Organizacja i zakres działania władz administracji morskiej.

DEKRET
z dnia 5 września 1947 r.
o organizacji i zakresie działania władz administracji morskiej.

Na podstawie art. 4 Ustawy Konstytucyjnej z dnia 19 lutego 1947 r. o ustroju i zakresie działania najwyższych organów Rzeczypospolitej Polskiej i ustawy z dnia 4 lipca 1947 r. o upoważnieniu Rządu do wydawania dekretów z mocą ustawy (Dz. U. R. P. Nr 49, poz. 252) - Rada Ministrów postanawia, a Rada Państwa zatwierdza, co następuje:

I. 

PRZEPISY OGÓLNE.

Art.  1.
1.
Sprawy żeglugi morskiej, morskich portów handlowych, morza przybrzeżnego i pasa nadbrzeżnego, z wyjątkiem basenów i nadbrzeży podległych Dowództwu Marynarki Wojennej, należą do właściwości władz administracji morskiej podległych Ministrowi Żeglugi.
2.
Władzami administracji morskiej są urzędy morskie.
3. 1
 Organami urzędów morskich w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa żeglugi i porządku na obszarze portu i redzie są kapitanaty portu.
4.
 Ilość urzędów morskich i kapitanatów portów oraz ich właściwość miejscową i siedziby ustali Minister Żeglugi w drodze rozporządzeń.
Art.  2.

Granice terytorialne morskich portów handlowych i ich klasyfikację ustali w drodze rozporządzeń Minister Żeglugi w porozumieniu z Ministrami: Administracji Publicznej, Ziem Odzyskanych, Odbudowy, Komunikacji, Obrony Narodowej i Skarbu z każdym w zakresie jego właściwości.

Art.  3.
1.
Szerokość pasa nadbrzeżnego określi Minister Żeglugi w porozumieniu z zainteresowanymi ministrami w drodze rozporządzenia.
2.
Na wznoszenie budowli, na dokonywanie zmian zalesienia i zadrzewienia, jak i na inne zmiany rodzaju użytkowania lub ukształtowania terenów w pasie nadbrzeżnym, zezwolenie właściwej władzy przewidziane w odpowiednich przepisach wymaga uprzedniej zgody urzędu morskiego. Urzędy morskie udzielają zgody w porozumieniu z Dowództwem Marynarki Wojennej.

II. 

URZĘDY MORSKIE.

Art.  4.
1.
Zakres działania urzędu morskiego obejmuje sprawy:
1)
ochrony i bezpieczeństwa żeglugi na obszarze portów i dróg morskich;
2)
bezpieczeństwa statków morskich;
3)
budowy i eksploatacji portów i urządzeń portowych;
4)
administracji i porządku na obszarze portów, redy, morza przybrzeżnego i pasa nadbrzeżnego w zakresie uregulowanym niniejszym dekretem i innymi przepisami szczególnymi.
2.
W szczególności do zakresu działania urzędów morskich należą sprawy:
1)
utrzymania i pogłębiania dróg żeglugowych;
2)
sygnalizacji nautycznej oraz utrzymywania nadzoru i budowy wszelkich urządzeń służących do sygnalizacji;
3)
organizacji pilotażu;
4)
ratownictwa morskiego i rozbitków morskich;
5)
klasyfikacji i inspekcji technicznej statków;
6)
pomiaru morskich statków handlowych,
7)
dozoru nad kotłami parowymi morskich statków handlowych;
8)
budowy, zarządu i eksploatacji państwowych portów morskich, przystani i urządzeń portowych;
9)
nadzoru nad budową, utrzymaniem i eksploatacją morskich portów, przystani i urządzeń portowych, stanowiących własność lub będących w posiadaniu instytucyj komunalnych, społecznych lub prywatnych;
10)
opłat portowych;
11)
budowy i utrzymania umocnień brzegowych, wydm nadbrzeżnych i zalesień ochronnych w pasie nadbrzeżnym;
12)
służby żeglarskiej morskiej, dyplomów oficerów marynarki handlowej i zaciągu załóg;
13)
ewidencji ruchu statków i ruchu osobowego i towarowego w portach morskich;
14)
organizacji i nadzoru nad działalnością podległych urzędów i organów oraz rozstrzygania odwołań od ich orzeczeń i zarządzeń;
15)
inne zlecone z mocy niniejszego dekretu i przepisów szczególnych.
Art.  5.
1.
Na czele urzędu morskiego stoi dyrektor.
2.
Organizację wewnętrzną urzędu morskiego i podległych mu organów ustali Minister Żeglugi w drodze zarządzenia, ogłoszonego w Monitorze Polskim.
Art.  6.
1.
Dyrektor urzędu morskiego wydaje zgodnie z obowiązującymi przepisami i ogłasza we właściwym dzienniku wojewódzkim rozporządzenia porządkowe w zakresie spraw, wyszczególnionych w art. 4 ust. 1 pkt 1 i 4, a nieunormowanych osobnymi przepisami.
2.
Dyrektor urzędu morskiego może ustanowić poza siedzibą urzędu morskiego organa pomocnicze uprawnione do stałego spełniania na oznaczonym obszarze określonych zadań dotyczących urządzeń sygnalizacji nautycznej, wydm, zalesień ochronnych itp.

