Sposób przedstawiania kandydatów na ławników okręgowych sądów ubezpieczeń społecznych, tryb powoływania ławników i zasady powoływania poszczególnych ławników na posiedzenia sądowe.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRÓW: SPRAWIEDLIWOŚCI ORAZ PRACY I OPIEKI SPOŁECZNEJ
z dnia 22 września 1945 r.
wydane w porozumieniu z Ministrami: Przemysłu, Aprowizacji i Handlu, Rolnictwa i Reform Rolnych oraz Administracji Publicznej o sposobie przedstawiania kandydatów na ławników okręgowych sądów ubezpieczeń społecznych, trybie powoływania ławników i zasadach powoływania poszczególnych ławników na posiedzenia sądowe.

Na podstawie art. 77 prawa o sądach ubezpieczeń społecznych z dnia 28 lipca 1939 r. (Dz. U. R. P. Nr 71, poz. 476) zarządza się, co następuje:
§  1.
Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z Ministrem Pracy i Opieki Społecznej wzywa w drodze obwieszczenia, ogłoszonego w Monitorze Polskim, czynne w okręgu danego sądu organizacje zawodowe pracowników oraz izby przemysłowo - handlowe, izby rzemieślnicze i izby rolnicze oraz stowarzyszenia zawodowe pracodawców, nie reprezentowane w tych izbach, tudzież zjednoczenia przedsiębiorstw państwowych i samorządowych oraz instytucje państwowe i samorządowe, o ile ich pracownicy podlegają obowiązkowi ubezpieczenia, aby przedstawiły w oznaczonym terminie listy kandydatów na ławników okręgowych sądów ubezpieczeń społecznych.

Wezwania powyższego dokonywa się po raz pierwszy niezwłocznie po ustanowieniu okręgowego sądu ubezpieczeń społecznych (art. 8 §§ 1 i 2 prawa o sądach ubezpieczeń społecznych), a następnie co trzy lata, co najmniej na dwa miesiące przed upływem okresu, na który byli powołani ławnicy w poszczególnym okręgowym sądzie ubezpieczeń społecznych (art. 72 § 1 prawa o sądach ubezpieczeń społecznych).

Stowarzyszenia zawodowe pracowników mogą składać wspólne listy kandydatów.

To samo dotyczy organizacji pracodawców.

§  2.
Wezwanie o przedstawienie listy kandydatów winno obejmować:
1)
liczbę ławników danego sądu,
2)
okręg danego sądu,
3)
wymogi, którym mają odpowiadać kandydaci (art. 73 prawa o sądach ubezpieczeń społecznych),
4)
termin złożenia list kandydatów,
5)
skutki prawne uchylenia się stowarzyszeń (organizacji) zawodowych od przedstawienia w oznaczonym terminie kandydatów (art. 72 § 2 prawa o sądach ubezpieczeń społecznych).
§  3.
Termin do przedstawienia list kandydatów nie może być krótszy niż 14 dni, licząc od dnia ogłoszenia obwieszczenia w Monitorze Polskim.
§  4.
Do list kandydatów należy dołączyć oświadczenie, że kandydaci odpowiadają wymogom, przewidzianym w art. 73 prawa o sądach ubezpieczeń społecznych.
§  5.
Uprawnieni do przedstawiania list kandydatów składają je wraz z załącznikami Ministrowi Pracy i Opieki Społecznej, przy czym powinni:
1)
złożyć oświadczenie, że są czynni w okręgu danego sądu,
2)
podać - o ile chodzi o listy kandydatów z grupy pracowników - liczbę robotników i pracowników umysłowych zrzeszonych w organizacji zawodowej pracowniczej i zatrudnionych w okręgu danego sądu,

o ile zaś chodzi o listy kandydatów z grupy pracodawców - dane orientacyjne o liczbie pracowników, zatrudnionych w okręgu danego sądu przez ogół członków organizacji zawodowej pracodawców względnie przez zjednoczenia przedsiębiorstw oraz instytucje państwowe i samorządowe.

W razie wątpliwości Minister Pracy i Opieki Społecznej może żądać uzupełnienia danych, wymienionych w § 4 i w pkt 1 i 2 niniejszego paragrafu, w terminie siedmiodniowym licząc od dnia doręczenia wezwania pod rygorem, że niedotrzymanie terminu lub udzielenie niedostatecznych wyjaśnień pociągnie za sobą odrzucenie listy kandydatów danej organizacji.

