Pobór podatku obrotowego w formie ryczałtu na lata podatkowe 1939 i 1940.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA SKARBU
z dnia 23 lutego 1939 r.
o poborze podatku obrotowego w formie ryczałtu na lata podatkowe 1939 i 1940.

Na podstawie art. 9 ust. (2) ustawy z dnia 4 maja 1938 r. o podatku obrotowym (Dz. U. R. P. Nr 34, poz. 292) zarządzam co następuje:
§  1.
Podatek obrotowy w formie ryczałtu na lata podatkowe 1939 i 1940 pobierany będzie od świadczeń, wykonywanych w przedsiębiorstwach zarobkowych, które:
a)
były prowadzone w roku 1938 w okręgu tego samego urzędu skarbowego i w tej samej miejscowości, choćby przez inną osobę lub pod inną firmą, i nie zmieniły istotnie przedmiotu swej działalności,
b)
osiągnęły za rok 1938 obrót w rozumieniu ustawy z dnia 15 lipca 1925 r. o państwowym podatku przemysłowym (Dz. U. R. P. z 1936 r. Nr 46, poz. 339), nie przekraczający w stosunku całorocznym według posiadanych przez urząd skarbowy wiadomości kwoty zł 50.000 po włączeniu obrotów, podlegających scalonemu podatkowi przemysłowemu od obrotu,
c)
zostaną zaliczone do ryczałtu przez właściwe urzędy skarbowe w sposób określony w § 4.
§  2.
Zryczałtowanemu podatkowi nie podlegają świadczenia następujących spośród wymienionych w § 1 przedsiębiorstw:
a)
należących do kupców rejestrowych,
b)
prowadzących w roku 1938 księgi handlowe w rozumieniu art. 81 ordynacji podatkowej (Dz. U. R. P. z 1936 r. Nr 14, poz. 134) lub szczegółowe notatki (zapiski), przyjęte za podstawę wymiaru podatku na rok 1938, bądź też prowadzących księgi handlowe od początku roku 1939, jeżeli okoliczność ta była znana urzędowi skarbowemu przed ostatecznym ustaleniem ryczałtu,
c)
obowiązanych do opłacania scalonego podatku obrotowego na podstawie art. 9 ust. (3) ustawy z dnia 4 maja 1938 r. o podatku obrotowym (Dz. U. R. P. Nr 34, poz. 292),
d)
posiadających więcej niż jedno stałe miejsce sprzedaży lub wykonywania innych odpłatnych świadczeń,
e)
budowlanych,
f)
sprzedających mięso lub przetwory mięsne,
g)
tartaków i eksploatacyj leśnych,
h)
kinematografów,
i)
komisowych, ajencyjnych, pośrednictwa, ekspedycyjnych, przewozowych i komunikacyjnych.
§  3.
(1)
Celem ustalenia ryczałtu urząd skarbowy obliczy zryczałtowany podatek dla każdego płatnika na lata 1939 i 1940 w jednakowych kwotach na każdy rok, biorąc pod uwagę: ogólną znajomość stosunków gospodarczych przedsiębiorstwa, posiadane konkretne dane co do wysokości osiąganych w przedsiębiorstwie obrotów oraz właściwą stawkę podatkową. Obrotów objętych scalonym podatkiem obrotowym nie bierze się pod uwagę.
(2)
Z kwoty zryczałtowanego podatku na rok 1939 urząd skarbowy potrąci część należności za nabyte dla przedsiębiorstwa świadectwo przemysłowe, potrącalną z pobieranego na zasadach ogólnych podatku obrotowego w myśl art. 15 ust. (2) ustawy z dnia 4 maja 1938 r. o podatku obrotowym. Przy uiszczaniu ustalonego w ten sposób zryczałtowanego podatku jakiekolwiek dalsze potrącenia nie będą dokonywane.
(3)
Właściwość miejscową dla wymiaru podatku w formie ryczałtu określa się według przepisów art. 12 § 1 ordynacji podatkowej.
§  4.
(1)