III. 

KAPITANATY PORTU.

Art.  7. 2

 (uchylony).

Art.  8.

 Zakres działania kapitanatu portu obejmuje sprawy:

1)
zapewnienie bezpieczeństwa żeglugi i porządku na obszarze portu i redzie, w szczególności:
a)
bezpieczeństwa statków, załóg, pasażerów i ładunków podczas postoju, wyładowania i załadowania towarów oraz podczas ruchu statków w obrębie portu;
b)
regulowanie ruchu i postoju statków w obrębie portu;
c)
prowadzenie rejestracji statków wchodzących i wychodzących z portu i kontrolowanie ich dokumentów;
d)
bezpieczeństwo ogniowe w obrębie portu;
2)
pilotażu;
3)
współdziałania z władzami celnymi, kolejowymi, dróg wodnych, bezpieczeństwa publicznego i ochrony pogranicza i służby zdrowia;
4)
inne zlecone.
Art.  9.

Dyrektor urzędu morskiego może zlecić kapitanatowi portu zarząd i eksploatację morskich portów handlowych II i III klasy, przystani i urządzeń portowych oraz utrzymywanie w tychże portach znaków nawigacyjnych.

Art.  10. 3

 Na czele kapitanatu portu stoi kapitan portu.

Art.  10a.

  4  W morskich portach handlowych, wydzielonych z administracji państwowej na podstawie dekretu z dnia 3 stycznia 1947 r. o tworzeniu przedsiębiorstw państwowych (Dz. U. R. P. Nr 8, poz. 42) funkcje kapitanatu portu przekazuje się przedsiębiorstwu zarządzającemu portem. Funkcje te będzie wykonywać w przedsiębiorstwie kapitanat portu, podległy pod względem rzeczowym w zakresie tych funkcji właściwemu urzędowi morskiemu.

IV. 

STRAŻ OBIEKTÓW PORTOWYCH. 5  

Art.  11.

  6

1.
 Do ochrony obiektów, położonych na obszarze portów, morza przybrzeżnego i pasa nadbrzeżnego, powołuje się Straż Obiektów Portowych, podległą służbowo bezpośrednio kapitanowi portu.
2.
Do zakresu działania Straży Obiektów Portowych należy:
1)
ochrona statków i ładunków podczas postoju, wyładowania i załadowania, czuwanie nad działaniem znaków nawigacyjnych i ruchem statków w obrębie portu, redy i morza przybrzeżnego,
2)
ochrona obiektów i urządzeń portowych,
3)
czuwanie nad bezpieczeństwem ogniowym w obrębie portu i redy,
3.
Funkcjonariuszom Straży Obiektów Portowych przysługuje prawo posiadania i użycia broni w przypadkach, w których to prawo przysługuje wartownikom cywilnym w myśl ustawy z dnia 9 kwietnia 1936 r. (Dz. U. R. P. Nr 28, poz. 221).
4.
Organizację i przepisy służbowe Straży Obiektów Portowych ustali Minister Żeglugi w porozumieniu z Ministrami: Bezpieczeństwa Publicznego i Obrony Narodowej.
Art.  12. 7

 W przypadkach, przewidzianych w art. 10a, funkcje Straży Obiektów Portowych wykonują właściwe organa przedsiębiorstwa zarządzającego portem, podległe pod względem służbowym organowi przedsiębiorstwa, wykonującemu czynności kapitanatu portu.

