Bezzwrotne stypendia dla studentów szkół wyższych.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA OBRONY NARODOWEJ
z dnia 9 września 1946 r.
wydane w porozumieniu z Ministrem Oświaty w sprawie bezzwrotnych stypendiów dla studentów szkół wyższych.

Na podstawie art. 9 ustawy z dnia 18 marca 1933 r. o państwowych stypendiach oraz innych formach pomocy dla młodzieży szkół wyższych (Dz. U. R. P. Nr 25, poz. 207) zarządza się, co następuje:
§  1.
Ustanawia się bezzwrotne stypendia dla niezamożnych studentów szkół wyższych, obywateli polskich, oddanych sprawie Demokratycznej Polski, którzy zobowiążą się po ukończeniu studiów wstąpić do służby w Wojsku Polskim lub w urzędach i instytucjach, podległych Ministerstwu Obrony Narodowej, albo w instytucjach publiczno-prawnych, nadzorowanych przez Ministerstwo Obrony Narodowej.
§  2.
Stypendia będą wypłacane z sum wnoszonych corocznie do budżetu Ministerstwa Obrony Narodowej.
§  3.
Liczbę stypendiów oraz wysokości stypendium dla jednego studenta określa na każdy rok szkolny Minister Obrony Narodowej w porozumieniu z Ministrem Oświaty.
§  4.
Stypendia przyznaje Minister Obrony Narodowej w porozumieniu z Ministrem Oświaty po wysłuchaniu opinii właściwej Rady oraz po zasięgnięciu opinii Komisji Stypendialnej. Stypendium może być przyznane, począwszy od pierwszego roku studiów, studentowi zdolnemu i pilnemu, który nie jest w stanie ponosić kosztów, związanych ze studiami.
§  5.
Stypendia będą przyznawane w zasadzie na okres, odpowiadający normalnemu okresowi studiów w danej dziedzinie w szkole wyższej. Minister Obrony Narodowej może w przypadkach wyjątkowych przedłużyć okres pobierania stypendiów.
§  6.
Stypendium przyznaje się na okres jednego roku szkolnego lub okres, pozostający do jego końca, przy czym za rok szkolny uważa się: czas od 1 października do 30 września następnego roku. Płatne jest ono w ratach miesięcznych. Z początkiem następnego roku szkolnego stypendysta może ubiegać się o przedłużenie prawa pobierania stypendiów na rok bieżący, aż do ukończenia normalnego biegu studiów.
§  7.
Student ubiegający się o stypendium winien złożyć Ministerstwu Obrony Narodowej za pośrednictwem Ministerstwa Oświaty podanie, załączając:
a)
dokumenty, z których wynika posiadanie obywatelstwa polskiego,
b)
metrykę urodzenia (odpis),
c)
zaświadczenie, stwierdzające stosunek jego do wojska,
d)
szczegółowy życiorys,
e)
zaświadczenie o postępach w nauce bądź zaświadczenie o przyjęciu do zakładu naukowego,
f)
zaświadczenie powiatowej bądź miejskiej rady narodowej oraz właściwych władz o nienagannym zachowaniu się petenta w czasie okupacji i obecnie,
g)
zaświadczenie władz administracji ogólnej o stanie majątkowym studenta oraz jego rodziców lub opiekunów,
h)
oświadczenie, że nie korzysta z innych form pomocy państwowej i społecznej oraz że nie trudni się pracą zarobkową, któraby przeszkadzała w studiach, albo iż z chwilą otrzymania stypendium zaprzestanie korzystać z innych form pomocy oraz oddawać się zajęciom zarobkowym, utrudniającym normalne odbywanie studiów,
i)
w razie niepełnoletności kandydata - oświadczenie rodziców lub opiekuna o przyjęciu materialnej odpowiedzialności za kandydata z tytułu udzielonego stypendium, w przypadku konieczności zwrotu stypendium,

w razie pełnoletności stypendysty - zobowiązanie ścisłego przestrzegania przepisów statutu (instrukcji stypendialnej) i w razie konieczności zwrotu stypendium,

j)
świadectwo niekaralności,
k)
oświadczenie o zobowiązaniu się do służby w Wojsku Polskim lub w urzędach i instytucjach, podległych Ministerstwu Obrony Narodowej, oraz w instytucjach publiczno-prawnych, nadzorowanych przez Ministerstwo Obrony Narodowej,
l)
opinia szkoły w przypadku, gdy kandydat już do niej uczęszcza,
ł)
ponadto pożądane jest przedłożenie opinii studenckiej organizacji politycznej, jednej z demokratycznych partii politycznych lub związku zawodowego.
§  8.
Przed przyznaniem stypendium kandydaci będą poddani badaniom przez wojskową komisję lekarską, która orzeknie o stanie zdrowia i o zdolności petenta do służby wojskowej.

