Upoważnienie Ministra Skarbu do wypuszczenia Premiowej Pożyczki Odbudowy Kraju 1946 r.

DEKRET
z dnia 21 grudnia 1945 r.
o upoważnieniu Ministra Skarbu do wypuszczenia Premiowej Pożyczki Odbudowy Kraju 1946 r. *

Na podstawie ustawy z dnia 3 stycznia 1945 r. o trybie wydawania dekretów z mocą ustawy (Dz. U. R. P. Nr 1, poz. 1) - Rada Ministrów postanawia, a Prezydium Krajowej Rady Narodowej zatwierdza, co następuje:
Art.  1.
1.
Upoważnia się Ministra Skarbu do wypuszczenia w 1946 roku w drodze publicznej subskrypcji wewnętrznej premiowej pożyczki państwowej w obligacjach na okaziciela pod nazwą "Premiowa Pożyczka Odbudowy Kraju 1946 r.".
2.
Kwotę pożyczki ustali Minister Skarbu po zamknięciu subskrypcji w drodze rozporządzenia.
Art.  2.

Wpływy z pożyczki przeznaczone są wyłącznie na cele odbudowy kraju.

Art.  3.

Pożyczka umorzona będzie do dnia 15 kwietnia 1969 r. w terminach i ratach, ustalonych przez Ministra Skarbu w drodze rozporządzenia.

Art.  4.
1.
Odsetki, przypadające od całej kwoty pożyczki przy stopie procentowej, nie przekraczającej 4 od sta w stosunku rocznym, rozdzielane będą w postaci premii pomiędzy obligacje, oznaczone drogą losowania.
2.
Z wylosowaniem premii obligacja podlega umorzeniu.
Art.  5.

Kapitał pożyczki zabezpiecza się całym majątkiem ruchomym i nieruchomym Państwa.

Art.  6.

Obligacje pożyczki mają wszelkie prawa papierów pupilarnych i mogą być używane do lokowania kapitałów osób, pozostających pod opieką i kuratelą, kapitałów fundacyjnych, kościelnych i korporacyj publicznych.

Art.  7.
1.
Obligacje pożyczki będą przyjmowane według ich wartości imiennej na podatek od spadków i darowizn do kwoty zł 50.000 od każdego płatnika tego podatku.
2.
Obligacje pożyczki i premie wolne są od zajęcia egzekucyjnego do kwoty zł 10.000.
Art.  8.
1.
Subskrybentom obligacji pożyczki służy prawo pierwszeństwa, przy równych kwalifikacjach z innymi osobami zainteresowanymi, w otrzymaniu z publicznych przetargów zamówień na dostawy i roboty dla władz, urzędów, instytucyj i przedsiębiorstw państwowych i samorządowych, w szczególności, jeżeli zamówienia te związane są z odbudową kraju, lub prawo pierwszeństwa, przy równych kwalifikacjach z innymi, w otrzymaniu zezwoleń na prowadzenie przedsiębiorstw transportowych oraz zakładów przemysłowych i handlowych, jak również w otrzymaniu przydziału środków transportowych, maszyn i lokali, potrzebnych do prowadzenia przedsiębiorstw.
2.
Przedsiębiorstwom handlowym, subskrybującym pożyczkę, służy prawo pierwszeństwa, przy równych kwalifikacjach z innymi, w otrzymaniu koncesji we wszystkich dziedzinach, w których handel prywatny dopuszczony jest w charakterze koncesjonariusza.
3.
Poszczególni Ministrowie, każdy w swoim zakresie działania, mogą w porozumieniu z Ministrem Skarbu ustalać dodatkowe przywileje pierwszeństwa dla subskrybentów pożyczki w świadczeniach niepowszechnych Państwa, jak również ustalać dla nich specjalne uprawnienia.
4.
Ubieganie się o prawo pierwszeństwa lub specjalne uprawnienie, przewidziane w ustępach poprzedzających, jest uzależnione od wykazania przez zainteresowanego subskrybenta, że zadeklarował i wpłacił na pożyczkę sumę, odpowiadającą jego stanowi majątkowemu i dochodowi, oraz od złożenia subskrybowanych obligacyj pożyczki do depozytu w upoważnionych do tego instytucjach bankowych wraz z dowodami wpłaty sumy subskrybowanej.
5.
Obligacje, zdeponowane stosownie do przepisu ust. 4, mogą być podjęte z depozytu, jeżeli prawo pierwszeństwa lub uprawnienie, o które ubiega się subskrybent, nie zostało mu przyznane, a w przypadku przyznania tego prawa lub uprawnienia - po upływie roku od dnia złożenia obligacyj do depozytu. Obligacje mogą być podjęte z depozytu również w przypadku wylosowania ich do umorzenia.
6.
Prawo pierwszeństwa lub specjalne uprawnienie może być przyznane uprawnionemu tylko raz jeden.
Art.  9.