§  6.
Na podstawie zgłoszonych list kandydatów Minister Pracy i Opieki Społecznej przedstawia Ministrowi Sprawiedliwości wniosek co do powołania ławników okręgowego sądu ubezpieczeń społecznych. Wniosek powinien uwzględniać wszystkie ważniejsze gałęzie pracy, istniejące w okręgu danego sądu.

Na podstawie tego wniosku Minister Sprawiedliwości powołuje ławników okręgowego sądu ubezpieczeń społecznych.

§  7.
Minister Sprawiedliwości po powołaniu ławników przesyła listy, zawierające nazwiska i miejsce zamieszkania ławników, Ministrowi Pracy i Opieki Społecznej, prezesowi Trybunału Ubezpieczeń Społecznych, prezesowi właściwego okręgowego sądu ubezpieczeń społecznych, Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych i wszystkim uprawnionym do przedstawiania list kandydatów, którzy z tego uprawnienia skorzystali.
§  8. 1
Przy wyznaczaniu ławników na posiedzenia należy uwzględniać art. 13 prawa o sądach ubezpieczeń społecznych i przestrzegać w miarę możności równomiernej kolejności.

Na każde posiedzenie należy wyznaczyć podwójną liczbę ławników, przy czym wymieniony na drugim miejscu bierze udział w posiedzeniu w razie niemożności wzięcia udziału w posiedzeniu przez ławnika wymienionego na pierwszym miejscu.

Przy wyznaczaniu na posiedzenia należy w miarę możności uwzględniać słuszne życzenia ławników, którzy mogą wskazać te dnie tygodnia lub miesiąca, w których udział w posiedzeniu sądu byłby dla nich niemożliwy lub połączony z trudnościami.

Ławników mieszkających poza siedzibą sądu należy wyznaczać w taki sposób, by nie byli zmuszeni zbyt często w jednym miesiącu udawać się do siedziby sądu.

Od ustanowionej kolejności (ust. 1) można odstępować tylko wtedy:

a)
gdy mają się odbyć posiedzenia nadzwyczajne w planie posiedzeń nie przewidziane,
b)
gdy odroczona rozprawa ma się odbyć przed tym samym kompletem,
c)
gdy rodzaj sprawy wymaga współudziału ławników należących do tej samej lub podobnej gałęzi pracy co skarżący.

Ławnik winien być zawiadomiony o wyznaczeniu go na posiedzenie co najmniej na 10 dni przed terminem posiedzenia.

§  9. 2
(skreślony).
§  10.
Jeżeli do okręgowego sądu ubezpieczeń społecznych wpływają sprawy z pewnej gałęzi pracy w takiej ilości, że wyznaczone dnie posiedzeń będą wypełnione tego rodzaju sprawami, należy na ławników mających wziąć udział w tych posiedzeniach wyznaczać osoby należące do tej lub zbliżonej gałęzi pracy.
§  11-13. 3
(skreślone).
§  14.
Ławnik obowiązany jest o każdej zmianie swego zamieszkania oraz o utracie charakteru przedstawiciela tej grupy, z której był powołany, zawiadomić prezesa okręgowego sądu ubezpieczeń społecznych w ciągu trzech dni.
§  15.
Rozporządzenie niniejsze wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
1 § 8 zmieniony przez § 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 3 grudnia 1949 r. (Dz.U.49.61.484) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 19 grudnia 1949 r.
2 § 9 skreślony przez § 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 3 grudnia 1949 r. (Dz.U.49.61.484) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 19 grudnia 1949 r.
3 § 11-13 skreślone przez § 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 3 grudnia 1949 r. (Dz.U.49.61.484) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 19 grudnia 1949 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1945.41.230

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Sposób przedstawiania kandydatów na ławników okręgowych sądów ubezpieczeń społecznych, tryb powoływania ławników i zasady powoływania poszczególnych ławników na posiedzenia sądowe.
Data aktu: 22/09/1945
Data ogłoszenia: 08/10/1945
Data wejścia w życie: 08/10/1945