Regulamin wyborów sołtysa i podsołtysa.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA ADMINISTRACJI PUBLICZNEJ
z dnia 15 marca 1945 r.
w sprawie regulaminu wyborów sołtysa i podsołtysa.

Na podstawie art. 37 dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 23 listopada 1944 r. o organizacji i zakresie działania samorządu terytorialnego (Dz. U. R. P. Nr 14, poz. 74) zarządzam, co następuje:
§  1.
Sołtysem i podsołtysem może być każdy obywatel polski bez różnicy płci, który ukończył do dnia zasądzenia wyborów 24 lata, ma prawo uczestnictwa w zebraniu gromadzkim, a ponadto odpowiada warunkom przewidzianym w art. 7 § 1 ustawy z dnia 11 września 1944 r. o organizacji i zakresie działania rad narodowych (Dz. U. R. P. Nr 5, poz. 22).
§  2.
Sołtysa i podsołtysa wybiera na lat 3 ogólne zebranie gromadzkie.
§  3.
(1)
Prawo uczestnictwa w zebraniu gromadzkim przysługuje każdemu obywatelowi polskiemu, mieszkańcowi danej gromady, bez różnicy płci, który:
a)
ukończył do dnia zarządzenia wyborów 21 lat,
b)
mieszka na obszarze gromady przynajmniej od 6 miesięcy, licząc wstecz od dnia zarządzenia wyborów.

Przy ustalaniu faktu zamieszkania stosuje się przepisy o ewidencji i kontroli ruchu ludności.

(2)
Zebranie gromadzkie wyborcze jest ważne i prawomocne bez względu na ilość obecnych wyborców, jeżeli zebranie zwołane zostało w terminie przez niniejsze rozporządzenie wskazanym i sposób w danej gromadzie praktykowany.
§  4.
(1)
Wybory sołtysa i podsołtysa zarządza starosta powiatowy, który wykonuje ogólny nadzór nad przeprowadzeniem wyborów. Starosta powiatowy może poruczyć wójtowi wykonywanie nadzoru nad przeprowadzeniem wyborów na terenie całej gminy lub poszczególnej gromady.
(2)
W zarządzeniu o wyborach starosta powiatowy podaje: dzień zarządzenia wyborów, nazwisko przewodniczącego zebrania wyborczego, miejsce, lokal, dzień i godzinę zebrania wyborczego.
(3)
Wybory sołtysa i podsołtysa nie mogą się odbywać w okresie pilnych robót polnych.
§  5.
(1)
Wybór sołtysa i podsołtysa przeprowadza się w jednym głosowaniu.
(2)
Każdy wyborca może głosować tylko na jednego z ważnie zgłoszonych kandydatów.
§  6.
(1)
Zgłoszenie składa się na piśmie lub ustnie do protokółu i może zawierać nazwiska tylko dwóch kandydatów.
(2)
Zgłoszenie powinno być złożone przez co najmniej 10-ciu wyborców.
§  7.
Głosowanie jest jawne, na żądanie zaś 1/10 upoważnionych do głosowania wyborców - tajne.
§  8.
(1)
W wypadku zarządzenia tajnego głosowania na karcie do głosowania wyborca wpisuje imię i nazwisko oraz imiona rodziców kandydata.
(2)
Karta do głosowania winna zawierać nazwiska tylko dwóch kandydatów. Jeżeli karta zawiera większą liczbę nazwisk kandydatów, uwzględnia się jedynie dwa nazwiska, umieszczone na pierwszym miejscu karty do głosowania.
§  9.
Za wybranego na sołtysa uznaje się tego kandydata, który uzyskał największą liczbę głosów. Kandydata, który uzyskał z kolei największą liczbę głosów, uznaje się za wybranego na podsołtysa.
§  10.
W razie zgłoszenia tylko jednego kandydata na sołtysa i jednego na podsołtysa uznaje się ich za wybranych przez aklamację.
§  11.
(1)
Wybory sołtysa i podsołtysa przeprowadza komisja wyborcza w składzie: przewodniczącego i dwóch członków.
(2)
Przewodniczącego komisji wyborczej powołuje starosta powiatowy, członków zaś powołuje przewodniczący na zgromadzeniu wyborczym.
(3)
O zarządzeniu wyborów ogłasza sołtys w danej gromadzie na 3 dni przed terminem wyborów w sposób praktykowany.
§  12.
(1)
W wypadku głosowania jawnego - przewodniczący komisji wyborczej na podstawie notatek w spisie wyborców ustala, ilu wyborców głosowało, jeden zaś z członków komisji wyborczej na podstawie przez siebie prowadzonej karty obliczenia ustalą, ile głosów padło na poszczególnych kandydatów.
(2)
W przypadku głosowania tajnego przewodniczący wyjmuje kartki z urny wyborczej, porównuje liczbę ich z liczbą wyborców, którzy oddali głos, odczytuje treść kart wyborczych, dwaj zaś członkowie komisji wyborczej wpisują do dwóch kart obliczenia - głosy oddane na poszczególnych kandydatów.
§  13.
Po ustaleniu, ile każdy z kandydatów uzyskał głosów, komisja wyborcza ogłasza, który z kandydatów został wybrany na sołtysa, a który na podsołtysa.
§  14.
Przewodniczący przedkłada wójtowi gminy niezwłocznie po wyborach protokół wyborczy, podpisany przez przewodniczącego i członków komisji.
§  15.
W ciągu trzech dni po dniu ogłoszenia wyniku wyborów co najmniej dziesięciu wyborców ma prawo wnieść na piśmie uzasadniony protest na ręce wójta.

Wójt gminy przesyła w terminie 3-dniowym akt wyborczy powiatowej radzie narodowej, która rozstrzyga ostatecznie wniesione protesty.

§  16.
Wymogów przepisu § 3 ust. (1) lit. b) nie stosuje się w okresie czasu do dnia 31 grudnia 1946 r.
§  17.
Rozporządzenie niniejsze wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1945.10.53

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Regulamin wyborów sołtysa i podsołtysa.
Data aktu: 15/03/1945
Data ogłoszenia: 29/03/1945
Data wejścia w życie: 29/03/1945