Zm.: dekret z dnia 6 czerwca 1945 r. o mocy obowiązującej orzeczeń sądowych, wydanych w okresie okupacji niemieckiej na terenie Rzeczypospolitej Polskiej.

DEKRET
z dnia 11 kwietnia 1947 r.
o zmianie dekretu z dnia 6 czerwca 1945 r. o mocy obowiązującej orzeczeń sądowych, wydanych w okresie okupacji niemieckiej na terenie Rzeczypospolitej Polskiej.

Na podstawie art. 4 Ustawy Konstytucyjnej z dnia 19 lutego 1947 r. o ustroju i zakresie działania najwyższych organów Rzeczypospolitej Polskiej i ustawy z dnia 22 lutego 1947 r. o upoważnieniu Rządu do wydawania dekretów z mocą ustawy (Dz. U. R. P. Nr 20, poz. 79) - Rada Ministrów postanawia, a Rada Państwa zatwierdza, co następuje:
Art.  1.

W dekrecie z dnia 6 czerwca 1945 r. o mocy obowiązującej orzeczeń sądowych, wydanych w okresie okupacji niemieckiej na terenie Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. R. P. Nr 25, poz. 151) wprowadza się zmiany następujące:

1)
Dotychczasowy przepis art. 1 staje się ustępem pierwszym tego artykułu, a po tym przepisie dodaje się trzy nowe ustępy w następującym brzmieniu:

"(2) Przepis ustępu poprzedzającego stosuje się do orzeczeń, nakazujących w postępowaniu hipotecznym i rejestrowym wniesienie wszelkiego rodzaju wpisów w księgach hipotecznych, rejestrze handlowym i innych rejestrach publicznych tylko wówczas, jeżeli orzeczenia te zostały oparte na przepisach, skierowanych przeciwko Państwu Polskiemu lub jego obywatelom albo na nieważnych orzeczeniach sądowych czy też na innych orzeczeniach lub zarządzeniach sprzecznych z zasadami obowiązującego w Polsce porządku publicznego.

(3) Jednak orzeczenia, nakazujące wpisy hipotek w celu zabezpieczenia należności z tytułu nakładów w nieruchomościach lub z tytułu pożyczek, przeznaczonych na tego rodzaju nakłady, utrzymuje się w mocy, chociażby dokonanie nakładów lub udzielenie pożyczek i wpis hipoteki nastąpiły wbrew woli właściciela nieruchomości.

(4) Na obszarze mocy obowiązującej kodeksu cywilnego niemieckiego za orzeczenie nakazujące wniesienie wpisu w księdze gruntowej, uważa się sam wpis".

2)
Art. 5 otrzymuje następujące brzmienie:

"Art. 5. Przepisy art. 2-4 stosuje się odpowiednio do spraw toczących się w trybie postępowania niespornego, egzekucyjnego i upadłościowego, jeżeli przepisy poniższe nie stanowią inaczej".

3)
Art. 8 skreśla się.
4)
Dotychczasowy przepis art. 11 staje się ustępem pierwszym tego artykułu, a po tym przepisie dodaje się nowy ustęp w następującym brzmieniu:

"(2) Nieważne są jednak orzeczenia, wydane w postępowaniu hipotecznym i rejestrowanym, jeżeli orzeczenia te zostały oparte na przepisach, skierowanych przeciwko Państwu Polskiemu lub jego obywatelom, albo na nieważnych orzeczeniach sądowych czy też na innych orzeczeniach lub zarządzeniach sprzecznych z zasadami obowiązującego w Polsce porządku publicznego, z wyjątkiem orzeczeń nakazujących wpisy, określone w art. 1 ust. (3)".

5) 1
Po art. 15 dodaje się art. 151 w następującym brzmieniu:

"Art. 151. (1) Wpisy hipoteczne i rejestrowe, wniesione na podstawie orzeczeń z mocy przepisów niniejszego dekretu nieważnych, podlegają z urzędu, a także na wniosek osób interesowanych wykreśleniu, z jednoczesnym przywróceniem wpisów nieprawnie wykreślonych.

(2) Jednak wpisy o wykreśleniu z rejestru handlowego firm, które obecnie faktycznie nie istnieją, podlegają wykreśleniu tylko na wniosek osób zainteresowanych.

(3) Wnioski o wykreślenie wpisów, określonych w ust. (1), i przywrócenie wpisów dawniejszych nie podlegają żadnym wymogom co do formy.

(4) Wnioski, wymienione w ustępie poprzedzającym, oraz wykreślenia wpisów i przywrócenia wpisów dawniejszych, dokonane z urzędu, wolne są od opłat sądowych i stemplowych.

(5) W ciągu dwóch lat od dnia przejścia Państwa na stopę pokojową do wpisów, podlegających wykreśleniu z mocy ust. (1), nie stosuje się zasady jawności i prawdziwości wpisu oraz dobrej wiary osób trzecich".

Art.  2.
(1)
Wszelkie wpisy, wykreślone na mocy art. 8, uchylonego niniejszym dekretem, podlegają na wniosek osób zainteresowanych przywróceniu, jeżeli wpisy te nie ulegałyby wykreśleniu na mocy art. 151 ust. (1).
(2)
Jednocześnie z przywróceniem wpisu nastąpi wykreślenie wpisów, naruszających uprawnienia z tego wpisu, wniesionych po wykreśleniu wpisu przywracanego.
(3)
W ciągu trzech lat od dnia wejścia w życie niniejszego dekretu do wpisów, podlegających wykreśleniu na mocy ustępu poprzedzającego, nie stosuje się jawności i prawdziwości wpisu oraz dobrej wiary osób trzecich.
Art.  3.

Wykonanie niniejszego dekretu porucza się Ministrowi Sprawiedliwości.

Art.  4.

Dekret niniejszy wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

1 Art. 1 pkt 5 zmieniony przez pkt 5 obwieszczenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 20 maja 1947 r. o sprostowaniu błędów (Dz.U.47.38.192).

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1947.32.144

Rodzaj: Dekret
Tytuł: Zm.: dekret z dnia 6 czerwca 1945 r. o mocy obowiązującej orzeczeń sądowych, wydanych w okresie okupacji niemieckiej na terenie Rzeczypospolitej Polskiej.
Data aktu: 11/04/1947
Data ogłoszenia: 16/04/1947
Data wejścia w życie: 16/04/1947