Urząd skarbowy zawiadomi pisemnie (wzór Nr 1) każdego płatnika o zaliczenia jego przedsiębiorstwa do ryczałtu, podając w zawiadomieniu kwotę zryczałtowanego podatku na każdy rok, wysokość potrąconej należności za świadectwo przemysłowe oraz wysokość i termin płatności każdej raty (§ 6 ust. (2)).
(2)
Zawiadomienia te powinny być doręczone w terminie do dnia 30 kwietnia 1939 r.
(3)
Płatnikowi przysługuje prawo złożenia do urzędu skarbowego w ciągu dni 14 od daty doręczenia zawiadomienia, o którym mowa w ust. (1), pisemnego wniosku o ustalenie ryczałtu w kwocie innej, niż wymieniona w zawiadomieniu, bądź też o wyłączenie z ryczałtu. Wnioski te nie podlegają opłacie stemplowej (art. 142 pkt 1 ustawy o opłatach stemplowych).
(4)
Brak wniosku, o którym mowa w ust. (3), uważa się za zgodę na dokonane przez urząd skarbowy ustalenie ryczałtu. Tak samo traktuje się wniosek złożony po terminie. Zawiadomienie, o którym mowa w ust. (1), otrzymuje wówczas moc nakazu płatniczego.
(5)
Wniesiony w terminie wniosek płatnika o wyłączenie z ryczałtu powoduje automatycznie wyłączenie z ryczałtu na lata podatkowe 1939 i 1940, przy czym zawiadomienie urzędu skarbowego traci moc obowiązującą, a wymiar podatku dokonany zostanie na zasadach ogólnych.
(6)
Wniesiony w terminie wniosek płatnika o ustalenie ryczałtu w innej kwocie, niż wymieniona w zawiadomieniu urzędu skarbowego, może urząd skarbowy uznać za zasadny. W tym przypadku wymiar zryczałtowanego podatku następuje w wysokości wymienionej we wniosku płatnika, a o wymiarze tym płatnik będzie zawiadomiony za pomocą nakazu płatniczego (wzór Nr 2).
(7)
Jeżeli wniesiony w terminie wniosek płatnika nie zostanie uznany za zasadny, wniosek ten rozpoznaje naczelnik urzędu skarbowego lub jego zastępca przy udziale płatnika lub upoważnionego przez niego pełnoletniego członka rodziny bądź pracownika. Zawiadomienie (wzór Nr 3) o dniu wyznaczonym do rozpoznania wniosku powinno być doręczone płatnikowi przynajmniej na 5 dni przed terminem. Wynik rozpoznanego przy udziale płatnika wniosku winien być ujęty w formę protokołu (wzór Nr 4), zaopatrzonego w podpis naczelnika urzędu skarbowego lub jego zastępcy oraz płatnika lub zastępującej go osoby.
(8)
W razie osiągnięcia porozumienia co do wysokości ryczałtu, wymiar zryczałtowanego podatku następuje w kwocie określonej w porozumieniu. O wymiarze tym płatnik będzie zawiadomiony za pomocą nakazu płatniczego (wzór Nr 2).
(9)
W razie nieosiągnięcia porozumienia przedsiębiorstwo płatnika zostaje wyłączone z ryczałtu, a podatek ustalony będzie na zasadach ogólnych.
(10)
Niezgłoszenie się płatnika w wyznaczonym terminie bez dostatecznego usprawiedliwienia uważa się za cofnięcie złożonego wniosku. Zawiadomienie, o którym mowa w ust. (1), otrzymuje wówczas moc nakazu płatniczego.
§  5.
Świadczenia przedsiębiorstw, które nie zostały przez urząd skarbowy zaliczone do ryczałtu w myśl § 4 ust. (1), podlegają opodatkowaniu na zasadach ogólnych.
§  6.
(1)
Nakazy płatnicze na zryczałtowany podatek, przewidziane w § 4 ust. (6) i (8), powinny być doręczone płatnikom w terminie do dnia 15 czerwca 1939 r.
(2)
Zryczałtowany podatek na lata 1939 i 1940 płatny jest corocznie w czterech równych ratach: do 15 lipca, do 15 września i do 15 listopada roku podatkowego oraz do 15 lutego roku następnego.
§  7.