Badania lekarskie powtarzane będą corocznie przed rozpoczęciem roku szkolnego, przy czym stypendium przyznane być może tylko tym kandydatom, którzy poza dostatecznymi postępami w nauce wykażą się dodatnim wynikiem badania lekarskiego.

§  9.
Terminy i sposób składania podań będą przez Ministerstwo Obrony Narodowej co roku podawane do wiadomości studentów za pośrednictwem władz szkolnych.
§  10.
Stypendium może być przyznawane studentom nowowstępującym do zakładu naukowego, jeżeli nie przekroczyli 25-go roku życia, a uczęszczającym do danego zakładu naukowego, jeżeli nie przekroczyli 30 roku życia.
§  11.
O przyznaniu i przedłużeniu prawa pobierania stypendium Ministerstwo Obrony Narodowej zawiadomi studenta za pośrednictwem władz szkolnych.
§  12.
Stypendysta obowiązany jest pilnie oddawać się nauce, czynić co najmniej dostateczne postępy oraz sprawować się nienagannie.

W okresie pobierania stypendium stypendysta nie może pobierać innego stypendium, nie może bez zgody władz swej szkoły korzystać z innych środków pomocy państwowej dla uczącej się młodzieży, ani podejmować się jakiejkolwiek pracy zarobkowej, któraby mu przeszkadzała w studiach.

W tym okresie (ust. 2) stypendysta powinien odbyć corocznie praktykę wakacyjną przez okres 4 tygodni w formacjach wojskowych. Od obowiązku odbycia praktyki może w poszczególnych przypadkach zwolnić stypendystę Szef Departamentu Personalnego Ministerstwa Obrony Narodowej. Od odbycia praktyki wakacyjnej wolni są stypendyści, którzy zgłosili się do egzaminu dyplomowego, o ile przedstawią odpowiednie zaświadczenie władz szkolnych. Za czas praktyki stypendyści otrzymują oprócz stypendium dodatkowe wynagrodzenie, którego wysokość określona zostanie osobnym zarządzeniem.

§  13.
W terminie trzymiesięcznym od daty ukończenia studiów stypendysta obowiązany jest zawiadomić Departament Personalny Ministerstwa Obrony Narodowej o gotowości objęcia służby. Za każdy rok studiów akademickich bądź szkolnych, w czasie których stypendysta pobierał stypendium, należy odsłużyć w wojsku jeden rok. Odbytej praktyki wakacyjnej do tego okresu się nie wlicza.

Przyznanie stypendium nie ma żadnego wpływu na obowiązki wynikające z ustawy o powszechnym obowiązku służby wojskowej.

§  14.
W wyjątkowych przypadkach Minister Obrony Narodowej może zwolnić stypendystę częściowo lub całkowicie od obowiązku odbycia służby, o której mowa w § 13 ust. 1.
§  15.
W razie niezastosowania się stypendysty do przepisów §§ 12 i 13, w razie nieobjęcia po ukończeniu studiów wskazanego mu stanowiska, jako też w przypadku wydalenia z wojska przed ukończeniem służby, stypendysta obowiązany jest najpóźniej w ciągu 6 miesięcy zwrócić wszelkie kwoty, pobrane tytułem stypendium, o ile nie zostały umorzone przez odbytą służbę wojskową, z odsetkami prawnymi.

Do umorzenia zalicza się okres służby w wymiarze co najmniej półrocznym.

Półroczny termin zwrotu stypendium zaczyna biec:

a)
od daty utraty prawa pobierania stypendium,
b)
z końcem terminu, przewidzianego w § 13,
c)
z chwilą wydalenia z wojska,
d)
od daty niedotrzymania terminu, przewidzianego w § 13.
§  16.
W przypadkach zasługujących na szczególne uwzględnienie Ministerstwo Obrony Narodowej może zwolnić stypendystę od obowiązku zwrotu stypendium w całości lub w części albo wyrazić zgodę na rozłożenie spłaty długu stypendialnego na dłuższy okres niż przewidziany w § 15.
§  17.
Osobna instrukcja, wydana przez Ministerstwo Obrony Narodowej, określi tryb postępowania w sprawach, dotyczących przyznawania i wypłaty stypendium, ewidencji stypendystów, kontroli wypłacanych stypendiów oraz utworzenia i zakresu działalności Komisji Stypendialnej.
§  18.
Rozporządzenie niniejsze wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1946.47.272

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Bezzwrotne stypendia dla studentów szkół wyższych.
Data aktu: 09/09/1946
Data ogłoszenia: 10/10/1946
Data wejścia w życie: 10/10/1946