Ustawa skarbowa na okres od 1 kwietnia 1939 do 31 marca 1940.

USTAWA SKARBOWA
z dnia 29 marca 1939 r.
na okres od 1 kwietnia 1939 do 31 marca 1940.

Art.  1.

Upoważnia się Rząd do czynienia:

a)
wydatków administracji zwyczajnych do kwoty 2.485.173.810 zł, nadzwyczajnych do kwoty 34.540.950 zł,
b)
wydatków na dopłaty ze Skarbu do przedsiębiorstw i zakładów państwowych do kwoty 6.193.800 zł,

razem do kwoty 2.525.908.560 zł, zgodnie z załączonym budżetem na okres od 1 kwietnia 1939 do 31 marca 1940 (rok budżetowy 1939/40).

Art.  2.

Na pokrycie wymienionych w art. 1 wydatków służą dochody zwyczajne w kwocie 2.428.695.145 zł, nadzwyczajne w kwocie 97.250.000 zł, razem w kwocie 2.525.945.145 zł a w szczególności:

a)
dochody administracji w kwocie 1.695.871.695 zł,
b)
wpłaty do Skarbu przedsiębiorstw i zakładów państwowych w kwocie 105.056.750 zł,
c)
wpłaty do Skarbu monopolów państwowych w kwocie 725.016.700 zł.
Art.  3.
(1)
W planach finansowo - gospodarczych, objętych budżetem na rok 1939/40, ustala się:
a)
dla przedsiębiorstw i zakładów państwowych rozchody zwyczajne w kwocie 59.917.270 zł, rozchody nadzwyczajne w kwocie 1.863.520 zł,
b)
dla monopolów państwowych rozchody zwyczajne w kwocie 497.548.500 zł,
c)
dla Funduszu Kwaterunku Wojskowego i Funduszu Pracy rozchody zwyczajne w kwocie 189.310.000 zł.
(2)
Na pokrycie rozchodów zwyczajnych i nadzwyczajnych przedsiębiorstw, zakładów i monopolów państwowych oraz Funduszu Kwaterunku Wojskowego i Funduszu Pracy służą ich wpływy zwyczajne i nadzwyczajne oraz dopłaty ze Skarbu, wymienione w art. 1.
Art.  4.

Wydatki (art. 1 i 3) mogą być dokonywane, o ile ustawa niniejsza inaczej nie postanawia (art. 6), tylko na te cele i w tych kwotach, które zostały ustalone w rubrykach budżetu.

Art.  5.
(1)
Kredyty, przewidziane w budżecie na rok 1939/40 (art. 1), będą otwierane przez Ministra Skarbu miesięcznie.
(2)
Przepis o miesięcznym otwieraniu kredytów przez Ministra Skarbu nie dotyczy:
a)
w części 12 pokrytych własnymi dochodami wydatków dz. 8 "Fundusz Obrotowy Reformy Rolnej",
b)
w części 13 wydatków dz. 12 "Taksa administracyjna" i dz. 13 "Fundusz opłat studenckich".
Art.  6.
(1)
Minister Skarbu ma prawo na wniosek właściwego Ministra:
A.
przenosić kredyty:
a)
w obrębie każdego działu poszczególnych części budżetu zwyczajnego administracji między paragrafami, obejmującymi wydatki, związane z normalnym tokiem, administracji (bieżące koszty utrzymania i funkcjonowania organów administracji),
b)
w obrębie każdej części budżetu administracji ze wszystkich paragrafów na wszystkie paragrafy, obejmujące wydatki nie wymienione pod lit. a), a w części 6 budżetu również na paragrafy 1 i 2 działu 2,
c)
w obrębie planów finansowo-gospodarczych przedsiębiorstw, zakładów i monopolów państwowych oraz Funduszu Kwaterunku Wojskowego i Funduszu Pracy między paragrafami, obejmującymi rozchody zwyczajne;
B.I.
w miarę uzyskiwania nadwyżek ponad kwoty, przewidziane w budżecie dochodów, lub oszczędności w budżecie wydatków, zwiększać wydatki:
a)
w części 6 we wszystkich paragrafach z wyjątkiem paragrafu 4 w dz. 1,
b)
w części 7 w dz. 4 i dz. 5 we wszystkich paragrafach,
c)
w części 8 w dz. 5 budżetu nadzwyczajnego w par. 18 "Pomoc przy zawartych układach konwersyjnych oraz przy spłacie papierami wartościowymi wierzytelności rolniczych" i w par. 19 "Dopłata na rzecz państwowych oraz publicznoprawnych instytucyj finansowych z tytułu konwersji pożyczek",
d)
w części 10 w dz. 1 w par. 10 "Subwencje",
e)
w części 11 w dz. 4 rozdz. 1 par. 13 "Utrzymanie dróg i mostów państwowych",
f)
w części 13 w paragrafach pierwszych w działach 4, 5, 6 i w dz. 7 rozdz. 1,
g)
na spłatę długów państwowych,
h)
na dotacje na popieranie nauki i sztuki z Funduszu Kultury Narodowej Józefa Piłsudskiego;
II.
w miarę uzyskiwania nadwyżek dochodów w części 11 dz. 4 rozdz. 1, w części 12 dz. 8, w części 13 dz. 10, 12 i 13 zwiększać odpowiednio wydatki:
a)
w części 11 dz. 4 rozdz. 1 "Państwowy Fundusz Drogowy",
b)
w części 12 dz. 8 "Fundusz Obrotowy Reformy Rolnej",
c)
w części 13 dz. 10 "Fundusz na rzecz szkół zawodowych",
d)
w części 13 dz. 12 "Taksa administracyjna",
e)
w części 13 dz. 13 "Fundusz opłat studenckich";
C.
zwiększać rozchody w planach finansowo-gospodarczych przedsiębiorstw, zakładów i monopolów państwowych oraz Funduszu Kwaterunku Wojskowego i Funduszu Pracy, o ile to zwiększenie nie spowoduje zmniejszenia wpłaty do Skarbu lub zwiększenia dopłaty ze Skarbu na rzecz danego przedsiębiorstwa, zakładu i monopolu państwowego, względnie Funduszu Kwaterunku Wojskowego lub Funduszu Pracy.
(2)
Przeniesienia kredytów, wymienione w punkcie A lit. a) i b), mogą być uskuteczniane tylko za zgodą Prezesa Rady Ministrów. Przeniesienia te, jak również i przeniesienia, wymienione w punkcie A lit. c), nie mogą być dokonywane w celu zwiększenia wydatków na płace, z wyjątkiem przeniesień na płace dla personelu

