Współdziałanie urzędników stanu cywilnego z władzą opiekuńczą oraz treść aktu uznania i nadania nazwiska dziecku pozamałżeńskiemu przez męża matki.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRÓW: ADMINISTRACJI PUBLICZNEJ, ZIEM ODZYSKANYCH I SPRAWIEDLIWOŚCI
z dnia 31 maja 1947 r.
w sprawie współdziałania urzędników stanu cywilnego z władzą opiekuńczą oraz w sprawie treści aktu uznania i nadania nazwiska dziecku pozamałżeńskiemu przez męża matki.

Na podstawie art. 70 pkt 2 i 3 prawa o aktach stanu cywilnego (Dz. U. R. P. z 1945 r. Nr 48, poz. 272) zarządza się, co następuje:
§  1.
Urzędnicy stanu cywilnego zawiadamiają właściwą władzę opiekuńczą o sporządzeniu aktu urodzenia:
1)
dziecka z małżeństwa, jeżeli oboje rodzice zmarli przed sporządzeniem aktu urodzenia;
2)
dziecka pozamałżeńskiego, jeżeli matka zmarła przed sporządzeniem aktu urodzenia lub w chwili sporządzenia tego aktu jest małoletnia;
3)
dziecka nieznanych rodziców.
§  2.
Urzędnicy stanu cywilnego zawiadamiają właściwą władzę opiekuńczą o sporządzeniu aktu zejścia, o ile według posiadanych przez nich wiadomości akt zejścia dotyczy:
1)
ojca lub matki niepełnoletniego dziecka z małżeństwa lub dziecka uprawnionego, jeżeli współmałżonek zmarłego już nie żyje, jest nieznany z miejsca pobytu lub ubezwłasnowolniony albo jeżeli jego władza rodzicielska uległa zawieszeniu lub odebraniu;
2)
ojca lub matki niepełnoletniego dziecka z małżeństwa unieważnionego lub rozwiedzionego, jeżeli dziecko było powierzone zmarłemu;
3) 1
matki niepełnoletniego dziecka pozamałżeńskiego, nieuznanego i niezrównanego z dzieckiem z małżeństwa;
4)
ojca lub matki niepełnoletniego dziecka pozamałżeńskiego, uznanego lub zrównanego z dzieckiem z małżeństwa, jeżeli zmarłemu została powierzona władza rodzicielska nad dzieckiem;
5)
osoby, która pozostawiła niepełnoletnie dziecko przysposobione, jeżeli osoba ta nie pozostawała w związku małżeńskim albo jeżeli jej współmałżonek już nie żyje, jest nieznany z miejsca pobytu lub ubezwłasnowolniony.
§  3.
Urzędnicy stanu cywilnego zawiadamiają właściwą władzę opiekuńczą o sporządzonych przed nimi aktach uznania niepełnoletniego dziecka pozamałżeńskiego.
§  4.
Urzędnicy stanu cywilnego zawiadamiają właściwą władzę opiekuńczą o umieszczeniu wzmianek dodatkowych na marginesie aktów urodzenia osoby niepełnoletniej, dotyczących:
1)
uznania dziecka pozamałżeńskiego w testamencie;
2)
uprawnienia dziecka pozamałżeńskiego.
§  5.
Właściwą jest władza opiekuńcza, w której okręgu niepełnoletni ma miejsce zamieszkania, w braku miejsca zamieszkania - miejsce pobytu, w braku miejsca zamieszkania i miejsca pobytu w Polsce - ostatnie miejsce zamieszkania, a w braku i tej podstawy, w której okręgu ma siedzibę Sąd Najwyższy.
§  6.
Urzędnicy stanu cywilnego obowiązani są przesłać zawiadomienia, o których mowa w §§ 1-4, w ciągu siedmiu dni od dnia sporządzenia czynności, która jest podstawą zawiadomienia.
§  7.
