Uregulowanie stanu prawnego majątków Kościoła Prawosławnego.

USTAWA
z dnia 23 czerwca 1939 r.
o uregulowaniu stanu prawnego majątków Kościoła Prawosławnego.

Art.  1.

Ustawa niniejsza stosuje się do nieruchomości i praw rzeczowych (prawa użytkowania, służebności, ciężary realne, hipoteki itp.), które w dniu 11 listopada 1918 r. należały do osób prawnych Kościoła Prawosławnego na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej.

Art.  2.
(1)
Nieruchomości i prawa (art. 1), które w dniu 19 listopada 1938 r. znajdowały się w posiadaniu osób prawnych Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego bez sprzeciwu właściwych władz państwowych lub osób trzecich, uznaje się za własność tych osób prawnych. Przez posiadanie rozumie się władanie faktyczne jawne, spokojne, we własnym imieniu i w dobrej wierze, tak jakby się było właścicielem, jeżeli władanie to nie było sprzeczne z innym przeznaczeniem tych nieruchomości, wynikającym z obowiązujących przepisów, a w szczególności z rozporządzenia Komisarza Generalnego Ziem Wschodnich z dnia 22 października 1919 r. (Dz. U. Z. C. Z. W. Nr 25, poz. 256).
(2)
Nieruchomości i prawa (art. 1):
1)
objęte w zarząd państwowy na podstawie dekretu z dnia 16 grudnia 1918 r. (Dz. P. P. P. Nr 21, poz. 67),
2)
przejęte na własność Państwa na podstawie ustawy z dnia 17 grudnia 1920 r. (Dz. U. R. P. z 1921 r. Nr 4, poz. 17),

które w dniu 19 listopada 1938 r. znajdowały się za wiedzą i bez sprzeciwu właściwych władz państwowych w faktycznym i spokojnym władaniu osób prawnych Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego, uznaje się również za własność tych osób prawnych.

Art.  3.

Nieruchomości i prawa (art. 1), nie podpadające pod przepisy art. 2, uznaje się za własność Skarbu Państwa.

Art.  4.

Wzajemne roszczenia prywatnoprawne między Skarbem Państwa a osobami prawnymi Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego z tytułu użytkowania nieruchomości i wykonywania praw, o których mowa w art. 1, ulegają umorzeniu.

Art.  5.
(1)
Wpisania do księgi hipotecznej na rzecz osób prawnych Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego nieruchomości i praw, o których mowa w art. 2, dokonywa się na rzecz tych osób prawnych, które w dniu 19 listopada 1938 r. te nieruchomości i prawa posiadały, wyłącznie na podstawie deklaracji właściwego biskupa diecezjalnego, poświadczonej przez właściwego wojewodę.
(2)
Deklaracja powinna zawierać dokładne określenie nieruchomości, podanie okoliczności i dowodów, stwierdzających istnienie warunków art. 1 i 2 oraz wymienienie osoby prawnej Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego, na rzecz której zgodnie z ust. (1) nastąpi wpis hipoteczny.
(3)
Deklaracja ta powinna być przedłożona właściwemu wojewodzie w okresie lat pięciu od dnia wejścia w życie ustawy niniejszej. Nieruchomości i prawa, podpadające pod przepisy art. 2, a nie zgłoszone deklaracją w tem terminie, przechodzą na własność Skarbu Państwa.
(4)
Deklaracje biskupów diecezjalnych oraz wpisy hipoteczne, dokonane na podstawie tych deklaracyj, są wolne od opłat stemplowych i sądowych.
(5)
Opłaty pisarzy hipotecznych ponoszą osoby prawne Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego.
Art.  6.

Przepisy ustawy niniejszej nie naruszają praw osób trzecich.

Art.  7.

Ustawa niniejsza nie narusza praw osób prawnych Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego do majątków, nabytych przez te osoby prawne po dniu 11 listopada 1918 r.

Art.  8.

Wykonanie ustawy niniejszej porucza się Ministrowi Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego w porozumieniu z Ministrami: Sprawiedliwości, Spraw Wewnętrznych oraz Rolnictwa i Reform Rolnych.

Art.  9.

Ustawa niniejsza wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1939.57.370

Rodzaj: Ustawa
Tytuł: Uregulowanie stanu prawnego majątków Kościoła Prawosławnego.
Data aktu: 23/06/1939
Data ogłoszenia: 30/06/1939
Data wejścia w życie: 30/06/1939