Księgi stanu cywilnego i akta zgonu osób zmarłych na morzu.

DEKRET
PREZYDENTA RZECZYPOSPOLITEJ
z dnia 20 września 1941 r.
o księgach stanu cywilnego i aktach zgonu osób zmarłych na morzu.

Na podstawie art. 79 ust. (2) ustawy konstytucyjnej stanowię, co następuje:
Art.  1.
(1)
W czasie trwania wyjątkowych okoliczności, wywołanych wojną, prowadzić będą upoważnione urzędy konsularne R.P. księgi stanu cywilnego osób zmarłych na morzu.
(2)
Minister Spraw Zagranicznych w porozumieniu z Ministrem Sprawiedliwości upoważni kierowników urzędów konsularnych R.P. lub innych funkcjonariuszów konsularnych do prowadzenia ksiąg stanu cywilnego.
Art.  2.

Do ksiąg stanu cywilnego, prowadzonych przez urzędy konsularne, wciągane będą akty zgonu osób zmarłych na polskich statkach handlowych.

Art.  3.

Do ksiąg stanu cywilnego, prowadzonych przez urzędy konsularne, wciągane mogą być również akty zgonu obywateli polskich, zmarłych na statkach obcych.

Art.  4.
(1)
W przypadku zgonu na statku polskiej marynarki handlowej kapitan statku sporządzi akt zgonu w obecności dwóch świadków. Akt podpisany winien być przez kapitana i świadków.
(2)
Po przybyciu statku do portu kapitan prześle akt zgonu właściwemu urzędowi konsularnemu.
(3)
W razie zgonu osoby przynależnej do Polskich Sił Zbrojnych, lub sił zbrojnych Państw Sprzymierzonych - kapitan statku prześle akt zgonu Szefowi Kierownictwa Marynarki Wojennej.
Art.  5.
(1)
Wciągnięcie do ksiąg stanu cywilnego aktu zgonu obywatela polskiego, zmarłego na statku obcym, nastąpić może, jeżeli urząd konsularny R.P. uzyska dokument sporządzony przez kapitana statku, stwierdzający fakt zgonu na podstawie zeznań conajmniej dwóch świadków.
(2)
Jeżeli akt wymieniony w ustępie poprzedzającym dotyczy osoby przynależnej do Polskich Sił Zbrojnych, urząd konsularny prześle akt Szefowi Kierownictwa Marynarki Wojennej.
Art.  6.

W akcie zgonu podane będą: imiona i nazwisko zmarłego, zawód, data i miejsce urodzenia, wyznanie, obywatelstwo, miejsce, dzień i godzina zgonu, oraz imiona i nazwiska, wiek, zawód i zamieszkanie zeznających świadków, w obecności których akt sporządzono, oraz w miarę możności, imię i nazwisko pozostałego przy życiu współmałżonka, jeśli zmarły był w stanie małżeńskim, jak też imiona i nazwiska, zawód i miejsce zamieszkania rodziców zmarłego. Dane te będą wciągnięte do księgi stanu cywilnego. Ponadto w akcie zgonu wskazana będzie przyczyna śmierci, stwierdzona w miarę możności przez lekarza, wreszcie okoliczności śmierci.

Art.  7.

Urząd konsularny R.P. może zwracać się do władz, urzędów i osób prywatnych celem zebrania dodatkowych dowodów, stwierdzających zgon, lub celem uzyskania danych dotyczących zmarłego.

Art.  8.
(1)
W przypadku uznania przez urząd konsularny, że ustalenia stwierdzające zgon są niewystarczające lub że wzbudzają wątpliwości, urząd nie wciągnie aktu do ksiąg stanu cywilnego, o czym powiadomi Ministra Sprawiedliwości.
(2)
Ostateczna decyzja w tym względzie należy do Ministra Sprawiedliwości i powzięta może być z urzędu lub na wniosek konsulatu albo osoby interesowanej.
Art.  9.
(1)
W razie ujawnienia, że twierdzenia lub przedstawione dowody, na których podstawie był sporządzony akt zgonu, są niezgodne z prawdziwym stanem rzeczy lub że w akcie zaszły omyłki, Minister Sprawiedliwości z urzędu lub na wniosek konsulatu albo osoby interesowanej, zarządzi sprostowanie aktu i ogłosi o tym w części drugiej Dziennika Ustaw R.P.
(2)
Zarządzenie Ministra Sprawiedliwości o sprostowaniu aktu złożone będzie do właściwej księgi stanu cywilnego celem spisania w niej protokołu przyjęcia i uczynienia o tym zarządzeniu wzmianki na brzegu aktu.
(3)
Zarządzenie będzie miało moc aż do czasu, gdy na wniosek osób interesowanych zapadnie w przedmiocie sprostowania aktu orzeczenie właściwego sądu.
Art.  10.
(1)
Urzędy konsularne R.P. zawiadamiać będą Ministra Sprawiedliwości o każdym akcie wciągniętym do ksiąg stanu cywilnego, podając imiona, nazwisko zmarłego, datę i miejsce urodzenia, datę i miejsce zgonu oraz numer kolejny aktu.
(2)
Minister Sprawiedliwości prowadzić będzie na tej podstawie rejestr osób zmarłych, których akty zgonu wciągnięty zostały do ksiąg stanu cywilnego, prowadzonych przez urzędy konsularne R.P.
(3)
W rejestrze tym uwidocznione będą dane, zawarte w zawiadomieniu urzędu konsularnego.
Art.  11.
(1)
Urzędy konsularne R.P. wydawać będą osobom interesowanym wypisy z ksiąg stanu cywilnego.
(2)
Opłaty za wypisy ustalone będą rozporządzeniem Ministra Spraw Zagranicznych w porozumieniu z Ministrami: Sprawiedliwości i Skarbu.
Art.  12.

Wykonanie dekretu niniejszego porucza się Ministrowi Spraw Zagranicznych w porozumieniu z Ministrem Sprawiedliwości.

Art.  13.

Dekret niniejszy wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1941.6.10

Rodzaj: Dekret
Tytuł: Księgi stanu cywilnego i akta zgonu osób zmarłych na morzu.
Data aktu: 20/09/1941
Data ogłoszenia: 30/09/1941
Data wejścia w życie: 30/09/1941