Czynności bankowe na obszarach wyzwolonych spod okupacji.

ROZPORZĄDZENIE
KIEROWNIKA RESORTU GOSPODARKI NARODOWEJ I FINANSÓW
z dnia 5 października 1944 r.
o czynnościach bankowych na obszarach wyzwolonych spod okupacji. *

Na podstawie art. 97 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 17 marca 1928 r. o prawie bankowym (Dz. U. R. P. Nr 34, poz. 321) zarządzam, co następuje: 1
§  1.
Kapitały osób trzecich, które wpłynęły do instytucji kredytowej po dniu wyzwolenia miejsca jej siedziby spod okupacji niemieckiej należy przechowywać oddzielnie, księgując czynności odnoszące się do tych kapitałów, pod nazwą "Rachunek Polski".
§  2. 2
(1)
Dokonany podczas okupacji niemieckiej podział operacyj bankowych na t. zw. "okupacyjne" i "stare" utrzymuje się w mocy dla czynności bankowych nie objętych przepisem § 1.
(2)
Wypłat z rachunków t. zw. "okupacyjne" wolno dokonywać jedynie z aktywów płynnych, pochodzących z tych rachunków; to samo stosuje się odpowiednio do wypłat z rachunków t. zw. "stare".
§  3.
(1)
Aktywa, pochodzące z czynności wymienionych w § 2, można przenosić na "Rachunek Polski" dopiero po umorzeniu wszelkich zobowiązań, wynikających z tych czynności, wcześniej zaś tylko w wypadkach gospodarczo uzasadnionych za zezwoleniem Kierownika Resortu Gospodarki Narodowej i Finansów.
(2)
Aktywa pochodzące z czynności bankowych, wymienionych w § 1. nie mogą być użyte ani bezpośrednio ani pośrednio na zapłatę lub zabezpieczenie zobowiązań, wynikających z czynności, wymienionych w § 2.
§  3a. 3
Od dnia 10 stycznia 1945 r. wszelkie wypłaty z rachunków "okupacyjnych" i "starych" mogą być dokonywane jedynie na podstawie każdorazowego zezwolenia Ministra Skarbu.
§  3b. 4
Przepisy niniejszego rozporządzenia nie mają zastosowania:
1)
do przedsiębiorstw bankowych i instytucyj kredytu długoterminowego postawionych w stan likwidacji i podlegających przepisom dekretów z dnia 25 października 1948 r.: o zasadach i trybie likwidacji niektórych przedsiębiorstw bankowych (Dz. U. R. P. Nr 52, poz. 410) oraz o zasadach i trybie likwidacji niektórych instytucyj kredytu długoterminowego (Dz. U. R. P. Nr 52, poz. 411);
2)
do instytucyj bankowych, wymienionych w art. 28 ust. 1 dekretu z dnia 25 października 1948 r. o reformie bankowej (Dz. U. R. P. Nr 52, poz. 412), w zakresie likwidacji rachunków "starych" i "okupacyjnych" - począwszy od daty, którą ustali Minister Skarbu dla przejścia tych instytucyj w stan likwidacji, obejmującej rachunki "stare" i "okupacyjne";
3)
do spółdzielni kredytowych, ulegających likwidacji w myśl art. 36 ust. 5 dekretu z dnia 25 października 1948 r. o reformie bankowej (Dz. U. R. P. Nr 52, poz. 412) - od daty decyzji Ministra Skarbu o ich likwidacji;
4)
do spółdzielni kredytowych, określonych w art. 36 ust. 4 dekretu z dnia 25 października 1948 r. o reformie bankowej (Dz. U. R. P. Nr 52, poz. 412), w zakresie likwidacji rachunków "starych" i "okupacyjnych" - począwszy od daty, którą ustali Minister Skarbu na podstawie art. 36 ust. 2 tegoż dekretu;
5)
do oddziałów lub majątku przedsiębiorstw bankowych oraz instytucyj kredytu długoterminowego, postawionych przez Ministra Skarbu w stan likwidacji na podstawie art. 37 dekretu z dnia 25 października 1948 r. o zasadach i trybie likwidacji niektórych przedsiębiorstw bankowych (Dz. U. R. P. Nr 52, poz. 410) lub na podstawie art. 38 dekretu z dnia 25 października 1948 r. o zasadach i trybie likwidacji niektórych instytucyj kredytu długoterminowego (Dz. U. R. P. Nr 52, poz. 411) - począwszy od daty zarządzenia Ministra Skarbu o likwidacji.
§  4.
Rozporządzenie niniejsze wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
* Z dniem 1 czerwca 1966 r. uchyla się w stosunku do Banku Handlowego w Warszawie, Spółki Akcyjnej, stosowanie przepisów nin. rozporządzenia zgodnie z zarządzeniem Ministra Finansów z dnia 25 maja 1966 r. (M.P.66.26.135).
1 Podstawa prawna zmieniona przez obwieszczenie Ministra Skarbu z dnia 14 kwietnia 1945 r. o sprostowaniu błędu (Dz.U.45.14.86).
2 § 2 zmieniony przez § 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 6 stycznia 1945 r. (Dz.U.45.1.4) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 10 stycznia 1945 r.
3 § 3a dodany przez § 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 6 stycznia 1945 r. (Dz.U.45.1.4) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 10 stycznia 1945 r.
4 § 3b dodany przez § 1 rozporządzenia z dnia 31 stycznia 1949 r. (Dz.U.49.9.57) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 23 lutego 1949 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1944.7.38

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Czynności bankowe na obszarach wyzwolonych spod okupacji.
Data aktu: 05/10/1944
Data ogłoszenia: 12/10/1944
Data wejścia w życie: 12/10/1944