nauczycielskiego (par. 1 "Płace") w części 13 w dz. 4 rozdz. 1 "Szkoły powszechne, specjalne i ochronki" i rozdz. 2 "Szkoły średnie ogólnokształcące i zakłady kształcenia nauczycieli", w dz. 5 - rozdz. 1 "Szkoły przemysłowe, handlowe i gospodarstwa domowego" i rozdz. 2 "Szkoły rolnicze", w dz. 6 rozdz. 1 "Szkolnictwo akademickie" oraz w dz. 7 rozdz. 1 "Szkoły artystyczne".

(3)
Uprawnienia Prezesa Rady Ministrów, wynikające z ust. (2) oraz Ministra Skarbu, wynikające z ust. (1) pkt A, lit. a) i b) przysługują odnośnie do części: 2a - Marszałkowi Sejmu, 2b - Marszałkowi Senatu, 3 - Prezesowi Najwyższej Izby Kontroli.
(4)
O dokonaniu zmian, przewidzianych w ust. (1) i (2) artykułu niniejszego, Minister Skarbu zawiadamia natychmiast Najwyższą Izbę Kontroli.
(5)
O dokonaniu zmian, przewidzianych w ust. (3) artykułu niniejszego Marszałek Sejmu i Marszałek Senatu zawiadamiają natychmiast Najwyższą Izbę Kontroli i Ministra Skarbu, a Prezes Najwyższej Izby Kontroli - Ministra Skarbu.
Art.  7.
(1)
W razie uzyskania nadwyżek ponad kwoty, przewidziane w budżecie dochodów, lub oszczędności w budżecie wydatków, może Rada Ministrów na wniosek Ministra Skarbu przyznać funkcjonariuszom państwowym, osobom wojskowym, szeregowym Policji Państwowej i Straży Granicznej oraz pracownikom przedsiębiorstw, monopolów i funduszów państwowych, pobierającym uposażenie nie przekraczające wraz ze wszystkimi dodatkami kwoty 200 złotych miesięcznie i mającym na utrzymaniu jedno lub więcej dzieci, dodatek do uposażenia. Kwota tego dodatku nie powoduje obciążenia uposażenia specjalnym podatkiem od wynagrodzeń.
(2)
W celu dokonania wypłaty wymienionego dodatku upoważnia się Radę Ministrów do odpowiedniego zwiększania wydatków osobowych w częściach budżetu od 1 - 15.
Art.  8.
1)
Liczba funkcjonariuszów, zatrudnionych w administracji cywilnej, nie może w obrębie każdej części tak w liczbie ogólnej, jak i w poszczególnych grupach uposażenia przekraczać ilości etatów osobowych, ustalonych w załączonym do ustawy skarbowej wykazie.
(2)
Obsadzanie etatów w poszczególnych grupach uposażenia ponad ilość, przewidzianą w wykazie, może nastąpić tylko przy zmniejszeniu o tę samą ilość obsady etatów w grupach wyższych.
Art.  9.
1)
Bezprocentowy kredyt, przysługujący Skarbowi Państwa w Banku Polskim na podstawie art. 53 lit. f) statutu Banku Polskiego (Dz. U. R. P. z 1936 r. Nr 62, poz. 455), będzie stanowił w roku budżetowym 1939/40 fundusz obrotowy Skarbu Państwa.
(2)
Minister Skarbu ma prawo zarachować kwoty, podjęte z tego funduszu, na dochód części 8 budżetu, zwroty zaś do tego funduszu - jako wydatki w tej samej części.
Art.  10.
(1)
Upoważnia się Ministra Skarbu do udzielania związkom samorządu terytorialnego i gospodarczego z zapasów kasowych pożyczek na termin nie dłuższy niż 12 miesięcy.
