, materiały oprawne (słupy, kopalniaki, papierówka), materiały ciosane i łupane (bindry, klepki, podkłady ciosane) oraz żywica, terpentyna, kalafonia, ściółka torfowa i produkty suchej destylacji drewna (węgiel drzewny, octan wapnia, surówka metylowa),
19)
skóry surowe oraz
20)
wyroby farmaceutyczne,,
21) 12
węgiel kamienny, koks, antracyt,
22) 13
zużyte płyty gramofonowe i patefonowe oraz złom płytowy,
23) 14
pojazdy mechaniczne, rowery i ich części.
§  5.
1.
Kontrolę wywozu wykonują kontrolerzy Ministerstwa Ziem Odzyskanych, funkcjonariusze urzędów likwidacyjnych i organy Milicji Obywatelskiej.
2. 15
W kontroli wykonywanej przez organy określone w ust. 1, mogą brać udział, przedstawiciele rad narodowych, związków zawodowych i międzypartyjnych organizacyj politycznych.
§  6.
1.
Przedmioty wywożone bez zezwolenia, o ile nie stanowią ruchomości wymienionych w § 4, ujawnione przez organy wymienione w § 5 ust. 1 podlegają zatrzymaniu przez Milicję Obywatelską.
2.
O zatrzymaniu winien być sporządzony protokół według wzoru załączonego do niniejszego rozporządzenia. Odpisy protokółu otrzymuje przewożący, właściwy prokurator oraz terenowo właściwy urząd likwidacyjny, który jest zobowiązany przejąć niezwłocznie od Milicji Obywatelskiej zatrzymane ruchomości. O ile zachodzi podejrzenie, że przewóz przedmiotów zatrzymanych ma charakter procederu, spekulacji lub też jest dokonany przy wykorzystaniu stanowiska w służbie publicznej albo był wynikiem wstrętu do pracy, odpis protokółu otrzymuje Komisja Specjalna do Walki z Nadużyciami i Szkodnictwem Gospodarczym.
§  7.
W razie potrzeby przedmioty ulegają zatrzymaniu wraz z opakowaniem.
§  8.
Przedmioty zatrzymane pozostają pod dozorem urzędu likwidacyjnego i ulegają wydaniu na mocy decyzji sądu, prokuratora lub Komisji Specjalnej do Walki z Nadużyciami i Szkodnictwem Gospodarczym.
§  9.
Urząd likwidacyjny wydaje potwierdzenie odbioru przedmiotów przekazanych mu przez organy Milicji Obywatelskiej, oddzielnie dla każdej osoby, której ruchomości zatrzymano, ze szczegółowym wymienieniem i opisem tych przedmiotów.
§  10.
Rozporządzenie niniejsze wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą obowiązującą od dnia 12 lipca 1946 r.

ZAŁĄCZNIK 

ZEZWOLENIE NA WYWÓZ

..................................................

Notka Redakcji Systemu Informacji Prawnej LEX

Grafiki zostały zamieszczone wyłącznie w Internecie. Obejrzenie grafik podczas pracy z programem Lex wymaga dostępu do Internetu.

..................................................

grafika
* Z dniem 1 marca 1951 r. ustanowiony nin. rozporządzeniem zakaz wywozu mienia ruchomego poniemieckiego z Ziem Odzyskanych pozostaje w mocy, zgodnie z § 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 28 lutego 1951 r. (Dz.U.51.12.98).
1 § 2 ust. 3 pkt 2 zmieniony przez § 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 14 września 1948 r. (Dz.U.48.49.376) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 18 października 1948 r.
2 § 2 ust. 4 dodany przez § 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 14 września 1948 r. (Dz.U.48.49.376) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 18 października 1948 r.
3 § 2 ust. 5 według numeracji ustalonej przez § 1 pkt 3 rozporządzenia z dnia 14 września 1948 r. (Dz.U.48.49.376) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 18 października 1948 r.
4 § 2 ust. 6 według numeracji ustalonej przez § 1 pkt 3 rozporządzenia z dnia 14 września 1948 r. (Dz.U.48.49.376) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 18 października 1948 r.
5 § 4 pkt 2 zmieniony przez § 1 pkt 4 rozporządzenia z dnia 14 września 1948 r. (Dz.U.48.49.376) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 18 października 1948 r.
6 § 4 pkt 3 zmieniony przez § 1 pkt 5 rozporządzenia z dnia 14 września 1948 r. (Dz.U.48.49.376) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 18 października 1948 r.
7 § 4 pkt 4 zmieniony przez § 1 pkt 6 rozporządzenia z dnia 14 września 1948 r. (Dz.U.48.49.376) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 18 października 1948 r.
8 § 4 pkt 8 zmieniony przez § 1 pkt 7 rozporządzenia z dnia 14 września 1948 r. (Dz.U.48.49.376) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 18 października 1948 r.
9 § 4 pkt 14 zmieniony przez § 1 pkt 8 rozporządzenia z dnia 14 września 1948 r. (Dz.U.48.49.376) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 18 października 1948 r.
10 § 4 pkt 15 zmieniony przez § 1 pkt 9 rozporządzenia z dnia 14 września 1948 r. (Dz.U.48.49.376) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 18 października 1948 r.
11 § 4 pkt 18 zmieniony przez § 1 pkt 10 rozporządzenia z dnia 14 września 1948 r. (Dz.U.48.49.376) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 18 października 1948 r.
12 § 4 pkt 21 dodany przez § 1 pkt 11 rozporządzenia z dnia 14 września 1948 r. (Dz.U.48.49.376) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 18 października 1948 r.
13 § 4 pkt 22 dodany przez § 1 pkt 11 rozporządzenia z dnia 14 września 1948 r. (Dz.U.48.49.376) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 18 października 1948 r.
14 § 4 pkt 23 dodany przez § 1 pkt 11 rozporządzenia z dnia 14 września 1948 r. (Dz.U.48.49.376) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 18 października 1948 r.
15 § 5 ust. 2 zmieniony przez § 1 pkt 12 rozporządzenia z dnia 14 września 1948 r. (Dz.U.48.49.376) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 18 października 1948 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1948.11.82

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Zakaz wywozu mienia ruchomego z obszaru Ziem Odzyskanych.
Data aktu: 17/02/1948
Data ogłoszenia: 11/03/1948
Data wejścia w życie: 11/03/1948, 12/07/1946