Obligacje pożyczki oraz premie ulegają przedawnieniu po upływie lat 10 od dnia, w którym stały się płatne na skutek wylosowania.

Art.  10.

Obligacje pożyczki nie podlegają działaniu ustawy z dnia 26 lipca 1919 r. o utraconych tytułach na okaziciela (Dz. U. R. P. Nr 67, poz. 406).

Art.  11.
1.
Wszystkie inne warunki pożyczki oraz warunki jej wypuszczenia, nie ustalone w dekrecie niniejszym, ustali Minister Skarbu w drodze rozporządzenia.
2.
Miejsce, termin rozpoczęcia i czas trwania subskrypcji pożyczki oraz inne warunki subskrypcji ustali Minister Skarbu w obwieszczeniu ogłoszonym w Monitorze Polskim.
Art.  12.
1.
Minister Skarbu może zarządzić przyjmowanie przedpłat na pożyczkę jeszcze przed otwarciem subskrypcji.
2.
Przedpłaty, dokonane przed otwarciem subskrypcji, podlegają zarachowaniu na poczet sumy, zadeklarowanej przez przedpłacającego po otwarciu subskrypcji, pod warunkiem dołączenia do deklaracji subskrypcyjnej dowodu wpłaty.
3.
Kwoty, wpłacone tytułem przedpłat, a nie zadeklarowane przez przedpłacającego po otwarciu subskrypcji stosownie do przepisu ust. 2, ulegają przepadkowi na rzecz Skarbu Państwa i będą użyte na cele odbudowy kraju.
4.
Przepis ust. 3 stosuje się odpowiednio do wpłat, dokonanych przy subskrypcji pożyczki, jeżeli subskrybent nie uiścił wszystkich rat na pożyczkę, do których wpłacenia zobowiązał się w deklaracji subskrypcyjnej.
Art.  13.

Wykonanie niniejszego dekretu porucza się Ministrowi Skarbu, art. 8 zaś - innym właściwym ministrom w porozumieniu z Ministrem Skarbu.

Art.  14.

Dekret niniejszy wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

*Z dniem 10 lutego 1953 r. nie wylosowane obligacje Premiowej Pożyczki Odbudowy Kraju 1946 r., wypuszczonej na podstawie nin. dekretu, ulegają konwersji na obligacje Narodowej Pożyczki Rozwoju Sił Polski, wypuszczonej na podstawie dekretu z dnia 19 czerwca 1951 r. (Dz. U. Nr 33, poz. 257), na zasadach określonych w dekrecie z dnia 9 lutego 1953 r. o konwersji Premiowej Pożyczki Odbudowy Kraju 1946 r. (Dz.U.53.10.31).

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1946.2.11

Rodzaj: Dekret
Tytuł: Upoważnienie Ministra Skarbu do wypuszczenia Premiowej Pożyczki Odbudowy Kraju 1946 r.
Data aktu: 21/12/1945
Data ogłoszenia: 29/01/1946
Data wejścia w życie: 29/01/1946