Organizacja komisyj ziemskich.

DEKRET
z dnia 13 września 1946 r.
o organizacji komisyj ziemskich.

Na podstawie ustawy z dnia 3 stycznia 1945 r. o trybie wydawania dekretów z mocą ustawy (Dz. U. R. P. Nr 1, poz. 1) - Rada Ministrów postanawia, a Prezydium Krajowej Rady Narodowej zatwierdza, co następuje:
Art.  1.

Ustanawia się Główną Komisję Ziemską przy Ministrze Rolnictwa i Reform Rolnych, wojewódzkie komisje ziemskie przy wojewodach oraz powiatowe komisje ziemskie przy starostach.

Art.  2.
1.
Główna Komisja Ziemska rozpoznaje w drugiej instancji odwołania od orzeczeń wojewódzkich komisyj ziemskich.
2.
Główna Komisja Ziemska, rozpatrując odwołanie od orzeczenia wojewódzkiej komisji ziemskiej, może zaskarżone orzeczenie z urzędu zmienić lub uchylić w części niezaskarżonej, jeżeli orzeczenie to narusza przepisy prawa.
Art.  3.
1.
Prezesem Głównej Komisji Ziemskiej jest z urzędu Minister Rolnictwa i Reform Rolnych.
2.
W zastępstwie Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych przewodniczyć może na posiedzeniu Głównej Komisji Ziemskiej podsekretarz stanu w Ministerstwie Rolnictwa i Reform Rolnych.
3.
Wiceprezesa Głównej Komisji Ziemskiej mianuje Prezes Rady Ministrów w porozumieniu z Ministrem Rolnictwa i Reform Rolnych.
4.
Minister Rolnictwa i Reform Rolnych może również delegować do przewodniczenia na poszczególnych posiedzeniach Głównej Komisji Ziemskiej urzędnika z wykształceniem prawniczym spośród podległego mu personelu.
Art.  4.
1.
W skład Głównej Komisji Ziemskiej oprócz przewodniczącego wchodzą z głosem stanowczym:
1)
dwaj członkowie lub ich zastępcy, wyznaczeni przez Prezydium Krajowej Rady Narodowej,
2)
jeden członek lub jego zastępca, wyznaczeni przez Prezesa Rady Ministrów,
3)
jeden członek lub jego zastępca, wyznaczeni przez Ministra Sprawiedliwości spośród sędziów sądu apelacyjnego,
4)
jeden członek lub jego zastępca, wyznaczeni przez Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych spośród urzędników Ministerstwa Rolnictwa i Reform Rolnych,
5)
jeden członek lub jego zastępca, wyznaczeni przez Ministra Administracji Publicznej,
6)
jeden członek lub jego zastępca, wyznaczeni przez Związek Samopomocy Chłopskiej.
2.
Ponadto Minister Rolnictwa i Reform Rolnych ma prawo delegowania na posiedzenie Komisji urzędników Ministerstwa Rolnictwa i Reform Rolnych jako referentów z głosem doradczym.
Art.  5.

Wojewódzka komisja ziemska:

a)
orzeka w sprawach scalenia gruntów, likwidacji służebności, podziału wspólnot oraz w innych sprawach, które należą do jej właściwości, stosownie do przepisów szczególnych,
b)
wydaje opinie na żądanie Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych,
c)
rozpatruje odwołania od decyzji powiatowych komisyj ziemskich w sprawach wymienionych w art. 8 lit. b.
Art.  6.
1.
Przewodniczącym wojewódzkiej komisji ziemskiej jest z urzędu wojewoda.
2.
W zastępstwie wojewody może przewodniczyć na posiedzeniach komisji wyznaczony przez niego zastępca spośród urzędników wojewódzkiej administracji rolnictwa i reform rolnych.
Art.  7.
1.
W skład wojewódzkiej komisji ziemskiej oprócz przewodniczącego wchodzą, z głosem stanowczym:
1)
dwaj członkowie lub ich zastępcy, wyznaczeni przez prezydium właściwej wojewódzkiej rady narodowej,
2)
jeden członek lub jego zastępca, wyznaczeni przez prezesa właściwego sądu apelacyjnego spośród sędziów sądu okręgowego,
3)
jeden członek lub jego zastępca, wyznaczeni przez wojewodę spośród urzędników wojewódzkiej administracji rolnictwa i reform rolnych,
4)
dwaj członkowie lub ich zastępcy, wyznaczeni przez Związek Samopomocy Chłopskiej.
2.
Ponadto wojewoda ma prawo delegować na posiedzenie komisji podległych sobie urzędników jako referentów z głosem doradczym.
Art.  8.