Od nakazów płatniczych oraz od zawiadomień, które uzyskały moc nakazów płatniczych, nie mogą być wnoszone odwołania.
§  8.
Nie uiszczone w terminie raty zryczałtowanego podatku stanowią zaległość podatkową i podlegają przymusowemu ściągnięciu.
§  9.
(1)
W stosunku do świadczeń, będących przedmiotem zryczałtowanego podatku, nie może być dokonany wymiar podatku na zasadach ogólnych ani też nie mogą być pobierane zaliczki w myśl art. 8 ustawy z dnia 4 maja 1938 r. o podatku obrotowym.
(2)
Podatek na zasadach ogólnych lub na podstawie art. 9 ust. (3) ustawy z dnia 4 maja 1938 r. o podatku obrotowym będzie jednak pobrany od świadczeń przedsiębiorstw, objętych ryczałtem, poczynając od następnego dnia po upływie miesiąca, w którym miała miejsce jedna z następujących okoliczności:
a)
nabycie lub przejęcie przedsiębiorstwa przez kupca rejestrowego,
b)
otwarcie w przedsiębiorstwie nowego stałego miejsca sprzedaży lub miejsca wykonywania innych świadczeń,
c)
zmiana istotna przedmiotu działalności przedsiębiorstwa,
d)
powstanie obowiązku opłacania scalonego podatku obrotowego na podstawie art. 9 ust. (3) ustawy z dnia 4 maja 1938 r. o podatku obrotowym.
(3)
Podatek na zasadach ogólnych będzie również pobrany na rok podatkowy 1940 od świadczeń przedsiębiorstw, których obrót w roku 1939 przekroczył kwotę zł 50.000, przy czym ustalenie kwoty obrotu za rok 1939 powinno opierać się wyłącznie na danych, uzyskanych z zeznań i wyjaśnień płatnika, z ksiąg zapisków i innych pisemnych materiałów informacyjnych.
(4)
Od postanowienia urzędu skarbowego o wyłączeniu z ryczałtu w myśl przepisów ust. (2) lub (3) przysługuje płatnikowi prawo wniesienia zażalenia do izby skarbowej za pośrednictwem urzędu skarbowego w terminie dni 14 od daty doręczenia postanowienia.
(5)
W przypadkach wymienionych w ust. (2) i (3) zryczałtowany podatek powinien być uiszczony w części, przypadającej stosunkowo na okres, poprzedzający powstanie obowiązku uiszczenia podatku na zasadach ogólnych.
(6)
Zaliczki kwartalne, przypadające do zapłaty w wyniku zastosowania przepisów ust. (2) i (3), pobierane będą według przepisów art. 8 ust. (3) ustawy z dnia 4 maja 1938 r. o podatku obrotowym.
(7)
Okoliczności, o których mowa w ust. (2) lit. a), b) i c), obowiązany jest płatnik podać do wiadomości urzędu skarbowego w ciągu miesiąca od daty ich powstania.
§  10.
W razie zlikwidowania przedsiębiorstwa lub całkowitego zwolnienia wszystkich świadczeń przedsiębiorstwa od podatku na podstawie art. 3 pkt 18, art. 9 ust. (3) lub art. 10 ust. (1) ustawy z dnia 4 maja 1938 r. o podatku obrotowym, bądź wreszcie przeniesienia przedsiębiorstwa do okręgu innego urzędu skarbowego lub do innej miejscowości, zryczałtowany podatek podlega umorzeniu w części, przypadającej stosunkowo na okres zwolnienia lub na okres od następnego miesiąca po zlikwidowaniu lub przeniesieniu przedsiębiorstwa. Umorzenie nastąpi pod warunkiem, że płatnik zawiadomi urząd skarbowy o właściwych okolicznościach w ciągu 3 miesięcy od daty ich powstania.
§  11.
Urzędom skarbowym służy prawo darowania skutków zaniedbania terminów ustalonych niniejszym rozporządzeniem.
§  12.
Rozporządzenie niniejsze wchodzi w życie z dniem ogłoszenia i obowiązuje na całym obszarze Państwa z wyjątkiem ziem odzyskanych w roku 1938.

