Oznaki urzędów i organów pomocniczych i wykonawczych w dziale Ministerstwa Sprawiedliwości.

ROZPORZĄDZENIE
RADY MINISTRÓW
z dnia 21 lipca 1939 r.
o oznakach urzędów i organów pomocniczych i wykonawczych w dziale Ministerstwa Sprawiedliwości.

Na podstawie art. 17 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 13 grudnia 1927 r. o godłach i barwach państwowych oraz o oznakach i pieczęciach (Dz. U. R. P. z 1939 r. Nr 2, poz. 8) zarządza się co następuje:
§  1.
Oznaką na budynku, w którym mieści się urząd lub znajduje się lokal urzędowy organów pomocniczych i wykonawczych w dziale Ministerstwa Sprawiedliwości - nie objętych § 3 ust. 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 29 marca 1930 r. w sprawie oznak władz, urzędów, zakładów, instytucyj i przedsiębiorstw państwowych (Dz. U. R. P. Nr 28, poz. 245) - jest tablica z herbem państwowym i napisem, odpowiadającym nazwie urzędu albo organu pomocniczego lub wykonawczego.
§  2.
1.
Tablica ma kształt prostokąta ustawionego pionowo, o białym tle, dookoła którego - w odległości 5 mm od brzegu tablicy - znajduje się obwódka czerwona, barwy cynobru, szerokości 5 mm. W górnej części tablicy - w odległości 15 mm od obwódki - umieszczony jest herb państwowy, przy czym tarcza herbu ma 75 mm wysokości, a 65 mm szerokości (wzór Nr 1). Wymiary tablicy zależą od wielkości liter i długości napisu.
2.
Poniżej herbu państwowego - w odległości 10 mm od dolnego końca tarczy - umieszczony jest napis, wykonany w kolorze czarnym. Jeżeli napis składa się z dwóch lub więcej wyrazów, wówczas poszczególne wyrazy mają być umieszczone pod sobą, wyjąwszy przypadek, gdy napis składa się z wyrazów znaczenia istotnego i znaczenia wtórnego (np. wydział hipoteczny przy sądzie grodzkim); w tym przypadku zasadę powyższą stosuje się tylko do wyrazów znaczenia istotnego (wydział hipoteczny). Wyrazy znaczenia wtórnego mogą być dzielone.
3.
Wysokość liter wyrazów napisu, mających znaczenie istotne, wynosi: 6 cm (I wielkość) lub 3 cm (II wielkość) ; wyrazy znaczenia wtórnego wykonane są literami o połowę mniejszymi od 1iter wyrazów znaczenia istotnego.
4.
Typ liter napisu podają wzory Nr 4 i 2, a układ napisu wzór Nr 3.
5.
Odstępy między poszczególnymi wierszami istotnej części napisu, jak również odstępy między istotną częścią napisu a częścią napisu znaczenia wtórnego wynoszą 10 mm, odstępy zaś między wierszami części napisu znaczenia wtórnego wynoszą 5 mm. Odstęp pomiędzy napisem a obwódką na dolnym boku prostokąta wynosi 15 mm.
§  3.
1.
W tekście napisu nie zamieszcza się nazwy miejscowości, w której urząd albo organ pomocniczy lub wykonawczy ma swoją siedzibę, a również nie wskazuje się siedziby sądu, przy którym dany organ pomocniczy lub wykonawczy jest ustanowiony, z wyjątkiem przypadków, w których siedziba danego organu jest inna, niż siedziba sądu, przy którym jest on ustanowiony.
2.
Jeżeli lokal urzędu albo organu pomocniczego lub wykonawczego z działu Ministerstwa Sprawiedliwości mieści się w budynku, nad którego wejściem jest już umieszczona tablica z herbem państwowym, wówczas na tablicach ustalonych rozporządzeniem niniejszym nie umieszcza się herbu państwowego.
