Przeprowadzenie powszechnego sumarycznego spisu ludności cywilnej.

ROZPORZĄDZENIE
RADY MINISTRÓW
z dnia 10 stycznia 1946 r.
w sprawie przeprowadzenia powszechnego sumarycznego spisu ludności cywilnej.

Na podstawie art. 2, 3 i 5 ustawy z dnia 21 października 1919 r. o organizacji statystyki administracyjnej (Dz. U. R. P. Nr 85, poz. 464) w brzmieniu ustalonym ustawą z dn. 1 czerwca 1923 r. (Dz. U. R. P. Nr 60, poz. 436) oraz ustawy z dnia 14 października 1931 roku (Dz. U. R. P. Nr 97, poz. 741) zarządza się, co następuje:
§  1.
Powszechny sumaryczny spis ludności cywilnej odbędzie się dnia 14 lutego 1946 roku. Miarodajnym momentem spisu jest północ z dnia 13 na 14 lutego 1946 r. Równocześnie dla osób urodzonych w latach 1927 - 1946 zostanie przeprowadzony spis uzupełniający na Ziemiach Odzyskanych dla celów administracji szkolnej w porozumieniu z Ministrem Oświaty oraz spis lokalowy w m. st. Warszawie.
§  2.
Spis dotyczyć będzie wszystkich osób cywilnych obecnych w dniu spisu na terenie Rzeczypospolitej.

Spis nie dotyczy wojskowych w czynnej służbie, należących do Armii Polskiej, jak i do Armii Państw Sprzymierzonych oraz jeńców - obywateli obcych.

§  3.
Spis przeprowadzony będzie według formularzy i instrukcyj wydanych przez Główny Urząd Statystyczny, a spis uzupełniający dla celów administracji szkolnej, według formularzy i instrukcyj wydanych przez Główny Urząd Statystyczny w porozumieniu z Ministrem Oświaty, spis zaś lokalowy w m.st. Warszawie przez Główny Urząd Statystyczny w porozumieniu z Zarządem Miejskim m. st. Warszawy.
§  4.
Osoby podlegające spisowi są obowiązane do złożenia przed organami spisowymi zeznań w zakresie objętym urzędowymi formularzami, jak również do okazania na żądanie tych organów dokumentów, niezbędnych do sprawdzenia ich zeznań.

Nadto mają obowiązek złożenia zeznań:

a)
właściciel i zarządca nieruchomości lub innych pomieszczeń zamieszkanych - co do osób zamieszkałych lub obecnych w tej nieruchomości lub pomieszczeniu;
b)
osoba zajmująca lub wynajmująca na swoje imię mieszkanie, głowa gospodarstwa domowego oraz domownicy - co do osób zamieszkałych lub obecnych w danym mieszkaniu.

Zeznania mają być składane ustnie przez udzielenie odpowiedzi na pytania organów spisowych.

§  5.
Zeznania winny być zgodne z prawdą, ścisłe i zupełne.
§  6.
Władzami spisowymi na całym obszarze Rzeczypospolitej są władze powiatowe administracji ogólnej.

W miastach Warszawie, Łodzi, Poznaniu, Krakowie i Gdańsku władzami spisowymi są zarządy miejskie.

Władze spisowe przeprowadzają spis pod nadzorem wojewodów, którzy powołają dla prowadzenia prac spisowych wojewódzkich komisarzy spisowych.

Wyjątek stanowią zarządy miast Warszawy i Łodzi, które przeprowadzają spis pod bezpośrednim nadzorem Głównego Urzędu Statystycznego.

§  7.
Władze spisowe podzielą podległe sobie tereny na okręgi spisowe oraz powołają komisarzy spisowych do przeprowadzenia spisu i doręczą im urzędowe legitymacje.

Wszyscy komisarze spisowi w czasie wykonywania czynności spisowych stoją pod ochroną prawną, przysługującą urzędnikom państwowym.

Komisarze spisowi pełnią swe funkcje honorowo.

Jeżeli komisarzami spisowymi są nauczyciele lub funkcjonariusze w czynnej służbie państwowej lub samorządowej, władze przełożone są obowiązane udzielić im urlopu na czas konieczny do wykonania czynności spisowych.

W budynkach wojskowych spis ludności cywilnej przeprowadzony będzie przez komisarzy spisowych mianowanych przez miejscową komendę garnizonu w porozumieniu z miejscową władzą spisową.

W więzieniach, aresztach i innych miejscach odosobnienia spis przeprowadzony będzie przez władze spisowe w porozumieniu z władzami bezpieczeństwa publicznego.

§  8.
Koszty druku i rozesłania formularzy spisowych, jak również inne koszty związane z przeprowadzeniem spisu, prócz wydatków wymienionych w § 9 niniejszego rozporządzenia, ponosi Skarb Państwa.
§  9.
Zarządy gminne obowiązane są współdziałać z władzą spisową i organami spisowymi przy przeprowadzaniu spisu, a w szczególności dostarczyć komisarzom spisowym urzędowej asysty (pracowników gminnych, członków zarządów, sołtysów, podsołtysów), urzędowego lokalu z niezbędnymi materiałami biurowymi, dostarczyć w razie potrzeby podwód dla komisarzy spisowych i w ogóle spełniać wszystkie czynności wskazane instrukcjami spisowymi, pokrywając ewentualne koszty stąd wynikłe.
§  10.
Prace przygotowawcze do spisu, organizacja przeprowadzenia i opracowania spisu wykonane zostaną przez Główny Urząd Statystyczny.

Dyrektor Głównego Urzędu Statystycznego wyznaczy spośród pracowników urzędu Generalnego Komisarza Spisowego i zastępcę Generalnego Komisarza Spisowego.

§  11.
Kto umyślnie lub z niedbalstwa składa zeznania nieprawdziwe lub niekompletne, uchyli się od złożenia zeznań, wzbrania się wpuścić organa spisowe do mieszkania czy budynku, lub w inny sposób przeszkadza organom spisowym w wykonywaniu ich czynności, wywiera wpływ na inne osoby w kierunku uchylenia się od złożenia zeznań albo złożenia zeznań nieprawdziwych lub w sposób sprzeczny z przepisami - podlega karze grzywny do złotych trzech tysięcy z zamianą w razie niemożności jej uiszczenia na karę aresztu do jednego miesiąca.

Do orzekania o powyższych wykroczeniach właściwe są władze administracyjne.

§  12.
Wykonanie niniejszego rozporządzenia porucza się Prezesowi Rady Ministrów w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej, Ministrem Ziem Odzyskanych i Ministrem Oświaty oraz w miarę potrzeby w porozumieniu z innymi ministrami.
§  13.
Rozporządzenie niniejsze wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1946.4.36

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Przeprowadzenie powszechnego sumarycznego spisu ludności cywilnej.
Data aktu: 10/01/1946
Data ogłoszenia: 13/02/1946
Data wejścia w życie: 13/02/1946