ZAŁĄCZNIKI

..................................................

Notka Redakcji Systemu Informacji Prawnej LEX

Grafiki zostały zamieszczone wyłącznie w Internecie. Obejrzenie grafik podczas pracy z programem Lex wymaga dostępu do Internetu.

..................................................

ZAŁĄCZNIK 

Wzór Nr 1

grafika

Objaśnienia.

1) Płatnik, który nie godzi się na ustalenie zryczałtowanego podatku w kwocie wymienionej w zawiadomieniu niniejszym, może w terminie 14 dni od daty otrzymania zawiadomienia złożyć do urzędu skarbowego wniosek*) na piśmie o ustalenie ryczałtu w innej kwocie. Jeżeli urząd skarbowy uzna wniosek płatnika za uzasadniony, wówczas nadeśle mu nakaz płatniczy za kwotę podatku podaną we wniosku. Jeżeli natomiast urząd skarbowy wniosku nie uwzględni, obowiązany jest wezwać płatnika i rozpoznać przy jego udziale wniosek celem zawarcia ugody co do wysokości podatku. Gdyby rozpoznanie wniosku nie doprowadziło do zawarcia ugody, wymiar podatku dokonany zostanie nie w drodze ryczałtu, a na zasadach ogólnych.

2) Płatnik, który nie życzy sobie płacić podatku obrotowego w formie ryczałtu, powinien w terminie dni 14 od otrzymania niniejszego zawiadomienia złożyć do urzędu skarbowego wniosek na piśmie o wyłączenie przedsiębiorstwa z ryczałtu. Wymiar podatku dokonany zostanie wówczas na zasadach ogólnych.

3) Jeżeli płatnik w ciągu dni 14 od otrzymania niniejszego zawiadomienia nie nadeśle do urzędu skarbowego wniosku o ustalenie zryczałtowanego podatku w innej kwocie, ani też wniosku o wyłączenie jego przedsiębiorstwa z ryczałtu - zawiadomienie niniejsze otrzymuje moc nakazu płatniczego. Podatek nie zapłacony w terminach podanych w zawiadomieniu podlega wówczas przymusowemu ściągnięciu wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi.

4) W razie zlikwidowania przedsiębiorstwa w ciągu roku 1939 lub 1940, względnie przeniesienia przedsiębiorstwa do okręgu innego urzędu skarbowego lub do innej miejscowości, płatnik opłacający zryczałtowany podatek obrotowy powinien o tym zawiadomić w ciągu 3 miesięcy właściwy urząd skarbowy, który zarządzi umorzenie zryczałtowanego podatku w części przypadającej na okres od następnego miesiąca po zlikwidowaniu lub przeniesieniu przedsiębiorstwa.

5) Ponadto płatnik, uiszczający podatek obrotowy w formie ryczałtu, obowiązany jest - pod rygorem grzywny, przewidzianej w art. 185 ordynacji podatkowej - podać do wiadomości urzędu skarbowego następujące okoliczności, w ciągu miesiąca od daty ich powstania, a mianowicie fakt:

1) nabycia lub przejęcia przedsiębiorstwa przez kupca rejestrowego,

2) otwarcia w przedsiębiorstwie nowego stałego miejsca sprzedaży lub miejsca wykonywania innych świadczeń,

3) zmiany istotnej przedmiotu działalności przedsiębiorstwa.

______

*) Wniosek nie podlega opłacie stemplowej.

ZAŁĄCZNIK 

Wzór Nr 2

grafika

Objaśnienia.

1) Od nakazu płatniczego na zryczałtowany podatek obrotowy nie przysługuje płatnikowi prawo wniesienia odwołania.

2) Nie uiszczone w terminie raty zryczałtowanego podatku stanowią zaległość podatkową i podlegają przymusowemu ściągnięciu wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi.

3) W razie zlikwidowania przedsiębiorstwa w ciągu roku 1939 lub 1940, względnie przeniesienia przedsiębiorstwa do okręgu innego urzędu skarbowego lub do innej miejscowości, płatnik opłacający zryczałtowany podatek obrotowy powinien o tym zawiadomić w ciągu 3 miesięcy właściwy urząd skarbowy, który zarządzi umorzenie zryczałtowanego podatku w części przypadającej na okres od następnego miesiąca po zlikwidowaniu lub przeniesieniu przedsiębiorstwa.

4) Ponadto płatnik, uiszczający podatek obrotowy w formie ryczałtu, obowiązany jest - pod rygorem grzywny, przewidzianej w art. 185 ordynacji podatkowej-podać do wiadomości Urzędu Skarbowego następujące okoliczności, w ciągu miesiąca od daty ich powstania, a mianowicie fakt:

1) nabycia lub przejęcia przedsiębiorstwa przez kupca rejestrowego,

2) otwarcia w przedsiębiorstwie nowego stałego miejsca sprzedaży lub miejsca wykonywania innych świadczeń,

3) zmiany istotnej przedmiotu działalności przedsiębiorstwa.

ZAŁĄCZNIK 

Wzór Nr 3

ZAŁĄCZNIK 

Wzór Nr 4

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1939.17.102

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Pobór podatku obrotowego w formie ryczałtu na lata podatkowe 1939 i 1940.
Data aktu: 23/02/1939
Data ogłoszenia: 09/03/1939
Data wejścia w życie: 09/03/1939