Przejście na własność Państwa mienia pozostałego po osobach przesiedlonych do Z.S.R.R.

DEKRET
z dnia 5 września 1947 r.
o przejściu na własność Państwa mienia pozostałego po osobach przesiedlonych do Z.S.R.R.

Na mocy art. 4 Ustawy Konstytucyjnej z dnia 19 lutego 1947 r. o ustroju i zakresie działania najwyższych organów Rzeczypospolitej Polskiej i ustawy z dnia 4 lipca 1947 r. o upoważnieniu Rządu do wydawania dekretów z mocą ustawy (Dz. U. R. P. Nr 49, poz. 252) - Rada Ministrów postanawia, a Rada Państwa zatwierdza, co następuje:
Art.  1. 1

1.
Wszelkie mienie ruchome i nieruchome osób przesiedlonych do Z.S.R.R. pozostałe na obszarze Państwa Polskiego przechodzi z mocy samego prawa z chwilą przesiedlenia tych osób na własność Państwa bez odszkodowania.
2.
Na własność Skarbu Państwa przechodzi również mienie osób prawnych, których istnienie lub działalność wskutek przesiedlenia do Z.S.R.R. ich członków lub osób tą działalnością objętych stała się bezprzedmiotowa. Do stwierdzenia tej okoliczności powołana jest władza właściwa do sprawowania nadzoru państwowego nad daną kategorią osób prawnych.
Art.  2.
1.
Prawa osób trzecich z tytułu umów o przeniesienie własności mienia, o którym mowa w art. 1, zawartych ważnie przed datą przesiedlenia, zostają zachowane.
2.
Mienie przechodzi na własność Państwa wolne od wszelkich długów i ciężarów z wyjątkiem służebności, których utrzymanie w mocy uzna za niezbędne powiatowa władza administracji ogólnej. Sprawa odpowiedzialności Państwa za długi i ciężary zostanie uregulowana w odrębnych przepisach.
Art.  3.
1.
Przejście mienia na własność Państwa i datę tego przejścia (art. 1) ustalają w drodze orzeczenia okręgowe urzędy likwidacyjne, a w stosunku do nieruchomości ziemskich - powiatowe władze administracji ogólnej.
2.
Rozporządzenie Ministra Skarbu i Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych wydane w porozumieniu z właściwymi ministrami ustali tryb orzekania o przejściu mienia na własność Państwa.
3.
Osoba roszcząca prawo własności do mienia, objętego orzeczeniem, o którym mowa w ust. 1, może wystąpić do sądu z pozwem o uznanie jej własności. W razie prawomocnego uznania jej własności właściwa władza (ust. 1) zarządzi wznowienie postępowania administracyjnego. Wznowienie to może nie nastąpić w stosunku do przejętych na własność Państwa nieruchomości ziemskich, natomiast właścicielom tych nieruchomości służyć będą w tym przypadku uprawnienia, przewidziane w art. 2 dekretu z 28 listopada 1945 r. o przejęciu niektórych nieruchomości ziemskich na cele reformy rolnej i osadnictwa (Dz. U. R. P. Nr 57, poz. 321).
Art.  4.
1.
Ujawnienie w księgach wieczystych lub rejestrach publicznych przejścia na własność Państwa mienia, o którym mowa w art. 1, oraz wykreślenie długów i ciężarów (art. 2 ust. 2) nastąpi na wniosek właściwej władzy (art. 3 ust. 1) na podstawie orzeczenia, ustalającego prawo własności tego mienia na rzecz Państwa. Dla wykreślenia służebności konieczne jest złożenie urzędowego odpisu prawomocnego orzeczenia powiatowej władzy administracji ogólnej, uznającego służebność za wygasłą.
2.
Dokumenty, wnioski i wpisy do ksiąg wieczystych lub rejestrów publicznych, oparte na przepisach dekretu niniejszego, są wolne od opłat sądowych i opłaty skarbowej.
Art.  5.
1.
Zabezpieczenie mienia wymienionego w art. 1 oraz wykonywanie wszelkich czynności związanych z zachowaniem jego substancji, jak również zmierzających do korzystania z niego w granicach zwyczajnych potrzeb gospodarczych należy do właściwości okręgowych urzędów likwidacyjnych.
2.
Minister Skarbu ustali w drodze rozporządzenia, wydanego w porozumieniu z Ministrami Administracji Publicznej oraz Rolnictwa i Reform Rolnych, uprawnienia okręgowych urzędów likwidacyjnych w zakresie zabezpieczenia i czasowego korzystania z tego mienia, oznaczy kategorie mienia, które będą przekazane w zarząd właściwym ze względu na rodzaj mienia władzom, oraz ustali uprawnienia tych władz w zakresie zarządu.
3.
Nieruchomości ziemskie, które przeszły na własność Państwa z mocy art. 1, włącza się do Państwowego Funduszu Ziemi z tym, że uprawnienia określone w ust. 1 artykułu niniejszego służą aż do chwili wydania orzeczenia, o którym mowa w art. 3, powiatowym władzom administracji ogólnej.
Art.  6.
1.
Każda władza państwowa, samorządowa, osoba prawna lub fizyczna, powziąwszy wiadomość o mieniu, określonym w art. 1, winna niezwłocznie zawiadomić o tym właściwy okręgowy urząd likwidacyjny, a co do nieruchomości ziemskich - właściwą powiatową władzę administracji ogólnej.
2.
Każdy, kto sprawuje zarząd, jak również każdy, kto jest w posiadaniu mienia określonego w art. 1, winien niezwłocznie zgłosić to mienie łącznie z wszelkimi rachunkami i dowodami oraz gotowizną, znajdującą się w jego rękach właściwemu okręgowemu urzędowi likwidacyjnemu, a co do nieruchomości ziemskich - powiatowej władzy administracji ogólnej.
Art.  7. 2

(uchylony).

Art.  8.

Wykonanie niniejszego dekretu porucza się Ministrom: Skarbu, Rolnictwa i Reform Rolniczych oraz Administracji Publicznej.

Art.  9.

Dekret niniejszy wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

1 Art. 1 zmieniony przez art. 1 dekretu z dnia 28 września 1949 r. (Dz.U.49.53.404) zmieniającego nin. dekret z dniem 14 października 1949 r.
2 Art. 7 uchylony przez art. VII pkt 7 ustawy z dnia 19 kwietnia 1969 r. Przepisy wprowadzające Kodeks karny (Dz.U.69.13.95) z dniem 1 stycznia 1970 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1947.59.318

Rodzaj: Dekret
Tytuł: Przejście na własność Państwa mienia pozostałego po osobach przesiedlonych do Z.S.R.R.
Data aktu: 05/09/1947
Data ogłoszenia: 17/09/1947
Data wejścia w życie: 17/09/1947