Ordery, odznaczenia oraz medale.

DEKRET
POLSKIEGO KOMITETU WYZWOLENIA NARODOWEGO
z dnia 22 grudnia 1944 r.
o orderach, odznaczeniach oraz medalach.

Na podstawie ustawy Krajowej Rady Narodowej z dnia 15 sierpnia 1944 r. o tymczasowym trybie wydawania dekretów z mocą ustawy (Dz. U. R. P. Nr 1, poz. 3) - Polski Komitet Wyzwolenia Narodowego postanawia a Prezydium Krajowej Rady Narodowej zatwierdza, co następuje:
Art.  1.

W celu nagradzania czynów męstwa i odwagi, wykazanych w boju, bądź innych wybitnych zasług położonych dla chwały i pożytku Rzeczypospolitej Polskiej a w szczególności w dziele odrodzenia demokratycznej państwowości polskiej i Polskich Sił Zbrojnych albo w walce z hitlerowskim najeźdźcą lub jego najemnikami, poza ustanowionymi już:

1)
ustawą z dnia 1 sierpnia 1919 r. (Dz. U. R. P. Nr 67, poz. 409) orderem wojskowym "Virtuti Militari",
2)
ustawą z dnia 4 lutego 1921 r. (Dz. U. R. P. Nr 24, poz. 136) orderem "Orła Białego",
3)
ustawą z dnia 4 lutego 1921 r. (Dz. U. R. P. Nr 24, poz. 137) orderem "Odrodzenia Polski",
4)
rozporządzeniem Rady Obrony Państwa z dnia 11 sierpnia 1920 r. (Dz. U. R. P. Nr 87, poz. 527) odznaką wojskową "Krzyż Walecznych" oraz
5)
ustawą z dnia 23 czerwca 1923 r. (Dz. U. R. P. Nr 62, poz. 458) odznaką "Krzyż Zasługi",
6)
uchwałą Krajowej Rady Narodowej z dnia 20 lutego 1944 r. orderem "Krzyż Grunwaldu", zatwierdza się odznaczenie wojskowe:

"Zasłużonym na Polu Chwały" wprowadzone rozkazem Dowództwa 1-szej Polskiej Dywizji im. Tadeusza Kościuszki.

Art.  2.

Order "Krzyż Grunwaldu" nadaje się na warunkach ustalonych w statucie tymczasowym tego odznaczenia, zatwierdzonym uchwałą Krajowej Rady Narodowej z dnia 20 lutego 1944 r., także za zasługi w dziele odrodzenia Polskich Sił Zbrojnych, za zwycięskie przeprowadzenie operacyj Wojska Polskiego lub przejawione bohaterstwo na polu walki.

Art.  3.

Odznaczonym "Krzyżem Grunwaldu" przyznaje się te same przywileje co i kawalerom orderu "Virtuti Militari", nadto każdy odznaczony "Krzyżem Grunwaldu", ma prawo do niezwłocznego awansu o jeden stopień.

Art.  4.

Zasadniczą odznaką medalu "Zasłużonym na Polu Chwały" jest medal o średnicy 50 m/m z wizerunkiem orderu "Virtuti Militari" na tle skrzyżowanych sztandarów polskiego i radzieckiego. Odwrotna strona zawiera napis: "Zasłużonym na Polu Chwały 12-13 październik 1943 r. Lenino", w czworokątnej ramce obramowanej liśćmi dębowymi. Medal nosi się na wstążce, o kolorach wstążki orderu "Virtuti Militari", ułożonych w odwrotnym porządku, na lewej piersi po odznace "Krzyż Zasługi".

Medal "Zasłużonym na Polu Chwały" dzieli się na trzy stopnie: medal złoty, srebrny i bronzowy.

Art.  5.

Medal "Zasłużonym na Polu Chwały" może być nadany wielokrotnie. Medal "Zasłużonym na Polu Chwały" nadany po raz pierwszy nosi się na gładkiej wstążce, dalsze zaś nadania odróżnia się przez nałożenie na wstążkę posiadanego już medalu okuć w kształcie listewek ze złota, srebra, względnie bronzu, z polerowanymi krawędziami, szerokości 5 m/m.

Wzory rysunkowe orderu "Krzyż Grunwaldu" oraz medalu "Zasłużonym na Polu Chwały" wstęgi i listewki ustala się w załączniku do dekretu niniejszego.

Art.  6.

Medal "Zasłużonym na Polu Chwały" nadaje Naczelne Dowództwo Wojska Polskiego generałom, oficerom i szeregowym Wojska Polskiego w kolejności następującej:

a)
złoty medal - tym, którzy w walce przejawili wysokie bohaterstwo bądź wykazali się wybitnymi czynami męstwa i odwagi;
a)
srebrny medal - tym, którzy przyczynili się swoimi czynami do pomyślnego wykonania zadań swoich jednostek;
c)
bronzowy medal - tym, którzy dając dowody dzielności wzorowo wykonali poruczone sobie zadania, bądź przejawili wytrwałość, inicjatywę lub śmiałość mogące służyć przykładem dla drugich.
Art.  7.

Tryb i sposób nadawania orderów i odznaczeń wyszczególnionych w art. 1 określają przepisy dotychczas obowiązujące ze zmianami, wskazanymi w ustępach poniższych:

Order "Virtuti Militari", "Orła Białego", "Odrodzenia Polski" jak również order "Krzyż Grunwaldu" pierwszej klasy oraz odznaczenie "Krzyż Zasługi" pierwszego stopnia nadaje Prezydium Krajowej Rady Narodowej na wniosek Przewodniczącego Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego albo Naczelnego Dowódcy Wojska Polskiego.

Postanowienia poszczególnych ustaw o Zgromadzeniu Kawalerów danego orderu, ich Kanclerzach i Kapitułach oraz przywiązanych do orderów pensjach zostają uchylone, pensje zaś dotychczas odznaczonym nie wypłaca się za czas ubiegły, za który pensje te nie zostały pobrane.

Art.  8.

Prawo do posiadania orderów, odznaczeń i medali, oraz do korzystania z przywiązanych doń przywilejów traci się na mocy wyroku sądowego, w którym orzeczono o pozbawieniu praw obywatelskich.

Art.  9.

Wykonanie niniejszego dekretu porucza się Przewodniczącemu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego i Kierownikowi Resortu Obrony Narodowej.

Art.  10.

Dekret niniejszy wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Prezydent podpisał ustawę doprecyzowującą termin wypłaty ekwiwalentu za urlop

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje podpisana przez prezydenta nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Od 7 stycznia mniej formalności budowlanych, więcej budowli bez zgłoszenia i bez pozwolenia

W dniu 7 stycznia wchodzi w życie nowelizacja Prawa budowlanego, która ma przyspieszyć proces budowlany i uprościć go. W wielu przypadkach zamiast pozwolenia na budowę wystarczające będzie jedynie zgłoszenie robót. Nowe przepisy wprowadzają też ułatwienia dla rolników oraz impuls dla rozwoju energetyki rozproszonej. Zmiany przewidują także większą elastyczność w przypadku nieprawidłowości po stronie inwestora.

Agnieszka Matłacz 06.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1944.17.91

Rodzaj: Dekret
Tytuł: Ordery, odznaczenia oraz medale.
Data aktu: 22/12/1944
Data ogłoszenia: 30/12/1944
Data wejścia w życie: 30/12/1944