W akcie uznania przez ojca dziecka pozamałżeńskiego wymienia się:
1)
nazwisko, imię, miejsce urodzenia, datę urodzenia, zawód, miejsce zamieszkania i obywatelstwo uznającego, jeżeli nie jest polskie;
2)
imię i nazwisko dziecka, miejsce i datę jego urodzenia oraz, jeżeli akt urodzenia dziecka został już sporządzony, miejsce i datę sporządzenia tego aktu z podaniem numeru kolejnego aktu, o ile numer ten jest znany;
3)
nazwisko, imię, miejsce urodzenia, datę urodzenia lub wiek, zawód i obecne lub ostatnio znane miejsce zamieszkania matki.
§  8.
1.
W akcie nadania nazwiska dziecku pozamałżeńskiemu przez męża matki wymienia się:
1)
nazwisko, imię, miejsce urodzenia, datę urodzenia, zawód i miejsce zamieszkania męża matki;
2)
imię i nazwisko dziecka, miejsce i datę jego urodzenia oraz, jeżeli akt urodzenia dziecka został już sporządzony, miejsce i datę sporządzenia tego aktu z podaniem numeru kolejnego aktu, o ile numer ten jest znany;
3)
nazwisko, imię, miejsce urodzenia, datę urodzenia lub wiek, zawód i miejsce zamieszkania matki;
4)
miejsce i datę zawarcia małżeństwa przez nadającego nazwisko z matką dziecka, z podaniem numeru kolejnego aktu małżeństwa;
5)
oświadczenie matki dziecka o udzieleniu zezwolenia na nadanie dziecku nazwiska;
6)
oświadczenie przedstawiciela ustawowego dziecka niepełnoletniego, jeżeli nie jest nim matka, lub samego dziecka, jeżeli jest pełnoletnie, o wyrażeniu zgody na nadanie nazwiska.
2.
Jeżeli matka w chwili sporządzenia aktu nie żyje, zamiast oświadczenia, przewidzianego w ust. 1 pkt 5, zaznacza się w akcie fakt jej zgonu.
3.
Jeżeli oświadczenia, o których mowa w ust. 1 pkt 5 i 6, zostały złożone poza urzędem stanu cywilnego, wymienia się w akcie miejsce i datę złożenia oświadczenia. W tym przypadku złożenie oświadczenia musi być wykazane pismem z podpisem urzędownie poświadczonym.
§  9.
Akt uznania i nadania nazwiska dziecku pozamałżeńskiemu przez męża matki sporządza się w formie ciągłej (protokolarnej), przy czym stosuje się tu przepisy § 48 rozporządzenia Ministrów Administracji Publicznej i Sprawiedliwości z dnia 24 listopada 1945 r. w sprawie wykonania prawa o aktach stanu cywilnego oraz przepisów wprowadzających to prawo (Dz. U. R. P. Nr 54, poz. 304).
§  10.
Do zawiadomień, przewidzianych w rozporządzeniu niniejszym, stosuje się przepisy § 45 rozporządzenia powołanego w paragrafie poprzedzającym.
§  11.
1.
Rozporządzenie niniejsze wchodzi w życie z dniem 1 lipca 1947 r.
2.
Jednocześnie traci moc obowiązującą § 93 rozporządzenia Ministrów Administracji Publicznej i Sprawiedliwości z dnia 24 listopada 1945 r. w sprawie wykonania prawa o aktach stanu cywilnego oraz przepisów wprowadzających to prawo (Dz. U. R. P. Nr 54, poz. 304).
1 § 2 pkt 3 zmieniony przez pkt 5 obwieszczenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 1 grudnia 1947 r. o sprostowaniu błędu (Dz.U.47.73.468) z dniem 10 grudnia 1947 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1947.42.217

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Współdziałanie urzędników stanu cywilnego z władzą opiekuńczą oraz treść aktu uznania i nadania nazwiska dziecku pozamałżeńskiemu przez męża matki.
Data aktu: 31/05/1947
Data ogłoszenia: 09/06/1947
Data wejścia w życie: 01/07/1947