Art.  12a.

  8  Organa Bezpieczeństwa Publicznego są uprawnione do kontrolowania działalności Straży Obiektów Portowych i organów przedsiębiorstwa zarządzającego portem, wymienionymi w art. 12.

V. 

PRZEPISY KARNE.

Art.  13.

  9

1.
 Kto wykracza przeciwko rozporządzeniom, wydanym na podstawie art. 6 ust. 1 niniejszego dekretu - podlega karze aresztu do trzech miesięcy i grzywny do wysokości stu pięćdziesięciu tysięcy złotych lub jednej z tych kar.
2.
Do orzekania powołane są urzędy morskie, które stosują odpowiednie przepisy rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu karno-administracyjnym (Dz. U. R. P. Nr 38, poz. 365).
3.
Dyrektor Urzędu Morskiego za zgodą Ministra Żeglugi może w drodze rozporządzeń upoważnić do nakładania kar w formie nakazów karnych podległe mu organa, a funkcjonariuszów Milicji Obywatelskiej do nakładania grzywien w drodze doraźnych mandatów karnych w przypadkach i na zasadach, przewidzianych w art. 50 i 51 powołanego rozporządzenia

VI. 

PRZEPISY KOŃCOWE.

Art.  14.

Wykonanie niniejszego dekretu porucza się Ministrowi Żeglugi w porozumieniu z zainteresowanymi ministrami.

Art.  15.
1.
Dekret niniejszy wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
2.
Równocześnie tracą moc obowiązującą: rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 3 kwietnia 1922 r. w sprawie utworzenia Urzędu Marynarki Handlowej w Gdańsku (Dz. U. R. P. Nr 32, poz. 258), rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o organizacji i zakresie działania władz marynarki handlowej (Dz. U. R. P. Nr 38, poz. 366), rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 6 marca 1928 r. o poddaniu Kapitanatu Portu Morskiego w Tczewie kompetencji Urzędu Marynarki Handlowej w Gdyni i uregulowaniu innych spraw związanych z żeglugą morską w porcie tczewskim (Dz. U. R. P. Nr 26, poz. 233).
1 Art. 1 ust. 3 zmieniony przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 4 lutego 1950 r. (Dz.U.50.6.55) zmieniającej nin. dekret z dniem 1 stycznia 1950 r.
2 Art. 7 uchylony przez art. 1 pkt 2 ustawy z dnia 4 lutego 1950 r. (Dz.U.50.6.55) zmieniającej nin. dekret z dniem 1 stycznia 1950 r.
3 Art. 10 zmieniony przez art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 4 lutego 1950 r. (Dz.U.50.6.55) zmieniającej nin. dekret z dniem 1 stycznia 1950 r.
4 Art. 10a dodany przez art. 1 pkt 4 ustawy z dnia 4 lutego 1950 r. (Dz.U.50.6.55) zmieniającej nin. dekret z dniem 1 stycznia 1950 r.
5 Tytuł rozdziału IV zmieniony przez art. 1 pkt 5 ustawy z dnia 4 lutego 1950 r. (Dz.U.50.6.55) zmieniającej nin. dekret z dniem 1 stycznia 1950 r.
6 Art. 11 zmieniony przez art. 1 pkt 6 ustawy z dnia 4 lutego 1950 r. (Dz.U.50.6.55) zmieniającej nin. dekret z dniem 1 stycznia 1950 r.
7 Art. 12 zmieniony przez art. 1 pkt 7 ustawy z dnia 4 lutego 1950 r. (Dz.U.50.6.55) zmieniającej nin. dekret z dniem 1 stycznia 1950 r.
8 Art. 12a dodany przez art. 1 pkt 8 ustawy z dnia 4 lutego 1950 r. (Dz.U.50.6.55) zmieniającej nin. dekret z dniem 1 stycznia 1950 r.
9 Art. 13 zmieniony przez art. 1 pkt 9 ustawy z dnia 4 lutego 1950 r. (Dz.U.50.6.55) zmieniającej nin. dekret z dniem 1 stycznia 1950 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1947.60.328

Rodzaj: Dekret
Tytuł: Organizacja i zakres działania władz administracji morskiej.
Data aktu: 05/09/1947
Data ogłoszenia: 20/09/1947
Data wejścia w życie: 20/09/1947