Powiatowa Komisja Ziemska:

a)
wydaje opinie na żądanie wojewody lub starosty,
b)
orzeka we wszystkich sprawach, w których stosownie do przepisów szczególnych zastrzeżony jest udział pełnomocnika do spraw reformy rolnej.
Art.  9.
1.
Przewodniczącym powiatowej komisji ziemskiej jest z urzędu starosta.
2.
W zastępstwie starosty może przewodniczyć na posiedzeniach komisji wyznaczony przez niego zastępca.
Art.  10.
1.
W skład powiatowej komisji ziemskiej oprócz przewodniczącego wchodzą z głosem stanowczym:
1)
dwaj członkowie lub ich zastępcy, wyznaczeni przez prezydium właściwej powiatowej rady narodowej,
2)
jeden członek lub jego zastępca, wyznaczeni przez prezesa właściwego sądu okręgowego spośród sędziów sądu grodzkiego,
3)
jeden członek lub jego zastępca, wyznaczeni przez starostę spośród urzędników powiatowej administracji rolnictwa i reform rolnych,
4)
dwaj członkowie lub ich zastępcy, wyznaczeni przez Związek Samopomocy Chłopskiej.
2.
Ponadto starosta ma prawo delegować na posiedzenie komisji podległych sobie urzędników jako referentów z głosem doradczym.
Art.  11.
1.
Członkowie komisji ziemskiej, zamieszkali w siedzibie komisji, otrzymują za udział w posiedzeniach wynagrodzenie, a zamiejscowi otrzymują diety oraz zwrot kosztów przejazdu do komisji i z powrotem.
2.
Wysokość jak również zasady ustalania i wypłacania wynagrodzenia, diet i kosztów przejazdu określi zarządzenie Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych w porozumieniu z Ministrem Skarbu.
Art.  12.
1.
Na posiedzenie komisji ziemskiej winni być wzywani wszyscy członkowie komisji.
2.
Do ważności posiedzeń komisji ziemskiej potrzebna jest obecność zwykłej większości składu członków albo ich zastępców, ponadto przewodniczącego lub jego zastępcy.
3.
Orzeczenia komisyj ziemskich zapadają większością głosów obecnych członków, w razie równości głosów przeważa głos przewodniczącego.
4.
Orzeczenie komisji ziemskiej należy doręczać stronom na piśmie.
Art.  13.
1.
W postępowaniu przed komisjami ziemskimi stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu administracyjnym.
2.
Komisje ziemskie rozpoznają sprawy i ogłaszają orzeczenia na posiedzeniach jawnych w przypadkach przez ustawy dla tych posiedzeń zastrzeżonych, w pozostałych zaś przypadkach - na posiedzeniach niejawnych bez udziału stron. Narady komisji ziemskich we wszystkich przypadkach są niejawne. O posiedzeniach jawnych należy zawiadamiać strony.
3.
Komisje ziemskie mogą załatwianie czynności przygotowawczych zlecić poszczególnym członkom kompletu orzekającego.
4.
Ponadto Główna Komisja Ziemska może zlecić załatwianie takich czynności także wojewódzkiej komisji ziemskiej. W tym przypadku ust. 3 ma również zastosowanie.
5.
Koszty postępowania przed komisjami ponosi Skarb Państwa.
Art.  14.

Z dniem wejścia w życie niniejszego dekretu wymienione w poszczególnych aktach ustawodawczych uprawnia i obowiązki Głównej Komisji Ziemskiej, okręgowych lub wojewódzkich oraz powiatowych komisji ziemskich przechodzą odpowiednio na główne, wojewódzkie i powiatowe komisje ziemskie, ustanowione niniejszym dekretem.

Art.  15.

Wykonanie niniejszego dekretu porucza się Ministrowi Rolnictwa i Reform Rolnych w porozumieniu z właściwymi ministrami.

Art.  16.

Dekret niniejszy wchodzi w życie z dniem ogłoszenia. Równocześnie tracą moc obowiązującą wszelkie przepisy w przedmiocie unormowanym dekretem niniejszym.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1946.61.340

Rodzaj: Dekret
Tytuł: Organizacja komisyj ziemskich.
Data aktu: 13/09/1946
Data ogłoszenia: 21/11/1946
Data wejścia w życie: 21/11/1946