Spis ludności i gospodarstw rolnych na wyzwolonych terenach Rzeczypospolitej Polskiej.

DEKRET
POLSKIEGO KOMITETU WYZWOLENIA NARODOWEGO
z dnia 1 grudnia 1944 r.
o spisie ludności i gospodarstw rolnych na wyzwolonych terenach Rzeczypospolitej Polskiej.

Zorganizowanie planowej interwencji czynnika publicznego dla usprawnienia na wyzwolonych terenach Rzeczypospolitej najważniejszych dziedzin życia gospodarczego a w szczególności rolno-aprowizacyjnych, uzyskanie możliwie dokładnych danych liczbowych, odnośnie charakterystyki społecznej ludności, wymaga przeprowadzenia spisu ludności i gospodarstw rolnych, w okresie toczących się jeszcze zmagań wojennych; przeto na podstawie ustawy Krajowej Rady Narodowej z dnia 15 sierpnia 1944 r. o tymczasowym trybie wydawania dekretów z mocą ustawy (Dz. U. R. P. Nr 1, poz. 3) - Polski Komitet Wyzwolenia Narodowego postanawia a Prezydium Krajowej Rady Narodowej zatwierdza, co następuje:
Art.  1.

Zarządza się na wyzwolonych terenach Rzeczypospolitej Polskiej przeprowadzenie spisu ludności i gospodarstw rolnych.

Art.  2.

Spis dotyczy:

a)
wszystkich osób obecnych, meldowanych lub niemeldowanych, mających faktyczne miejsce zamieszkania w jakimkolwiek domu, na wozach, taborach, barkach lub łodziach albo innych temu podobnych ruchomych urządzeniach mieszkalnych, znajdujących się w obrębie obwodu spisowego;
b)
wszystkich osób, meldowanych lub niemeldowanych, przebywających czasowo, to jest mających faktyczne miejsce zamieszkania w innej miejscowości;
c)
wszystkich mieszkańców czasowo nieobecnych w miejscu swego faktycznego zamieszkania z powodów natury przemijającej;
d)
gospodarstw rolnych.
Art.  3.

Terminy i tryb spisu oraz województwa bądź powiaty lub gminy, na których ustały bezpośrednie działania wojenne i gdzie wobec tego możliwe już jest (lub będzie) jego przeprowadzenie, określą rozporządzenia Kierownika Resortu Administracji Publicznej w porozumieniu z Kierownikami Resortów Obrony Narodowej i Bezpieczeństwa Publicznego.

Art.  4.

Wszelkie władze, urzędy i zakłady publiczne są zobowiązane współdziałać przy przeprowadzaniu spisu.

Art.  5.

Dla przeprowadzenia pełnego zestawienia stanu ludności z okresu przedwojennego z danymi spisowymi, Kierownik Resortu Administracji Publicznej może wydawać zarządzenia o obowiązku składania wszelkiego rodzaju zeznań, dokumentów i ksiąg w departamencie Ewidencji Ludności Resortu Administracji Publicznej.

Art.  6.

Kto umyślnie lub z niedbalstwa:

a)
będąc powołanym na komisarza lub kontrolera spisowego, odmówi wykonania zleconych funkcji;
b)
kto odmówi dostarczenia dokumentów, czy ksiąg lub wezwany do dostarczenia ich nie dostarczy;
c)
kto złoży zeznania nieprawdziwe, uchyli się od złożenia formularzy lub zeznania;
d)
kto wzbrania się wpuścić organa spisowe do mieszkania lub budynku;
e)
kto w inny sposób przeszkadza organom spisowym w wykonaniu ich czynności, lub wywiera wpływ na inne osoby w kierunku uchylenia się od złożenia zeznań, albo złożenia zeznań nieprawdziwych lub w sposób sprzeczny z przepisami

- ulega karze grzywny do 50.000 zł (pięćdziesiąt tysięcy złotych) z zamianą, w razie niemożności jej uiszczenia, na karę aresztu do trzech miesięcy.

Do orzekania o powyższych wykroczeniach właściwe są powiatowe władze administracji ogólnej na wniosek organów spisowych.

Art.  7.

Wykonanie niniejszego dekretu porucza się Kierownikowi Resortu Administracji Publicznej i innym Kierownikom Resortów we właściwym każdemu z nich zakresie działania.

Art.  8.

Dekret niniejszy wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1944.15.80

Rodzaj: Dekret
Tytuł: Spis ludności i gospodarstw rolnych na wyzwolonych terenach Rzeczypospolitej Polskiej.
Data aktu: 01/12/1944
Data ogłoszenia: 27/12/1944
Data wejścia w życie: 27/12/1944