Obowiązki i prawa wynikające z odbywania i ukończenia przysposobienia do wojskowej służby pomocniczej.

ROZPORZĄDZENIE
RADY MINISTRÓW
z dnia 16 lutego 1938 r.
o obowiązkach i prawach wynikających z odbywania i ukończenia przysposobienia do wojskowej służby pomocniczej.

Na podstawie art. 2 ust. (2) rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 września 1934 r. o wojskowej służbie pomocniczej (Dz. U. R. P. Nr 86, poz. 783) zarządza się co następuje:
§  1.
Służba przysposobienia obejmuje przeszkolenie wojskowe, mające na celu przygotowanie do pełnienia czynności i prac przewidzianych w art. 3 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 września 1934 r. o wojskowej służbie pomocniczej (Dz. U. R. P. Nr 86, poz. 783).
§  2.
(1)
Służba przysposobienia polega na odbywaniu ćwiczeń (ćwiczeń doraźnych, kursów, obozów), których czas trwania, sposób przeprowadzenia i rodzaje określa Minister Spraw Wojskowych.
(2)
Czas trwania ćwiczeń ma być tak określony, by powołani do odbywania tych ćwiczeń byli jak najmniej narażeni na trudności w wykonywaniu zawodu lub odbywaniu studiów.
§  3.
(1)
Służbę przysposobienia pełni się w jednostkach organizacyjnych przysposobienia do wojskowej służby pomocniczej.
(2)
Organizację, ilość i nazwę jednostek organizacyjnych przysposobienia do wojskowej służby pomocniczej określa Minister Spraw Wojskowych.
§  4.
(1)
Służba przysposobienia trwa przez czas określony przez Ministra Spraw Wojskowych.
(2)
O ukończeniu służby przysposobienia rozstrzyga ilość odbytych ćwiczeń i wykazanie się dodatnimi wynikami szkolenia.
§  5.
(1)
Obowiązek odbycia służby przysposobienia powstaje z chwilą powołania do tej służby. W powołaniu należy oznaczyć termin i miejsce stawienia się powołanych, czas trwania ćwiczeń oraz wskazać na rygory prawne w razie niedopełnienia obowiązku stawienia się do służby.
(2)
Minister Spraw Wojskowych określa:
a)
władze wojskowe właściwe do powołania,
b)
warunki odraczania terminu powołania i władze wojskowe właściwe do udzielania odroczeń,
c)
termin, warunki i sposób wcielania oraz zwalniania z jednostek organizacyjnych przysposobienia do wojskowej służby pomocniczej.
§  6.
(1)
Powołaniu podlegają jedynie obywatele polscy o odpowiednim poziomie moralnym oraz których lojalność w stosunku do Państwa nie nasuwa zastrzeżeń.
(2)
Minister Spraw Wojskowych określa warunki zwolnienia od obowiązku odbycia służby przysposobienia oraz władze wojskowe właściwe do przeprowadzania zwolnień.
§  7.
(1)
Powołani do służby w jednostkach organizacyjnych przysposobienia do wojskowej służby pomocniczej otrzymują z chwilą wcielenia stopień i tytuł służbowy.
(2)
Stopnie i tytuły służbowe określa Minister Spraw Wojskowych, któremu służy również prawo nadawania wyższych stopni służbowych odbywającym służbę przysposobienia w miarę posiadania przez nich warunków, wyróżnienia się w służbie i postępów w wyszkoleniu.
§  8.
(1)
Powołani do służby przysposobienia należący do prawnie istniejących związków i stowarzyszeń nie mogą występować na terenie działalności tych związków i stowarzyszeń w charakterze członków jednostek organizacyjnych przysposobienia do wojskowej służby pomocniczej.
(2)
Prowadzenie jakiejkolwiek działalności politycznej na terenie jednostek organizacyjnych przysposobienia do wojskowej służby pomocniczej jest wzbronione.
§  9.
(1)
Wcieleni do jednostek organizacyjnych przysposobienia do wojskowej służby pomocniczej obowiązani są w czasie trwania tej służby do posłuszeństwa wobec rozkazów przełożonych oraz stosowania się do przepisów i instrukcji władz wojskowych.