§  4.
Używanie oznak odmiennych od określonych w § 1 i 2 - jeżeli przemawiają za tym właściwości architektoniczne danego gmachu - dopuszczalne jest na mocy decyzji Ministra Sprawiedliwości wydanej w porozumieniu z Ministrem Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego.
§  5.
Spośród urzędów i organów pomocniczych i wykonawczych w dziale Ministerstwa Sprawiedliwości używają:
1)
oznak z napisem I wielkości:
a)
Komisja Kodyfikacyjna - z napisem "Komisja Kodyfikacyjna",
b)
rady notarialne - z napisem "Rada Notarialna";
2)
oznak z napisem II wielkości:
a)
notariusze - z napisem "Notariusz ....." (imię albo tylko pierwsza lub dwie pierwsze litery imienia i nazwisko),
b)
wydziały hipoteczne przy sądach grodzkich i okręgowych na obszarach, na których obowiązuje prawo o ustaleniu własności dóbr nieruchomych, o przywilejach i hipotekach z r. 1818 i z r. 1919 - z napisem "Wydział hipoteczny przy sądzie grodzkim (okręgowym) ",
c)
komornicy sądów grodzkich - z napisem "Komornik sądu grodzkiego rewir ....." albo "Komornik sądu grodzkiego do spraw .....",
d)
komisarze do prostowania ksiąg gruntowych na obszarze mocy obowiązującej ustawy o prostowaniu ksiąg gruntowych z dnia 11 grudnia 1906 r. (Dz. u. p. austr. Nr 246) - z napisem "Komisarz do prostowania ksiąg gruntowych",
e)
sędziowie wyznaczeni do spraw scaleniowych na podstawie art. 1 ustawy z dnia 17 marca 1932 r. o postępowaniu uproszczonym przy regulowaniu stanu hipotecznego gruntów w związku ze scalaniem w okręgach sądów apelacyjnych w Krakowie i Lwowie (Dz. U. R. P. Nr 38, poz. 392) z napisem: "Sędzia do spraw scaleniowych",
f)
Instytut Ekspertyz Sądowych z napisem "Instytut Ekspertyz Sądowych".
§  6.
Notariusze, których kancelarie mieszczą się przy wydziale hipotecznym na obszarach podanych w § 5 pkt 2) lit. b), nie umieszczają na budynkach przysługujących im oznak.
§  7.
1.
Tłumacze przysięgli mogą używać oznaki na budynku, w którym znajduje się ich lokal urzędowy; w tym przypadku oznaka ma odpowiadać warunkom podanym w § 1 i 2 z tym zastrzeżeniem, że na przysługującej im oznace nie zamieszcza się herbu państwowego.
2.
Napis na oznakach, przysługujących tłumaczom przysięgłym, opiewa: "Tłumacz przysięgły języka .....", lub "Tłumacz przysięgły języków .....".
§  8.
Używanie w tekście napisów, podanych w § 5 i 7, skróconych nazw urzędów i organów pomocniczych i wykonawczych - ze względu na długość tych nazw - jest dopuszczalne na mocy decyzji właściwego prezesa sądu okręgowego.
§  9.
Wykonanie rozporządzenia niniejszego porucza się Ministrowi Sprawiedliwości.
§  10.
1.
Rozporządzenie niniejsze wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
2.
Równocześnie tracą moc obowiązującą wszelkie przepisy w zakresie objętym rozporządzeniem niniejszym.
ZAŁĄCZNIKI

Wzór Nr 1.

grafika

Wzór Nr 2.

grafika

Wzór Nr 3.

grafika

Wzór Nr 4.

grafika

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1939.75.505

Rodzaj: Dekret
Tytuł: Oznaki urzędów i organów pomocniczych i wykonawczych w dziale Ministerstwa Sprawiedliwości.
Data aktu: 21/07/1939
Data ogłoszenia: 22/08/1939
Data wejścia w życie: 22/08/1939