Rejestracja i umarzanie listów hipotecznych, listów długów gruntowych i rentowych, wydanych przed dniem 1 września 1939 r.

DEKRET
z dnia 10 grudnia 1946 r.
o rejestracji i umarzaniu listów hipotecznych, listów długów gruntowych i rentowych, wydanych przed dniem 1 września 1939 r.

Na podstawie ustawy z dnia 3 stycznia 1945 r. o trybie wydawania dekretów z mocą ustawy (Dz. U. R. P. Nr 1, poz. 1) - Rada Ministrów postanawia, a Prezydium Krajowej Rady Narodowej zatwierdza, co następuje:
Art.  1.

Posiadacze listów hipotecznych, listów długów gruntowych i rentowych, wydanych przed 1 września 1939 r., są obowiązani przedstawić je oddziałowi hipotecznemu sądu, który je wydał, do rejestracji przed upływem siedmiu miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszego dekretu.

Art.  2.
1.
Sąd ostempluje przedstawione listy w ten sposób, że na pierwszej stronicy umieści wzmiankę o zarejestrowaniu. Wzmianka powinna zawierać: imię, nazwisko, adres, oznaczenie narodowości i przynależności państwowej posiadacza listów oraz jego oświadczenie, czy list był nabyty przed 1 września 1939 r. i od kogo, datę rejestracji, podpis sędziego i pieczęć sądu.
2.
O rejestracji sąd zamieści wzmiankę w księdze gruntowej przy odpowiednim wpisie.
Art.  3.

Listy nie przedłożone do ostemplowania przed upływem okresu rejestracji tracą moc prawną.

Art.  4.

Obowiązkowi rejestracji podlegają także listy wydane przed 1 września 1939 r., które zostały umorzone na podstawie dotychczasowych przepisów i zastąpione duplikatami.

Art.  5.
1.
Kto w okresie od 1 września 1939 r. do 17 grudnia 1945 r. utracił list hipoteczny, list długu gruntowego lub rentowego wskutek zniszczenia, zagubienia lub bezprawnego zaboru, ten może zgłosić w oddziale hipotecznym sądu, który list wydał, wniosek o umorzenie listu.
2.
Wniosek należy złożyć w terminie 7 - miesięcznym od dnia wejścia w życie niniejszego dekretu.
3.
We wniosku należy uprawdopodobnić fakt posiadania listu i okoliczności jego utraty.
Art.  6.

O wniosku zamieści sąd wzmiankę w księdze gruntowej przy wpisie, którego list dotyczy.

Art.  7.

Rozpoznanie wniosków o umorzenie nastąpi po upływie terminu rejestracji.

Art.  8.

Do postępowania z wniosków o umorzenie listów stosuje się przepisy kodeksu postępowania niespornego, o ile przepisy poniższe nie stanowią inaczej.

Art.  9.
1.
Jeżeli okaże się, że zgłoszono wniosek o umorzenie listu, który został zarejestrowany, sąd wezwie dzierżyciela listu do złożenia listu w terminie miesięcznym w sądzie.
2.
Jeżeli w terminie tym list nie zostanie złożony, sąd wyda postanowienie o umorzeniu listu.
Art.  10.
1.
Jeżeli list zostanie złożony, sąd wyznaczy wnioskodawcy odpowiedni termin do wystąpienia na drogę postępowania spornego celem odzyskania listu.
2.
Po bezskutecznym upływie terminu sąd na żądanie tego, kto złożył list, umorzy postępowanie i zwróci mu list.
Art.  11.

Jeżeli wniosek dotyczy listu niezarejestrowanego, sąd rozstrzygnie odpowiednio do ustalonych okoliczności.

Art.  12.
1.
Po uprawomocnieniu się postanowienia umarzającego list sąd wyda wnioskodawcy duplikat listu i uwidoczni tę okoliczność w księdze gruntowej.
2.
Po uprawomocnieniu się postanowienia oddalającego wniosek o umorzenie sąd wykreśli wzmiankę o wniosku o umorzenie w księdze gruntowej.
Art.  13.

Po upływie terminu rejestracji hipoteki listowe, długi gruntowe i rentowe, co do których nie została zamieszczona w księdze gruntowej wzmianka o rejestracji lub wniosku o umorzenie listu albo wzmianka taka została wykreślona, uznaje się za ustanowione z wyłączeniem wydania listu. Za uprawnionego wierzyciela będzie się uważać tego, kto jest wpisany do księgi gruntowej. Przepisy o sprostowaniu księgi gruntowej pozostają nienaruszone.

Art.  14.
1.
Od wniosku o rejestrację listów pobiera się wpis stały w kwocie 50 zł, a od wniosku o umorzenie listów, zażalenia i skargi kasacyjnej 1/5 wpisu stosunkowego od wartości nominalnej listu, najmniej jednak 100 zł.
2.
Wzmianka w księdze hipotecznej o rejestracji listów i jej wykreślenie nie podlegają opłacie. Poza tym stosuje się przepisy o kosztach sądowych.
Art.  15.
1.
Postępowanie o umorzenie listów hipotecznych, listów długu gruntowego lub rentowego, wszczęte przed dniem wejścia w życie niniejszego dekretu, toczy się według dotychczasowych przepisów aż do jej zakończenia.
2.
Jeżeli jednak w postępowaniu, wszczętym przed wejściem w życie niniejszego dekretu, ogłoszeń jeszcze nie dokonano, do dalszego postępowania stosuje się przepisy tego dekretu.
Art.  16.

Wykonanie niniejszego dekretu porucza się Ministrowi Sprawiedliwości.

Art.  17.

Dekret niniejszy wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1947.5.19

Rodzaj: Dekret
Tytuł: Rejestracja i umarzanie listów hipotecznych, listów długów gruntowych i rentowych, wydanych przed dniem 1 września 1939 r.
Data aktu: 10/12/1946
Data ogłoszenia: 25/01/1947
Data wejścia w życie: 25/01/1947