(2)
Winni naruszenia obowiązków określonych w ust. (1) podlegają następującym karom porządkowym:
a)
nagany ustnej,
b)
nagany pisemnej,
c)
nagany przed frontem oddziału,
d)
obniżenia stopnia służbowego.
(3)
Z karami wymienionymi w ust. (2) lit. b), c) i d) może być połączone odebranie funkcji służbowych.
(4)
Minister Spraw Wojskowych określa władze wojskowe właściwe do nakładania kar porządkowych oraz tryb postępowania w tych sprawach.
§  10.
(1)
Powołani do służby przysposobienia otrzymują od władzy wojskowej bezpłatnie umundurowanie typu wojskowego, które pozostaje własnością Skarbu Państwa.
(2)
Rodzaj i wzór umundurowania, oznaki stopni, sposób i czas noszenia munduru oraz sposób zachowania się w mundurze określa Minister Spraw Wojskowych.
§  11.
(1)
Powołani do służby przysposobienia na ćwiczenia (kursy, obozy), których czas trwania wyznaczony został na okres dłuższy niż 14 dni, mają prawo do należności pieniężnej w wysokości żołdu szeregowca, odbywającego czynną służbę wojskową.
(2)
Warunki, termin i sposób wypłaty należności pieniężnej określa Minister Spraw Wojskowych.
§  12.
Powołani do służby przysposobienia mają przez czas trwania ćwiczeń prawo do bezpłatnego wyżywienia według norm ustalonych dla żołnierzy służby czynnej, jeżeli czas ćwiczeń, na które zostali powołani, wyznaczony został na okres dłuższy niż sześć godzin.
§  13.
Powołani do służby przysposobienia mają przez czas trwania ćwiczeń prawo do bezpłatnego zakwaterowania, na warunkach służących żołnierzom służby czynnej, jeżeli ćwiczenia odbywają się poza miejscem ich zamieszkania (pobytu).
§  14.
Powołani do służby przysposobienia z miejscowości położonej w odległości ponad 25 km od miejsca stawienia się do ćwiczeń, mają prawo do przejazdu z miejsca zamieszkania (pobytu) do miejsca stawienia się na ćwiczenia i z powrotem według zasad i na warunkach służących powołanym do odbycia czynnej służby wojskowej.
§  15.
(1)
Powołanym do służby przysposobienia, którzy w czasie ćwiczeń w jednostkach organizacyjnych przysposobienia do wojskowej służby pomocniczej doznali uszkodzenia zdrowia lub ciała, służy prawo do bezpłatnej pomocy lekarskiej, środków leczniczych oraz leczenia szpitalnego na zasadach ustalonych dla żołnierzy służby czynnej.
(2)
W zakresie świadczeń na wypadek trwałego uszkodzenia zdrowia lub śmierci, powstałych bez winy poszkodowanego i w związku przyczynowym z ćwiczeniami, związanymi z odbywaniem służby przysposobienia, służba w jednostkach organizacyjnych przysposobienia do wojskowej służby pomocniczej będzie uważana za równoznaczną z czynną służbą wojskową.
§  16.
Ćwiczenia (ćwiczenia doraźne, kursy, obozy), przewidziane w § 2, uważa się za ćwiczenia wojskowe w rozumieniu przepisów, dotyczących umowy o pracę.
§  17.
(1)
Odbycie służby przysposobienia do wojskowej służby pomocniczej jest równoznaczne z ukończeniem drugiego stopnia przysposobienia wojskowego.
(2)
Osoby, które ukończyły służbę przysposobienia do wojskowej służby pomocniczej, otrzymują świadectwo, które stanowi podstawę do uzyskania ulg, przewidzianych w przepisach szczególnych.
§  18.
Wykonanie rozporządzenia niniejszego porucza się Ministrowi Spraw Wojskowych w porozumieniu z interesowanymi ministrami.
§  19.
Rozporządzenie niniejsze wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1938.14.99

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Obowiązki i prawa wynikające z odbywania i ukończenia przysposobienia do wojskowej służby pomocniczej.
Data aktu: 16/02/1938
Data ogłoszenia: 02/03/1938
Data wejścia w życie: 02/03/1938