(2)
Łączna kwota tych pożyczek nie może w ciągu roku budżetowego 1939/40 przekroczyć 20% sumy udziałów w podatkach państwowych i dodatków do tych podatków, pobieranych przez kasy państwowe na rzecz wszystkich związków samorządowych.
(3)
Nie można dokonywać żadnych wydatków z zapasów kasowych lub lokat w bankach państwowych z wyjątkiem przypadków, przewidzianych w ust. (1).
Art.  11.
(1)
Kredyty, przewidziane w załączonym budżecie, są ważne do dnia 31 marca 1940 r.
(2)
Po tym terminie kredyty na wydatki w części 6 budżetu w paragrafach 1 i 2 działu 2, w części 12 w dziale 8, w części 13 w działach 10, 12 i 13 oraz na cele budowlane, jak również na cele Funduszu Kwaterunku Wojskowego i Funduszu Pracy, mogą być użyte w ciągu najpóźniej trzech miesięcy pod warunkami, ustalonymi przez Ministra Skarbu.
(3)
Ograniczenie, zawarte w ust. (1), nie dotyczy kredytów na odpisy i rozchodów na rachunek zysku handlowego, przewidzianych lub ustalonych w trybie art. 6 w planach finansowo-gospodarczych przedsiębiorstw, zakładów i monopolów państwowych.
Art.  12.

Ustala się plan użytkowania Lasów Państwowych na rok obrachunkowy od 1 października 1939 do 30 września 1940 w brzmieniu załącznika do ustawy niniejszej.

Art.  13. 1

(uchylony).

Art.  14.

Na czas trwania ustawy niniejszej zawiesza się moc obowiązującą przepisu o upoważnieniu Prezesa Najwyższej Izby Kontroli do przenoszenia kredytów w obrębie całej części 3 budżetu (art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 3 czerwca 1921 r. o Kontroli Państwowej - Dz. U. R. P. Nr 51, poz. 314) - z wyjątkiem uprawnień, przewidzianych w art. 6 ust. (3).

Art.  15.

Wykonanie ustawy niniejszej porucza się Ministrowi Skarbu.

Art.  16.

Ustawa niniejsza wchodzi w życie z dniem 1 kwietnia 1939 r.

WYKAZ ETATÓW OSOBOWYCH ADMINISTRACJI CYWILNEJ

Załącznik do art. 8 ustawy skarbowej na rok 1939 40.

grafika

PLAN UŻYTKOWANIA LASÓW PAŃSTWOWYCH NA ROK OBRACHUNKOWY 1939/40.

Załącznik do art. 12 ustawy skarbowej na rok 1939/40.

grafika

ZAŁĄCZNIKI

ZAŁĄCZNIK  Nr 1 2

Budżet na rok 1939/40.

ZAŁĄCZNIK  Nr 1a

Zestawienie ogólne według grup i części budżetu na rok 1939/40.

1 Art. 13 uchylony przez art. 14 ust. 2 dekretu z dnia 3 września 1939 r. o podatku od niektórych wynagrodzeń z funduszów państwowych (Dz.U.39.89.567) z dniem 1 października 1939 r.
2 Załącznik nr 1 zmieniony przez art. 1 i 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1939 r. o dodatkowych kredytach na rok 1939/40 (Dz.U.39.55.351) z dniem 1 kwietnia 1939 r. Zmiany nie zostały naniesione na tekst.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1939.27.177

Rodzaj: Ustawa
Tytuł: Ustawa skarbowa na okres od 1 kwietnia 1939 do 31 marca 1940.
Data aktu: 29/03/1939
Data ogłoszenia: 31/03/1939
Data wejścia w życie: 01/04/1939