Zarachowania i odliczenia przy przekazywaniu mienia nierolniczego na Ziemiach Odzyskanych i obszarze b. Wolnego Miasta Gdańska.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA ZIEM ODZYSKANYCH I MINISTRA ADMINISTRACJI PUBLICZNEJ
z dnia 6 grudnia 1947 r.
wydane w porozumieniu z Ministrami: Obrony Narodowej, Skarbu, Przemysłu i Handlu oraz Odbudowy w sprawie zarachowań i odliczeń przy przekazywaniu mienia nierolniczego na Ziemiach Odzyskanych i obszarze b. Wolnego Miasta Gdańska.

Na podstawie art. 9 ust. 4, art. 10 ust. 1 i art. 12 dekretu z dnia 6 grudnia 1946 r. o przekazywaniu przez Państwo mienia nierolniczego na obszarze Ziem Odzyskanych i b. Wolnego Miasta Gdańska (Dz. U. R. P. Nr 71, poz. 389) zarządza się, co następuje:
§  1.
Powołane w rozporządzeniu niniejszym artykuły bez bliższego określenia oznaczają artykuły wyżej przytoczonego dekretu.
§  2.
1.
Za mienie nieruchome, którego wartość może być przedmiotem zarachowania w myśl art. 9 ust. 1, uważa się nieruchomość w rozumieniu prawa rzeczowego (Dz. U. R. P. z 1946 r. Nr 57, poz. 319).
2.
Prawo do zarachowania służy osobom, które były właścicielami mienia w chwili repatriacji lub w chwili pozostawienia go na terenach wskazanych w art. 9 ust. 1 oraz ich spadkobiercom.
3.
Prawo do zarachowania służy również w przypadku, gdy mienie pozostawione przestało być po 1 września 1939 r. na podstawie aktów ustawodawczych przedmiotem własności prywatnej.
§  3.
Władze wskazane w § 6 ustalają na wniosek osób uprawnionych mienie i jego wartość podlegającą zarachowaniu według zasad postępowania dowodowego, ustalonych w rozporządzeniu Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym (Dz. U. R. P. Nr 36, poz. 341 wraz z późniejszymi zmianami).
§  4.
Wartość mienia, podlegającego zarachowaniu, ustala się na podstawie norm szacunkowych, stosowanych przy przymusowym ubezpieczeniu od ognia z uwzględnieniem współczynników dla określenia wartości mienia, uchwalonych przez Główną Komisję Klasyfikacyjno-Szacunkową.
§  5.
Prawo do zarachowania może być wykorzystane tylko jeden raz. Osoba ubiegająca się o zarachowanie powinna podać całe mienie nieruchome, jakie pozostawiła na terenach określonych w art. 9 ust. 1, bądź całość mienia, które podlega zarachowaniu na podstawie umów międzynarodowych.
§  6.
1.
Władzą powołaną do ustalania prawa do zarachowania i jego wysokości jest komisja osadnictwa nierolniczego właściwa ze względu na miejsce położenia mienia, o którego przekazanie ubiega się osoba uprawniona.
2.
Ustalenie prawa do zarachowania na podstawie dekretu z dnia 6 września 1946 r. o ustroju rolnym i osadnictwie na obszarze Ziem Odzyskanych i b. Wolnego Miasta Gdańska (Dz. U. R. P. Nr 49, poz. 279) jest równoznaczne z ustaleniem prawa do zarachowania przez komisję osadnictwa nierolniczego.
§  7.
Termin zgłaszania wniosków o ustalenie prawa do zarachowania wynosi:
a)
dla osób przebywających w dniu wejścia w życie niniejszego rozporządzenia na obszarze Rzeczypospolitej 6 miesięcy od tej daty,
b)
dla osób przebywających za granicą 6 miesięcy od daty przybycia do kraju, nie może być jednak późniejszy niż 31 grudnia 1948 r.

Niezgłoszenie uprawnień, w terminach przewidzianych wyżej, powoduje ich utratę.

§  8.
1.
Osobom wymienionym w art. 7 ust. 1 pkt 2, 3 i 4 odlicza się od ceny nabycia lub czynszu dzierżawnego za przekazane mienie 50% tej ceny lub czynszu nie więcej jednak niż kwotę, odpowiadającą 50% wartości budynku, o którym mowa w § 9.
2.
Osoba uprawniona do uzyskania odliczenia może wykorzystać swoje uprawnienia tylko jeden raz bez względu na to, czy posiada uprawnienia do odliczania z jednego czy więcej tytułów.
3.
Osoby, wymienione w art. 7 ust. 1 pkt 4, które swoje uprawnienia do uzyskania odliczenia wywodzą ze stosunku prawnego do tej samej osoby, nie mogą łącznie uzyskać odliczenia wyższego, niż przewidziane w ust. 1.
§  9.
Zastosowanie odliczeń, o których mowa w § 8, następuje niezależnie od zarachowania za mienie pozostawione, z tym że wartość zarachowania i odliczenia łącznie nie może być wyższa niż przeciętna wartość budynku na Ziemiach Odzyskanych i obszarze b. Wolnego Miasta Gdańska o powierzchni użytkowej pomieszczeń równającej się 220 m2.
§  10.
Zarachowanie lub odliczenie przewidziane w art. 9 i 10 nie może nastąpić w przypadku, gdy przedmiotem przekazania są obiekty mieszkalne typu willowego o luksusowym wyposażeniu.
§  11.
1.
Prawo do zarachowania za mienie pozostawione mają tylko te osoby, które zamieszkają na stałe na Ziemiach Odzyskanych lub na terenie b. Wolnego Miasta Gdańska do 31 grudnia 1947 r. W stosunku do osób, wymienionych w § 7 lit. b, termin wyżej podany przedłuża się do czasu przewidzianego dla zgłaszania wniosków o zarachowanie.
2.
Osoby, wymienione w art. 7 ust. 1 pkt 2, 3 i 4, mają prawo do odliczenia pod warunkiem, że zamieszkały na stałe na Ziemiach Odzyskanych lub terenie b. Wolnego Miasta Gdańska do dnia 9 maja 1946 r. bądź w 6 miesięcy od daty powstania warunków, uzasadniających prawo do odliczenia.
3.
Osoby przeniesione służbowo poza teren Ziem Odzyskanych lub b. Wolnego Miasta Gdańska nie tracą uprawnień, wynikających z art. 9 lub 10, jeżeli zarachowanie lub odliczenie nastąpić ma przy przekazaniu mienia, które osoby te zagospodarowały i które użytkują za pośrednictwem swych rodzin lub osób będących na ich utrzymaniu.
4.
Żołnierze służby czynnej, wymienieni w art. 7 ust. 1 pkt 2, pełniący służbę poza obszarem Ziem Odzyskanych i b. Wolnego Miasta Gdańska korzystają z uprawnień, wynikających z art. 9 i 10, jeżeli zarachowanie albo odliczenie nastąpić ma przy przekazaniu mienia, które osoby te zagospodarowały i które użytkują za pośrednictwem swych rodzin lub osób, będących na ich utrzymaniu.
§  12.
Rozporządzenie niniejsze wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1947.75.482

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Zarachowania i odliczenia przy przekazywaniu mienia nierolniczego na Ziemiach Odzyskanych i obszarze b. Wolnego Miasta Gdańska.
Data aktu: 06/12/1947
Data ogłoszenia: 22/12/1947
Data wejścia w życie: 22/12/1947