Przejmowanie na własność Państwa nieruchomości ziemskich na mocy art. 41 i 42 dekretu z dnia 6 września 1946 r. o ustroju rolnym i osadnictwie na obszarze Ziem Odzyskanych i byłego Wolnego Miasta Gdańsk.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRÓW: ROLNICTWA I REFORM ROLNYCH, ZIEM ODZYSKANYCH ORAZ ADMINISTRACJI PUBLICZNEJ
z dnia 18 czerwca 1947 r.
wydane w porozumieniu z Ministrem Skarbu w sprawie przejmowania na własność Państwa nieruchomości ziemskich na mocy art. 41 i 42 dekretu z dnia 6 września 1946 r. o ustroju rolnym i osadnictwie na obszarze Ziem Odzyskanych i byłego Wolnego Miasta Gdańska.

Na podstawie art. 44 i 45 dekretu z dnia 6 września 1946 r. o ustroju rolnym i osadnictwie na obszarze Ziem Odzyskanych i byłego Wolnego Miasta Gdańska (Dz. U. R. P. Nr 49, poz. 279) zarządza się, co następuje:
§  1.
Powołanie w rozporządzeniu niniejszym artykuły bez bliższego określenia oznaczają artykuły dekretu z dnia 6 września 1946 r. o ustroju rolnym i osadnictwie na obszarze Ziem Odzyskanych i byłego Wolnego Miasta Gdańska (Dz. U. R. P. Nr 49, poz. 279).
§  2.
Do postępowania przewidzianego w niniejszym rozporządzeniu stosuje się odpowiednio przepisy rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym (Dz. U. R. P. Nr 36, poz. 341) z późniejszymi zmianami (Dz. U. R. P. z 1934 r. Nr 110, poz. 976 i z 1938 r. Nr 3, poz. 16), o ile rozporządzenie niniejsze nie stanowi inaczej.
§  3.
1.
Władzą orzekającą o przejęciu na własność Państwa nieruchomości, o których mowa w art. 41-42, jest powiatowa władza administracji ogólnej jako władza osiedleńcza.
2.
Postępowanie w sprawie przejęcia nieruchomości na własność Państwa wszczyna się z urzędu lub na wniosek osoby zainteresowanej.
§  4.
Za władze, które były właściwe w rozumieniu art. 41 ust. 1 do wydania zarządzenia lub udzielenia zezwolenia na objęcie w posiadanie opuszczonych nieruchomości, uważa się Państwowy Urząd Repatriacyjny, urzędy ziemskie i powiatowe władze administracji ogólnej.
§  5.
1.
Postępowanie w sprawie przyznania odszkodowania w naturze wszczyna się na wniosek strony. Wniosek ten złożyć należy władzy administracji ogólnej pierwszej instancji jako władzy ziemskiej właściwej ze względu na miejsce położenia przejętej nieruchomości, w ciągu 6 miesięcy od daty wykonalności orzeczenia o przejęciu nieruchomości na własność Państwa, pod rygorem utraty uprawnień do odszkodowania.
2.
Termin wskazany w ustępie poprzedzającym przedłuża się w stosunku do osób przybyłych z zagranicy o jeden rok.
§  6.
1.
Władza, wskazana w § 5 ust. 1, jest właściwa do orzekania o szacunku nieruchomości, przejętej na własność Państwa, a w przypadku, gdy nieruchomość mająca być przedmiotem odszkodowania, położona jest w tym samym powiecie, w którym znajduje się przejęta nieruchomość - również i do orzekania o przyznaniu odszkodowania w naturze.
2.
Orzeczenie o przyznaniu odszkodowania w naturze może zapaść dopiero po nastąpieniu wykonalności orzeczenia o szacunku przejętej nieruchomości.
3.
Jeżeli nieruchomość mająca być przedmiotem odszkodowania znajduje się w innym powiecie, do orzekania o przyznaniu odszkodowania w naturze powołana jest powiatowa władza administracji ogólnej, właściwa ze względu na miejsce położenia tej nieruchomości; władzy tej należy po nastąpieniu wykonalności orzeczenia o szacunku przejętej nieruchomości przesłać akta sprawy wraz z wnioskiem o przyznanie odszkodowania w naturze.
§  7.
Orzeczenie o przyznaniu odszkodowania w naturze wydaje się po zasięgnięciu opinii powiatowej komisji osadnictwa rolnego.
§  8.
1.
Szacunek nieruchomości ziemskiej przejętej na własność Państwa, jak również szacunek gospodarstwa (działki) nadawanego tytułem odszkodowania w naturze ustala się, stosując odpowiednio przepisy art. 21 i wydanych na jego podstawie rozporządzeń.
2.
Najwyższą granicą odszkodowania jest gospodarstwo (działka) o obszarze nie przekraczającym 100 ha powierzchni ogólnej, niezależnie od wielkości użytków rolnych tej powierzchni.
3.
W przypadku niemożności wydzielenia odszkodowania w naturze ściśle odpowiadającego szacunkowi nieruchomości, przejętej na własność Państwa, nadaje się gospodarstwo (działkę) o wartości wyższej. Nadwyżka wartości ulega spłacie w trybie przewidzianym w art. 24.
§  9.
Do nieruchomości ziemskich przejętych na własność Państwa oraz do nieruchomości nadanych tytułem odszkodowania stosuje się odpowiednio przepisy o wpisywaniu do ksiąg hipotecznych (gruntowych) prawa własności nieruchomości, przejętych na cele reformy rolnej z tym, że podstawą wpisu w księdze wieczystej własności na rzecz Skarbu Państwa jest odpis wykonalnego orzeczenia o przejęciu nieruchomości, a podstawą wpisu własności nadanej nieruchomości - odpis wykonalnego orzeczenia o przyznaniu odszkodowania.
§  10.
Rozporządzenie niniejsze wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1947.48.249

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Przejmowanie na własność Państwa nieruchomości ziemskich na mocy art. 41 i 42 dekretu z dnia 6 września 1946 r. o ustroju rolnym i osadnictwie na obszarze Ziem Odzyskanych i byłego Wolnego Miasta Gdańsk.
Data aktu: 18/06/1947
Data ogłoszenia: 30/06/1947
Data wejścia w życie: 30/06/1947